T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2019/616 Esas - 2023/25
\t \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO\t: 2019/616 Esas
KARAR NO\t: 2023/25
DAVA\t: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 18/11/2019
KARAR TARİHİ\t: 13/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH \t: 20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 13/11/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle, ... damga vergisi toplam 108,403,00 TL ödendiğini, davacı firmanın sözleşme damga vergisi ve komisyon karar pulu adı altında bankadan davalıya para gönderdiğini, dava konusu edilen damga vergisi ve karar pulunun davalı tarafından davacıdan tahsil edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin mükellef olduğu damga vergisini davacıdan tahsil edilerek, kendi adına vermiş olduğu beyanname ile ödediğini, davacıdan tahsil edilen damga vergisi ve karar pulu bedellerinin davalının ödemekle yükümlü olduğu ve sözleşme ile aksinin kararlaştırılamadığını, Vergi Usul Kanunun 8. maddesi uyarınca, taraflar arasında yapılan sözleşme ile verginin mükellefinin ve sorumlusunun değiştirilmesine olanak olmadığından davalı ...'nin kanun hükümlerine aykırı olarak davacıdan almış olduğu para ile dava konusu vergi borcunu ödemesi sebebiyle davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiğini, artırma ve eksiltmeye tabi ihalelerden damga vergisi alınmadığını, ihale karar damga vergisi ile karar pulunun aynı anlama geldiğini, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 2018/64 Esas, 2018/164 Karar sayılı 11/04/2018 tarihli kararına göre \"İstanbul 4. Vergi Mahkemesinin; ...'nin sermayesinin tamamı devlete ait olmakla birlikte iktisadi anlamda ticari esaslara göre faaliyet gösteren özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı, özel hukuk hükümlerine tabi Genel Muhasebe Kanunu ve Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay'ın denetimine tabi olmayan kamu iktisadi teşebbüsü olduğundan tüm bu özellikleri dikkate alındığında, \"resmi daire” statüsünde değerlendirilmesine olanak bulunmadığından, ...'nin akaryakıt alımı ihale kararı üzerinden hesaplanan ihale karar pulu bedelinin ihale kararını veren ...tarafından ödenmesi gerektiği sonucuna varılmakta olup, bu vergiyi ödememesi gereken davacının ihtirazı kaydının kabul edilmemesi suretiyle yapılan tahakkukta ve tahsilat işleminde hukuki isabet görülmemesi nedeniyle dava konusu damga vergisi tahakkuku işleminin iptali ile davacıdan tahsil edilen damga vergisinin davacıya iadesi yönünde verilen ısrar kararı aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca da uygun bulunmuştur\" denildiğini, davada da ihaleyi yapan ...'nin kamu iktisadi teşebbüsü olduğundan, \"resmi daire\" ve \"Kamu Tüzel Kişiliğini haiz\" statüsünde değerlendirilmesine olanak bulunmadığını, dava konusu damga vergisi ve karar pulu ödemesinin davacıya iadesine karar verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili bila tarihli cevap dilekçesinde özetle, davaya bakmakta görevli mahkemenin vergi mahkemesi olduğunu, davacının dava konusu ettiği alacağın vergi kaynaklı olduğunu, bu nedente davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın Başmüdürlüklerin bulunduğu yer mahkemelerinde açılması gerektiğini, bu sebepten davanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, davalı şirketin davanın muhatabı olamayacağını, dava konusu vergi kesintilerinin davalı şirket uhdesinde olmadığını vergi dairesine ödendiğini, bu sebeple davanın vergi dairesine açılması gerektiğini, 18.11.2015 tarihli gönderilerin toplanması, yüklenmesi, boşaltılması, ayrımı, sevki ve işlenmesi hizmetleri ile ilgili sözleşmenin şirket ile 18.11.2015 tarihinde davacı Uçan Turizm Seyahat İnş. Tic. San. Ltd. Şti (ortaklık hisse oranı %51) ve dava dışı Uğur Turizm İnş.Pet.Tem.ve Dinl.Tes.Tic.ve San. Ltd. Şti (ortaklık hisse oranı %49) ortak girişimi arasında imzalandığını, davacı ortak girişim adına tek başına dava açmış ise de imzalanan sözleşme ortak girişim adına imzalandığı için davacının tek başına taraf ehliyati olmadığını, bu nedenle davanın taraf ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğunun düzenlendiğini, 1. sayılı tablonun *1.Ahitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 9,48, \"II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2.nci fıkrasında, ihale kanunlarma tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5,69 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağının hükme bağlandığını, Damga Vergisi Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı hükmünün yer aldığını, bu itibarla; sözleşme konusu işe ait fiyat/birim fiyatlarda meydana gelen artışlara bağlı olarak yapılan fazla ödemelere ilişkin “onayı” içeren kâğıtların, hem ihale karan hem de sözleşme bedelini değiştirir mahiyette olduğundan, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği, Kanuna ekli (1) sayılı tablonun 1/A-I fıkrası gereğince damga vergisine tâbi tutulduğunu, söz konusu damga vergisinin tahakkukunda öncelikle sözleşmede damga vergisi ve karar pulunun tarafların hangisi tarafından ödeneceğine dair bir hükmün olup olmadığı hususu gözetildiğini, damga vergisi yükümlüsünün firma olması ve damga vergisi ile karar pulunun sözleşme aşamasında tahsil edilmiş olması sonrasında sözleşmedeki hükümler doğrultusunda asgari ücret artış fiyat farkından dolayı tahakkuk edecek ödemelerin sözleşme tutarını geçmediği durumlarda herhangi bir damga vergisi ve karar pulu kesintisinin yapılmamasının dikkate alındığını, yapılan ödemelerin sözleşme tutarını geçmesi ve Damga Vergisi Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 2 nci fikrasındaki hususları içermesi göz önünde bulundurulduğunda sözleşme tutarını geçen her bir tutarın damga vergisine tabi tutulduğunu, davalının aynı konu ilişkin olarak damga vergisi uygulamalarında yaşanan tereddüttün giderilmesi noktasına ilişkin olarak başka bir dosyada Gelir İdaresi Başkanlığı özelge talebinde bulunduğunu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından söz konusu taleplerine 14.08.2018 tarihinde 334227 sayı ile cevap verildiğini, cevaben:\"... 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan ve kuruluş ameacı doğrultusunda faaliyet gösterdiği alanda kamu gücü ve ayrıcalıklarına sahip olduğu anlaşılan dolayısıyla kamu tüzel kişiliğini haiz bulunan şirketiniz tarafından alınan ilgili kararlarının 488 sayılı Kanuna ekil (1) sayılı tablonun II/2 maddesi gereğince damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.” dendiğini belirterek davanın öncelikle görev yönünden usulden reddine, dosyanın yetkili mahkemelerine gönderilmesine, usule ilişkin itirazların yerinde görülmemesi halinde davanın husumet yönünden reddine, bu mümkün olmadığı takdirde haksız ve yasal dayanaksız olan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, \"Taraflar arasındaki 18/11/2015 tarihli gönderilerin toplanması, yüklenmesi, boşaltılması, ayrımı, sevki ve işlenmesi hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından ödenen ihale karar pulu ve damga vergisinin davalı .. nin yükümlü olması nedeniyle davalıdan tahsili \" istemine ilişkindir.
Talep, cevap, 18/11/2015 tarihli sözleşme, yapılan bilirkişi incelemeleri sonucu dosyaya ibraz edilen 30/12/2020 tarihli rapor ve 04/07/2022 tarihli heyet raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Öncelikle davalının yetki ve görev itirazının sözleşme ve tarafların tüzel kişilikleri dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.
