T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2018/29
KARAR NO \t: 2018/95
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t : BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/09/2017
NUMARASI\t\t: 2017/341 Esas - 2017/344 Karar
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz - İtiraz
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesinde; ... tarafından ... Pınarbaşı Ticari/ İzmir Şubesi’ne ait olan ... keşide tarihli, .... Nolu, 236.000 TL Bedelli 1 adet çek keşide edildiğini, bahse konu çekin ciro yoluyla müvekkiline geldiğini, ancak çekin zamanında ödenmediğini ve banka tarafından arkasının yazdırıldığını, karşı tarafın mal kaçırma ihtimali olduğunu belirterek, karşı tarafın bütün menkul, gayrimenkul malları ile 3. Şahıslardaki bütün hak ve alacaklarının borca yeter miktarının bütün fer’ileriyle birlikte ihtiyaten haczine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesince; talebin kabulüne, İ.İ.K 257/1 maddesi gereğince alacaklının, 236.000,00 TL alacağının teminat altına alınmasını sağlamak için borçlunun borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İhtiyati haciz kararına karşı borçlulardan ...vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz dilekçesinde, müvekkilerinin keşide ettiği ... keşide tarihli .... seri numaralı 236.000,00 TL bedelli çekle ilgili olarak alacaklı tarafından mahkememizde ihtiyati haciz kararı verildiğini, bahse konu çekin .... firmasına verildiğini, firmanın çekleri kaybettiğini, ilgili başvuruyu yaptığını, İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, kararda çekin karşılığının bulunmaması durumunda karşılıksız kaşesinin vurulmasına, karşılığının bulunması halinde karşılığının bulunduğu belirtilerek ödeme yasağı gereğince mahkemenin ikinci kararına kadar bedelinin bloke edilmesine karar verildiğini, müvekkilinin günü geldiğinde çek bedelini hesaba yatırdığını, ödeme yasağı gereğince bedelin davacıya, banka tarafından ödenmediğini, çek bedelinin hesapta bloke edildiğini, karşı tarafın bunu bilerek kötü niyetli olarak ihtiyati haciz talep ettiğini, müvekkilerinin yasal sorumluluklarını yerine getirmiş olduğunu belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince, itiraz üzerine verdiği 05.10.2017 tarihli kararla, ihtiyati haciz kararına yönelik itiraz eden .... A.Ş. 'nin itirazının kabulüne, bu şirket yönünden ihtiyati haciz kararının iptali ile diğer borçlular yönünden itiraz olmaması nedeniyle ihtiyati haczin devamına dair karar verilmiştir.
Bu karara karşı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf başvuru dilekçesinde; 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 265. maddesinde ihtiyati haciz kararlarına itiraz sebeplerinin açıkça belirtildiğini, bu sebepler haricinde ihtiyati haciz kararlarına itiraz edilmesi ve iptalinin mümkün olmadığını, bu hususa aykırı olarak verilen ihtiyati haczin iptali kararının hukuka aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, İcra İflas Kanunun 266. maddesi gereğince esas takibe geçilmesinden sonra, ihtiyati haczi kaldırma görevinin icra hukuk mahkemesine ait olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin kaldırılmasına dair ek kararının kaldırılmasına, ihtiyati haczin devamına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK.265.vd.maddeleri uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir.
Alacaklının ihtiyati haciz talebi çeke dayalıdır. İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlulardan Kılıçlar ... A.Ş.itirazda bulunmuş, ilk derece mahkemesinin 05.10.2017 tarihli ek kararıyla ihtiyati hacze itiraz kabul edilerek, itiraz eden borçlu yönünden ihtiyati haciz kararı kaldırılmıştır. Bu ek karara karşı istinaf yoluna başvuran alacaklı vekili, bu itiraz sebebinin İİK.265.maddesi kapsamında incelenemeyeceğini ileri sürmüştür.
İhtiyati haciz talebine konu çek incelendiğinde, itiraz eden Kılıçlar ... A.Ş.keşideci konumundadır. Dosyaya örneği celp edilen İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında, davacı ... Ltd. Şti.tarafından hasımsız olarak zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı, o davaya konu çekin ihtiyati haciz talebine konu çek olduğu, anılan Mahkeme tarafından muhatap bankaya yazılan 02.08.2017 tarihli yazıda, çekin karşılığının bulunması halinde, karşılığının bulunduğu belirtilerek ödeme yasağı kararı verilince ikinci bir emre kadar çek bedelinin bloke edilmesinin istendiği, bu yazının bankaya ulaşması üzerine banka tarafından Mahkemeye hitaben yazılan 08.09.2017 tarihli 701 sayılı yazıda, çekin karşılığının hesapta hazır bulunduğunun ve çek bedeli olan 236.000,00 TL tutarın bloke edildiğinin Mahkemeye bildirildiği anlaşılmaktadır.
