T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/1172 Esas
KARAR NO: 2021/346 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2017
NUMARASI: 2016/165 E. - 2017/277 K.
ASIL DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüz, tazminat istemli
BİRLEŞEN DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ: 19/02/2021
BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ tarafından verilen 14/12/2017 tarihli kararına karşı asıl davada davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine istinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ... Y sayılı \" Ağırlık Merkezi Değiştirilmiş Kalıp Bağlama Bloğu\" adlı faydalı model belgesine konu buluşun istemlerinin hukuka aykırı olarak birebir aynısının davalılar tarafından imal pazarlama ve kullanılmasına yönelik haksız tecavüzün tespitine, faydalı modele ilişkin tecavüz fiilinin durdurulmasına, önlenmesine, tecavüze konu makinelere el konulmasına, www...com alan adı üzerinden reklam ve pazarlamasının durdurulmasına, iltibasa yol açan makineler nedeniyle müvekkili şirketin maruz kaldığı zararın tespiti ile 50.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Ltd ŞTi cevap dilekçesinde: ağırlık merkezi değiştirilmiş kalıp bağlama bloğu konusunda ... nolu faydalı modele konu makineyi üretmediğini, termoform makinenin üretici değil kullanıcısı olduğunu, ilgili makinayı 30.01.2006 tarihinde satın aldığını, halen kullanmakta olduğunu, davacı firmaya ait faydalı model belgesine konu makinanın buluş olma özelliğine sahip olmadığını, ... firmasına ait ... nolu patenttee iddia olunan buluşla aynı tasarımda ve belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şeklinde kullanıldığını, buluşun Almanya'da 2008 ve Amerikada 2010 yılında alındığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: 2004 yılında faaliyetine başladığını, makine üretimini aralıksız sürdürdüğünü, davacı firmaya ait faydalı model ... firmasına it ... nolu patentte şekil 10, 11, 13, 14, 15 yay şeklinde iddia olunan buluşla aynı tasarımda belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şeklinde kullanıldığını, davacının faydalı model belgesinde geçen buluşun yeni bir üretim olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN 2017/74 ESAS SAYILI DAVA;
DAVA;Davacı ... dava dilekçesinde;davalı ... Ltd. Şti adına tescilli ... Y Sayılı Ağırlık merkezi değiştirilmiş kalıp bağlama bloğu başlıklı faydalı modelin yurt içinde ve yurt dışında pekçok firma tarafından üretilerek piyasaya arz edildiğini, yenilik kriterine haiz olmadığını, ... firmasına ait ... pattente şekil 10,11, 13, 14, 15' te yay şeklinde iddia olunan buluşla aynı tasarımda ve belirli bir açıda kalıp devirme ve yataklama şekilinde kullanıldığını, buluşun Almanya'da 2008 ve Amerikada 2010 yılında alındığını, onlara ait olduğunu beyanla, belgenin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA CEVAP: Davalı davaya karşı cevabında; davacının müvekkili şirkette tescil edilen faydalı modeldeki buluşta yer alan kamın tam devirme işlemi yaptığını ve ... firmasına ait kamın ise dışarı çıkıp içeri çekmek amacıyla monte edilmiş olduğunu, buluşların birbirinden ayrıldığını, ... firmasının ait patenette yer alan kamın kalıbın ileri geri hareketini sağladığını, tam bir devrilme yapmadığını, müvekkiline ait faydalı modelde yer alan ağır merkezinin değiştirilmiş kalıp bağlama bloğunu ve tam devrilmeyi sağlayan kam eğrisi sisteminin taklit ederek tecavüzde bulunduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 14.12.2017 tarihli 2016/165 E. - 2017/277 K. sayılı kararıyla; \"... somut olayda bilirkişi raporunda ayrıntılı ve denetlemeye elverişli belirtiliği üzere faydalı modele konu olan buluş daha önceden başvuru tarihi itibariyle yenilik içermediğinden birleşen dava yönünden davanın kabulüne ve faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, Asıl dava yönünden davaya konu faydalı model belgesi hükümsüz sayılmakla buna dayalı bir hak elde edilmesi mümkün olmadığından haksız rekabet açısından davalıların kullanımı var olan bir sisteme ilişkin olup kendi markaları ve üretimleri ile ilgili bir kullanım olup, haksız rekabet şartları da oluşmadığı gerekçesiyle davalı taraflara yönelik açılan faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Asıl davanın davacısı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkiline