T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/343
KARAR NO: 2022/2471
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/11/2017
NUMARASI: 2015/455 E - 2017/829 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 28/09/2022
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın kendi adına kayıtlı ... ve ... plaka sayılı araçların motor, kaporta, mekanik ve boya ile ilgili tamir ve bakım işlerini malzemeli olarak yapması için davalı şirkete araçlarını bıraktığını ve davalının yapmış olduğu tamir ve bakım işlerine karşılık 04/07/2014 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. Gebze Çarşı Şubesine ait ... nolu 15.000,00 TL lik çek ile 28.000,00 TL lik çeki davalı firmaya verildiğini, davalının yapmış olduğu işlerin bir kısmı için davacı firmaya irsaliyeli fatura düzenlediğini,davacı firmanın araçlarının kullanmaya başladıktan belli bir süre sonra araçlarda tekrar sorun yaşanması üzerine bu sefer başka bir servise araçları götürdüklerini ve ... plaka sayılı araçta turbo kontrolü yapılmaksızın motor tamiri yapıldığından aracın motorunun ve 3 silindirinin tamiri söz konusu olduğunu, yapılan işçilikteki eksikliğin yanı sıra kullanılan parçaların da orjinal parçalar olmadığının ilgili servis tarafından belirtilmesi üzerine davacının ... plaka sayılı aracını da servise götürüp kontrol ettirdiğinde bu araçta kullanılan kaporta aksamınında orjinal parçalar olmadığı, yine işçiliğin gereği gibi yerine getirilmediğinin belirtildiğini, davacının aracında kullanılan parçaların çıkma parçalar olduğunu,davacı firmadan orjinal parça bedellerinin alındığını , bu şekilde hesaplama gerçekleştirildiğini, davalı yan ile durumu konuşmak için davalı şirkete giden davacı şirket temsilcisine davalı şirkette bulunan şirket yetkililerince hakaret edildiği, tehditlerde bulunulduğunu, silah çekilmek suretiyle sindirilmeye çalışıldığını beyanla, dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren davacı tarafça keşide edilen 04/07/2014 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. Gebze Çarşı Şubesine ait ... nolu 15.000,00 TL'lik ve 20/09/2014 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. Gebze Çarşı şubesine ait ... nolu 28.000,00 TL bedelli çeklerin ödemeden men kararı verilmesini, tedbir talebinde bulundukları çekler ile ilgili borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin plakaları belirtilen araçların boya , tamir ve bakım işlerini üstlenmediğini, araçlara motor malzemesi tedarik edildiğini, ... sayılı araca tamamen motor malzemesi verildiğini diğerine ise malzeme verilmesinin yanı sıra kaporta ve boya işlemleri yapıldığını, ayrıca mazot depo tamiri yapıldığını, bu hususların davacı şirketin bilgisi dahilinde olan ve kendileri tarafından kabul edilen faturalardan da anlaşılacağını, davacı tarafın iddia ettiği gibi davalı şirketin orjinal parçalar kullanmadığı, araçta kullandığı parçaların çıkma parçalar olduğu, buna rağmen kendilerinden orjinal parçalar alındığı yönündeki ayıplı ifaya dair beyanlarını kabul etmediklerini beyanla araçlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davanın reddi ile %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Müdahale talebinde bulunan 3. Kişi ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili vermiş oluğu dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş. Gebze Çarşı Şubesine ait , Keşidecisi .... San. Ve Tc. Ltd. Şti.olan, 04/07/2014 keşide tarihli ... nolu 15.000,00 TL çekin yetkili hamili olduğunu, müdahale talep edenin bahse konu çeki ... Gıda Sanayi-...'dan ciro ile iktisap ettiğini, \" çek metnine göre \" ...'dan önce çekin arkasında... otomotiv Ltd. Şti. Ve ...'in de cirolarının bulunduğunu, müdahil firmanın keşide tarihi olan 04/07/2014 tarihinde çekin bedelinin tahsil etmek üzere bankaya ibraz ettiğini, ancak banka tarafından çek hakkında mahkemenin 03/07/2014 tarihinde ihtiyati tedbir kararı bulunduğunu, bu sebeple çekin karşılığının ödenemeyeceğinin belirtildiğini, müdahil firmanın bahse konu davada taraf olmayıp 3.kişi konumunda olduğunu, çeki ciro silsilesinde kendisinden önce bulunan ... Gıda Sanayi-... 