Bundan sonra, alacaklı tarafından çekin ihtiyati haciz talebine ve icra takibine konu edildiği anlaşılmaktadır.
Çekin keşidecisi, çek karşılığını bankada hazır bulundurmuş, çek hamili iken zayi ettiğini iddia eden ve çekin arkasında birinci sırada ciranta olan aynı zamanda çekin lehtarı konumunda olan ... Limited Şirketi tarafından açılan zayi nedeniyle iptal davasında mahkemece muhatap bankanın çek bedelini ödemekten men edilmesine ve çek bedelinin banka hesabında bloke edilmesine karar verildiği ve bu karar uyarınca keşidecinin çek hesabında hazır bulundurduğu paranın bloke edildiği anlaşılmaktadır.
TTK.'nın 783.maddesi uyarınca çek keşidecisinin sorumluluğu, muhatap bankadaki hesabında çek karşılığını hazır bulundurmaktan ibarettir. Çek bedelinin ödenmesiyle ilgili olarak çek keşidecisinin başkaca bir sorumluluğu ve yükümlülüğü gerek TTK.'da gerekse Çek Kanunu'nda bulunmamaktadır. Olayımızda çek keşidecisi olan muteriz borçlu yasal yükümlülüğünü yerine getirmiş ve çek bedelini bankada hazır bulundurmuştur. Çek bedelinin hamil alacaklıya bankaca ödenmemesinin sebebi, keşidecinin tamamen dışında, lehtar cirantanın açtığı zayi nedeniyle iptal davasındaki ödeme yasağından kaynaklanmaktadır. Bu konuda keşidecinin herhangi bir kusur ve sorumluluğu veya yasal bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Hamil alacaklı çeki bankaya ibraz ettiğinde çek bedelinin hazır bulunduğunu bilmekte, bloke kararını bilmekte olup çekin arkasına ödemeden men kararını veren mahkeme ve dosya bilgileri yazılmış durumdadır. Çek tutarını bankadan tahsil edemeyen ve çekin arkasına şerh yazılan hamilin yapması gereken husus TTK.'nın 818/1.s.maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 763.maddesi uyarınca çeki mahkemeye ibraz ederek ödeme yasağı kararının kaldırılmasını istemekten ibarettir. Bunu yapmak yerine ihtiyati haciz talep etmek cihetine gitmiştir. Elbet de alacaklı, diğer cirantalar hakkında ihtiyati haciz kararı alabilir. Ancak keşideci borçlu tarafından yasal yükümlülükler yerine getirilmiş olup bu borçlu yönünden ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün olmamalıdır. Çünkü zaten çekin tutarı banka nezdinde mahkemece bloke edilmiş olup alacaklı için yani yasal hamil için gerekli teminat ve hukuki koruma mahkemenin bu bloke kararıyla sağlanmıştır. TTK.'nın 818/1.s.maddesinin yaptığı atıf gereği çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Yasanın 752/2.maddesi uyarınca mahkeme, ödemeyi men eden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Bu yasal düzenlemenin olayımızdaki çek açısından değerlendirilmesinde, mahkemenin bloke kararının tevdi anlamını da taşıdığı ve keşideciye ödeme yerini de gösterdiği sonucuna varılmalıdır. Buna göre keşideci çek bedelini bankada hazır bulundurmuş, kendisi dışında gerçekleşen iddia ve mahkeme kararı sonucu çek bedeli bloke edilmiştir. Çek keşidecisinin borcunu ifa için gerekli tüm işlemleri yaptığının kabulü gerekir. Bundan sonraki uyuşmazlık zayi nedeniyle iptal davası açan lehtar ciranta ile çeki bankaya ibraz eden son hamil alacaklı arasındadır. Bu iki şirketin kendi aralarında yasal çerçevede gerçek hamilin belirlenmesi için yasal prosedürü işletmeleri gerekir. Yasal yükümlülüklerini yerine getiren ve çek bedelini bankada hazır bulunduran keşideci hakkında ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün olmamalıdır. Bu itirazın İİK.'nın 265.maddesi kapsamında, ihtiyati haczin sebepleri bağlamında mahkemece incelenebilmesi gerekir. Aksinin kabulü yasal yükümlülüklerini yerine getiren, hukuka uygun davranan çek keşidecilerini mağdur edecektir.
Açıklanan bu hukuki gerekçelerle ilk derece mahkemesinin itirazın kabulü ile keşideci yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ek kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;\t\t
1-HMK.'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine,
2-Alacaklı vekili tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına,
3-Alacaklı tarafından yapılan istinaf başvuru giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair;
HMK'nın 353/1.b.1. Maddesi uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.08.02.2018
KANUN YOLU\t: HMK.'nın 362/1.f.maddesi uyarınca karar kesindir.
\t\t\t\t