ait FM'e konu buluşun kalıp bağlama bloğunun merkez eksenin altına alınarak-ağırlık merkezinin değiştirildiğini. Bu hususun bilirkişilerce göz ardı edildiğini, itirazlarının ve başka bir heyetten rapor alınması taleplerinin kabul edilmediğini, -müvekkiline ait ... numaralı FM'in \"kalıbın merkez ekseninin alt kısmına yerleştirilerek yeni kalıp bağlama bloğu elde edilmesiyle kalıbın eksenden yukarı kalan mesafesinin azaltılması ve böylece az bir kuvvet ile yere belli bir açıda durabilmesi\" özelliğini içerdiğini, ... firmasına ait patent belgesinde kalıp bağlama bloğunun merkez eksenin üzerinde olduğunu, kalıbın eksenden yukarı kalan mesafesini azaltmaya yönelik hiçbir modifikasyonu bulunmamakla birlikte kalıbın belli bir açıda durdurulması sırasında uygulanan kuvvetin azaltılması için hiçbir modifikasyon önerilmediğini, müvekkilinin FM belgesinde ise uygulanan yeni yöntem ile kalıbın bağlandığı yeni kalıp bağlama bloğunun yüzeyi döndürme işlemi yapılan eksenin altında kaldığını ve bu sayede eksenden yukarı kalan yüksekliğin mesafesinin azaltıldığını, böylece alt kalıbın yukarıda kalan yük kısmının azaldığını ve makinenin daha rahat bir şekilde hızlanma ve durma işleminin gerçekleştirilebildiğini, bilirkişi raporunda vahim bir hata yapıldığını, müvekkilinin belgesinin yenilik kriterine haiz olduğunu, -bilirkişi raporlarında yenilik olarak görülecek hususların dikkate alınmadığını, müvekkiline ait makinede kullanılan istifleyici için kalıbın tam devirme işlevine ihtiyacı bulunduğunu, müvekkilinin buluşundaki devirme sisteminin tam devrilmeyi sağladığını, hem kalıp bloğunun 90 derece devrilmesini sağladığını, hem de istenilen açıda kalıp bloğunu yatırma işlemini yaptığını, özellikle kullanılan kam eğrisinin bu özellikte yay şeklinde dizayn edildiğini, ... firmasına ait kam eğrisinin devrilme işlemine uygun olmadığını, kamın görevinin kalıbı aşağı yukarı hareket ettirmekten ibaret olduğunu, müvekkilinin buluşundaki kamın, kalıptan çıkan ürünleri istifleyiciye verme sırasında istenilen açıda ayarlama imkanı verdiğini, sadece bu parçanın dahi farklı amaca yönelik olduğunu gösterdiğini, FM'in 3 numaralı isteminde yer alan küçük eksantrik rulmanın ... patentinde bulunmadığını, ... patentinde \"pivot pimi\" kullanıldığını, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini beyanla mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı-asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesine cevabında; bilirkişi raporu ile asıl davanın davacısına ait FB belgesinin yenilik unsuru içermediğinin tespit edildiğini, dosyada iki adet heyet raporu bulunduğunu beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:TPMK kayıtlarından asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... Şirketi adına 04/02/2014 başvuru tarihli, ... Y sayılı \" Ağırlık Merkezi Değiştirilmiş Kalıp Bağlama Bloğu\" adlı faydalı model belgesinin, üç adet isteminin bulunduğu görülmüştür. Ankara 2. FSHHM nin 2016/31 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; aleyhine tespit istenen firmada incelenen makinanın tüm istemleri uyarınca TR 2014/1233 faydalı model kapsamında kaldığı beyan edilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan 02/10/2017 tarihli üç kişilik bilirkişi heyet raporunda; davacı ... San ait ... sayılı faydalı model belgesindeki hiç bir istemin refarans alınan D 1 deki bütün unsurlar dikkate alındığında yenilik unsuru taşımadığı, davalı tarafların kullanımın davacıya ait faydalı model belgesinin koruma kapsamında olduğu beyan edilmiştir. Birleşen hükümsüzlük davasında, yetkisizlik kararı öncesinde Ankara 2.FSHHM'nin 2016/369 Esas sayılı dosyasında, üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 14/11/2016 tarihli raporda, tekniğin bilinen durumu dökümanı olarak değerlendirmeye alınan ... sayılı döküman kapsamında ... yevmiye nolu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yeni olmaması nedeniyle korunamayacağı beyan edilmiştir. Davacı-birleşen davada davalı vekilinin, hem 14/11/2016 tarihli bilirkişi heyet raporu, hem de 02/10/2017 tarihli bilirkişi heyet raporuna itiraz ettiği, Termoform makineleri konusunda uzman bir makine mühendisi ile İngilizce bilen bir Avrupa Patent vekilinden rapor alınmasını talep ettiği, mahkemece karar duruşmasında talebin reddine karar verildiği görülmüştür.