04/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda, dosya kapsamındaki bilgi, belgelerin mevzuat ve konuya ilişkin Yüksek Yargı Kararları ile birlikte değerlendirildiğinde, davacı Uçan Turizm ile davalı ... Teşkilatı hesabına aktarılan sözleşme bedelinin binde 9,48 Damga Vergisi ve Binde 5,69 Karar pulu bedelleri olan; 16/11/2015 — 2015/136467 40,675,00-TL ihale karar pulu, 16/11/2015 — 2015/136467 67,768.00-TL damga vergisi toplam 108,403,00 TL'nin taraflar arasındaki 18/11/2015 tarihli gönderilerin toplanması, yüklenmesi, boşaltılması, ayrımı, sevki ve işlenmesi hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından ödenen ihale karar pulu ve damga vergisinin incelemeler bölümünde detaylı belirtilen Mevzuat ve Yargı Kararları, davacı talebinin, yapılan yasal faize ilişkin hesaplamanın ana para :108.403,00 TL, faiz başlangıç tarihi :16.11.2015, faiz bitiş tarihi :18.11.2019, yasal faiz oranı (Yıllık) %9, ödeme başlama tarihi 16/11/2015, dava bitiş tarihi 18/11/2019, gün sayısı 1463, Oran (%) 9, tutarın 39.648,40 TL yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.
04/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu dört adet hizmet alım sözleşmesinin incelenmesinde münhasıran sözleşmeden doğacak Damga Vergisi ve Karar harcının hangi tarafça ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmadığını, bu halde yasal olarak doğrudan vergi mükellefi olan tarafın bu vergilerden sorumlu olacağını, davacı tarafından (dört adet) sözleşme kapsamında 488 Sayılı kanunun 1. Sayılı tablosunda belirlenen nispetler üzerinden hesaplanan tutarın (II/2) 40.465,00 TL karar harcı ve (I/A-1) 67.768,00 TL damga vergisi toplamı 108.403,00 TL olduğunu, dosyaya sunulan ve münhasıran dava dışı bir başka hizmet alım sözleşmesi için verilen Gelirler İdaresi Başkanlığı özelgesi ile tablonun II/2 sırasında yer alan karar harcı yönünden ...AŞ'nin kamu gücüne ve ayrıcalıklarını haiz kurum olarak kabul edildiği görülmekle birlikte Kanunlar, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameler ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 3. maddesi kapsamında ...A.Ş.'nin hizmet alım sözleşmeler nedeni ile vergi muafiyeti ve/veya istisnaya tabi olmadığını, yapılan incelemede sözleşmesel sorumluluklarla sınırlı olduğundan taraflar arasında imzalanan sözleşmede münhasıran sözleşmeden doğacak Damga Vergisi ve Karar Harcının hangi tarafça ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmadığını, ancak kanun hükümlerine göre sözleşmeyi imzalayan tarafların doğrudan mükellef olduklarının kabul eak Damga Vergisi ve Karar Harcının hangi tarafça ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmadığını ancak kanun hükümlerine göre sözleşmeyi imzalayan tarafların doğrudan mükellef oldukları kabul edildiğinde, yasal olarak doğrudan vergi mükellefi olan tarafların bu vergilerden eşit oranda sorumlu olacağı yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda içerikleri açıklanan bilirkişi raporlarından hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan 04/07/2022 tarihli rapor dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 54,201,50 TL’nin 16/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 3.702,50 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL peşin harç, 1.852,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.806,10 TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanıp takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanıp takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 44,40 TL Başvurma harcı, 44,40 TL Peşin harç, 1.852,00 TL tamamlama harcı, 6,40 TL vekalet harcı toplamı 1.947,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
151,60 TL tebligat ve müzekkere gideri, üç bilirkişi ücreti 2.200,00 TL olmak üzere toplam 2.351,60 TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.175,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı dikkate alınarak 660,00 TL'nin davalıdan alınarak, 660,00 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2023
Katip ...
E-imzalı.
Hakim ....
E-imzalı.