'dan bu şahsa satmış bulunduğu malların bedeline karşılık olarak aldıklarını beyanla davaya müdahilliklerinin kabullerine, 6102 Sayılı Yasanın 687/1 maddesi ve bu kapsamdaki Yargıtay içtihatlarına açıkça aykırı şekilde tesis edilmiş olan 03/07/2014 tarihli ihtiyati tedbir kararının müdahil firma yönünden evrak üzerinde inceleme ile kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin ..., ... ve ...'ın davaya davalı olarak dahil edilmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26/10/2015 tarih, 2014/505 Esas, 2015/932 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği görülmüştür. Mahkemece davacı tarafça davalıya yemin teklifinin hatırlatıldığı,davacının yemin metnini sunmadığı,alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan işlemleri gösterir belge ile davacının borcunun 30.964,68 TL olduğunun sabit olduğu,buna rağmen davacı tarafından eser sözleşmesine konu iş için davalıya 15.000,00 TL ve 28.000,00 TL olmak üzere toplam 43.000,00 TL bedelli çekler verildiği, ayrıca davacı tarafın belirtmiş olduğu ayıplı işlerin ispat edilemediği,yapılan işlemlerin bedeli ile çeklerin toplam bedeli çıkartıldığında davacı tarafından keşide edilen ... nolu, 28.000,00 TL bedelli çekten dolayı 12.035,32 TL bedel miktarı kadar borçlu olmadığı gerekçesiyle; \"1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davacının ... Bankası A.Ş. Gebze Şubesine ait ... nolu 28.000,00 TL bedelli çekten dolayı 12.035,32 TL bedelli miktar kadar borçlu olmadığının tespitine, talep edilen diğer bedeller yönünden davanın reddine, 2-Davacı borçlu menfi tespit açmakta haksız ve kötüniyetli olduğundan talep konusu red edilen asıl alacağın %20' si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine\" karar vermiştir. Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde;06/06/2016 tarihli bilirkişi raporuna itirazları ve talepleri dikkate alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini,bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde açıklandığı gibi, gelen raporda faturalara konu yapılan parçaların orijinal olup olmadıkları tespit edilemediği, faturada belirtilen parçaların bedelleri ile ilgili olarak da bir değerlendirme yapılmadığının belirtildiği,bu konularda ek rapor aldırılmasını taleplerinin kabul edilmediğini,ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu,menfi tespit davasında kısmen davacı lehine hüküm kurulmasına rağmen davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,bu hususun çelişki oluşturduğunu,dava konusu çeklerin davacı tarafça ödendiğini, bu durumda davanın istirdata dönüşmesi ve buna göre hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bu yönlerden kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava ayıplı araç tamir bedeli yönünden davalıya verilen 2 adet çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Davaya konu iki araç için davalı tarafça yapılan bakım ve tamirat işlemleri sonrası düzenlenen faturalarda hangi işlemin hangi araca yapıldığına dair fatura bilgilerinin belirtilmediği,araçlar üzerinde makina mühendisi bilirkişi ile yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda her iki aracın da çalışır vaziyette olmadığı ve yapılan işlemler ile ayıplı yapıldığı ileri sürülen işlemlerinin tespitinin bu aşamada mümkün olmadığının belirlendiği anlaşılmıştır. Davacı menfi tespite konu yaptığı ve tamir bedeli karşılığı davalıya verdiğini ileri sürdüğü iki