G E R E K Ç E: Asıl davada davacı vekili, davalıların müvekkilinin Faydalı Model belgesine tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunu ileri sürdüğü, tecavüzün önlenmesi, meni ve refi ile maddi ve manevi tazminat talep ettiği, birleşen davada ise davacı tarafın ... sayılı \" Ağırlık Merkezi Değiştirilmiş Kalıp Bağlama Bloğu\" adlı faydalı model belgesinin yenilik unsuru bulunmadığından hükümsüzlüğü talep edilmiştir. Mahkeme asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar vermiştir. Dosya kapsamında birleşen davadaki hükümsüzlük talebi yönünden iki adet rapor alınmıştır. Yetkisizlik kararı öncesinde Ankara 2.FSHHM'nin 2016/369 Esas sayılı dosyasında, üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 14/11/2016 tarihli raporda ve birleştirme kararından sonra davada alınan 02/10/2017 tarihli üç kişilik bilirkişi heyet raporunda, yenilik giderici delil olarak bildirilen 14 Ocak 2010 tescil tarihli, ... (D1) sayılı döküman kapsamında ... yevmiye nolu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yeni olmadığı beyan edilmiştir. İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin, her iki bilirkişi raporuna itiraz ettiği, itiraz dilekçesinde özetle: \" ... firmasına ait patent belgesinde kalıp bağlama bloğunun merkez eksenin üzerinde olduğunu, müvekkilinin belgesinde ise altta olduğunu, ... firmasına ait patent belgesindeki \"kam eğrisi\" ile müvekkilinin faydalı model belgesindeki \"kam eğrisinin\" farklı olduğunu, ... firmasının kam eğrisinin devrilmeye uygun olmadığını sadece aşağı yukarı hareket etmeyi sağladığını, müvekkilinin FM belgesinde ise devirme sisteminin tam devrilmeyi sağladığını, hem kalıp bloğunun 90 derece devrilmesini sağladığını, müvekkilinin FM'in 3 numaralı isteminde yer alan küçük eksantrik rulmanın ... patentinde bulunmadığını, ... patentinde \"pivot pimi\" kullanıldığını, bu farklılıklar nedeniyle ... patentinin müvekkilinin belgesinin yeniliğini kaldırmadığını\" ileri sürmüştür. Davacı vekilinin bilirkişi raporlarına karşı ileri sürdüğü itirazlar teknik inceleme gerektirmektedir. Mahkeme hakiminin bilgisi ile çözülebilecek hususlardan olmadığı gibi, her iki raporun çelişmemesi de, ek rapor/yeniden rapor alınmasına engel değildir. Mahkemece bilirkişi heyetinden asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor, yahut yeni bir heyetten rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, bu yöndeki talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmediğinden, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının eksik inceleme nedeniyle kaldırılmasına, dosyanın itirazları giderecek şekilde ek rapor/yeniden rapor alınarak yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 14/12/2017 tarihli 2016/165 E. - 2017/277 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Asıl davada davacı - birleşen davada davalı Güven Teknik....şirketi avansından kullanıldığı anlaşılan; (98,10 x2) TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 75,00 TL (posta-teb-müz) masrafının asıl davada davalı-birleşen davada davacı Güler Makina...şirketinden alınarak istinaf yoluna başvuran davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 19/02/2021 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.