adet çekin ödenmiş olabileceğini ve bu konuda davalıya yemin deliline dayandıklarını bildirmiş olmakla mahkemece bu konuda davacı vekiline yemin metnini hazırlaması için verilen kesin süre verildiği ve yemin metninin sunulmadığı,ödeme konusunun ispatlanamadığı belirtilerek,mahkeme kararı özetinde tamirat tutarı yönünden uyuşmazlık olmadığı,sadece ayıplı tamirat iddiasına dayanıldığı sonucuna varıldığı husususun davacı tarafça ileri sürüldüğü vurgulanmıştır. Davalının toplam fatura alacakları toplamı 30.964,68 TL tutarında olup davacı tarafça davalıya 04/07/2014 keşide tarihli ... A.Ş. Gebze Çarşı Şubesine ait ... nolu 15.000,00 TL'lik ve 20/09/2014 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. Gebze Çarşı şubesine ait ... nolu 28.000,00 TL bedelli çeklerin teslim edildiği iddia edilmiş,bu çeklerin tahsil edilmemesi için mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının daha sonra davacının talebi ile kaldırıldığı dosya kapsamından anlaşılmıştır. Davada bildirilen çeklerin teslim edildiğine dair belgelerin dosyada olduğu,ancak bu teslim belgesinde isimleri olanların davalı tarafla ilgisinin ne olduğunun anlaşılamadığı gibi,bu çeklerin başkalarına ciro edildiği ve 3.kişi tarafından ihtiyati tedbire itiraz edildiği görülmekle,belirtilen davacının ileri sürdüğü iki adet çekin tahsil edilip edilmediği,tahsil edildiği ise kim tarafından tahsil edildiğinin belirenmesi ile davalı tarafça bu çeklerin ciro edilip edilmedikleri ile,işbu çeklerin davalıya olan borç için verilip verilmediği hususunun taraf ticari defterleri ve bankadan sorulacak müzekkerelerle bilirkişi raporu kapsamında tespiti gerektiğinden,çeklerin ödendiğine dair davacının yemin metni sunmadığı gerekçesiyle ,mahkemece davacının bu hususu ispat etmekten kaçındığının kabulü yerinde görülmemiştir. Davacı çeklerinin davalı tarafça tahsili yada başkasına cirosu durumda davanın istirdat davasına kendiliğinden dönüşeceği de açıktır. Davacının ayıplı tamire yönelik iddiaları açısından söz konusu araçların keşif anındaki durumları da gözetilerek ayıplı tamirat yapıldığı yada orijinal parça kullanılmadığının belirlenememesine dair makina mühendisi bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya yeterli olmadığı belirlenmiştir. O halde,mevcut durum itibarıyla söz konusu araçlar üzerinde makina mühendisi marifetiyle keşif yapılarak,davalının yaptığı tamirat ve onarım ile parça değişimi ayraca orjinal parça kullanılıp kullanılmadığı ,davalının faturaya yansıttığı iş ve işlemlerin kadri maruf olup olmadığının belirlenmesi yönünden bu hususta rapor alınması ile daha sonra bu kez mali müşavir bilirkişiye dosya tevdi edilerek her iki tarafın ilgili dönemlere ait ticari defterler ve kayıtları incelenerek ,ilgili bankalardan söz konusu çeklerin ciro ve tahsil hususları ile bu işlemlerin kimler tarafından yapıldığı sorularak ,bu çeklerin davalı tarafça tahsil edilip edilmediğinin ,bu çeklerin taraf ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin,davalının fatura alacağının da bu şekilde tahsil edilip edilmediğinin tespitine dair rapor alınması gerektiğinden,bu çeklerle ilgili tedire karşı 3.şahsin müdahale talebine rağmen varsa bu icra dosyası da istenilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, somut davada bu aşamada davacının dava açmakta kötüniyetli olduğunun kabulünde isabet olmadığı gibi,mahkemenin kararının hukuk ve usule uygun olmadığı da görülmüştür. Bu itibarla,davacının istinaf talebinin kabulü ile,belirtildiği üzere araştırma yapılarak başka makina mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden yeniden bilirkişi raporu alınarak uygun sonucuna göre karar verilmesi için kararın HMK 353/1a-6.madde gereği kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.28/09/2022