T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2018/5 Esas
KARAR NO\t : 2018/187
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ\t: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/09/2017
NUMARASI\t\t: 2016/57 Esas, 2017/607 Karar
DAVANIN KONUSU\t: İSTİRDAT (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)
KARAR TARİHİ\t: 07/02/2018
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili 19.01.2016 tarihli dava dilekçesinde, davalı ile müvekkili arasında imzalanan 16.05.2014 tarihli sözleşmenin 7.maddesi uyarınca, müvekkilinin davalı borçluya sözleşme bedelinin tamamı olan 590.000 USD yi ödediğini, ancak davalının 1 yıllık ücretinin tamamını almasına ve müvekkilince tüm edimlerin yerine getirilmesine rağmen haksız ve hukuksuz şekilde .... platformundan çıkartıldığını, davalının sözleşme gereğince müvekkiline kullandırmadığı süre ile ilgili bedeli iade etmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, dava konusunun davalının yayınları durdurup durduramayacağına veya maddi ve manevi kayıpların tazminine yönelik olmayıp, tamamen ödemiş oldukları ancak karşılığını alamadıkları verilmeyen hizmete ait bedelin iadesine yönelik olduğunu iddia ederek, takibe yapılan İtirazın iptali ile takibin devamına, ayrıca %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yazısına istinaden dava konusu ( ..... TV logolu) platformdan çıkarıldığını, dava dilekçesinde adeta müvekkili şirketin keyfi bir uygulaması gibi gösterildiğini, Mahkemenin yanıltılmaya çalışıldığını, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı işlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 07.10.2015 tarih ve ....... soruşturma sayılı yazısı üzerine , yayın yapan ......TV , .... , ..... TV, .... Haber, ...... TV,.... TV logolu kanalların platformlarından çıkartılması zaruretinin hasıl olduğunu, bahse konu kanalın Türksat uydusundanda çıkartıldığını, müvekkili şirketin sözleşme yapma serbestisi ilkesi uyarınca TV kanalları ile sözleşme yapıp yapmama hürriyetine sahip olduğunu, davacının alacak talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI:
Mahkemece, 01.06.2017 tarihli celsede, davacı şirketin 670 sayılı KHK kapsamında 24.08.2016 tarihinde sicilden terkin edildiğinin bildirildiği bu hususta maliye hazinesine yazılan yazıya cevap verilmediği, davalı vekilinin davayı takip etmiyoruz beyanının alınarak duruşma zaptının imzalandığı ve takip edilmeyen davanın yenileninceye kadar HMK 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 11.09.2017 tarihli kararla ise davanın işlemden kadırıldığı tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesi ile davanın HMK 150.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Maliye Hazinesi vekili 03.11.2017 tarihli dilekçe ile mahkemeye başvurarak , davanın taraflarına ihbar edildiğini, iş bu davanın Maliye Hazinesi sıfatı ile takip edileceğinin 10.10.2017 tarihli İstanbul Valiliği/ İl Defterdarlığı - KHK işlemleri İl Bürosunun talimatları gereğince mahkemeye sundukları 12.10.2017 tarihli dilekçe ile beyan edildiğini belirterek, dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik ara kararın kaldırılarak yargılamanın devamı yönünde ek karar oluşturulmasını talep etmiştir.Mahkemece, 08.11.2017 tarihli ek kararla, mahkemece karar verilip dosyadan el çekildiğinden talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı Maliye Hazinesi vekili kararı yasal süre içerisinde istinaf etmiştir.İstinaf nedenleri olarak, davanın mahkemece 09.03.2017 tarihli yazı ile bildirildiğini, davanın idare tarafından devam ettirilmesi gerektiğininin İstanbul Defterdarlığı KHK İl Bürosunun 10.10.2017 tarihli yazıları ile mütala edildiğini, mahkemeye 12.10.2017 tarihli dilekçe ile davanın Maliye Hazinesi sıfatı ile takip edileceğinin beyan edildiğini ancak 01.06.2017 tarihli celsede ihtara verilecek yanıt beklenmeden ( kesin ve ihtarla bir sürede verilmemiş olduğu gözetilmeden , davanın usulsüz bir biçimde işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinin öğrenilmiş bulunduğunu, davacı şirketin 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile , ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince , kapatılan ... Hizmetleri A.Ş nin hazineye devredilen on binlerce kurum ve kuruluştan sadece biri olduğunu, 670 sayılı KHK , 2016/1 sıra nolu genelge ve 17/01/2017 tarih ve 7673 sayılı yazı uyarınca Hazine menfaatinin korunması ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla , Maliye Hazinesi’ni temsilen taraflarınca gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini, dava konusunun Hazinenin malvarlığına dahil edilmesi gereken alacak ve hak kapsamında olup olmadığı hususunda inceleme ve değerlendirme yapılabilmesi bunların sahibi olan kişilerin davacı olduğu davaların veya alacaklı oldukları icra dosyalarının tespiti ve takibinde belirlenecek esasların değerlendirilmesinin ve dava konusu alacağın Hazinenin malvarlığına dahil edilmesi gereken alacak ve hak kapsamında olup olmadığının belirlenmesinin olağanüstü bir süreç olduğunu, idarenin değerlendirme süreçleri gözetilmeden ve ihbara verilecek olumlu yahut olumsuz yanıt beklenip davanın takip edilip edilmeyeceğinin açıklığa kavuşturulmasından sonra işlem yapılması , ihbara cevap verilmemesi halinde dosyanın işlemden kaldırılacağının duruşma günü ile bildirilmesi gerekirken dosyanın yasa ve usule aykırı şekilde işlemden kaldırılarak , davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, HMK 150/5 maddesi gereğince, dosyanın işlemden kaldırılabilmesi için tarafların oturuma çağrılmış olması gerektiğini, dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik ara kararın kaldırılarak ek karar oluşturulması taleplerininde red edilmiş olduğunu, davanın açılmamış sayılmasına dair kararın ortadan kaldırılmasını, yargılamanın kaldığı yerden devamının sağlanmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle peşin ödenen ve karşılığı alınamayan miktarın tahsili için başlatılan icra takibine karşı İtirazın iptali davasıdır.
Dosya kapsamından, 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler İle Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, ikinci bölümünde olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlerin düzenlendiği, 2/1 .fıkrada, milli güvenliği tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne ( FETÖ/ PDY ) aidiyeti, iltisaki veya irtibatı belirlenen, ekli listede yer alan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının , gazete ve dergiler ile yayınevi ve dağıtım kanallarının kapatıldığının belirtildiği, ekli listede, davayı açan ...... TV ninde yer aldığı, 17.08.2016 tarihli Resmî Gazetenin 29804 sayısında yayınlanan 670 sayılı olağanüstü hal kapsamında alınması gereken tedbirler hakkında kanun hükmünde kararnamenin 5.maddesinde, devir işlemlerine ilişkin tedbirlerin düzenlendiği, maddede, 20.07.2016 tarihli 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal Kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz malvarlığı, alacak ve hakları İle belge ve evraklarının, her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi , ek mali külfet getirmemesi , kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü ( FETÖ/ PDY) ‘ne aidiyeti ,iltisaki veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal ve hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunlara uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum ve kuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediği mal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye , tahsili mümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde ve takibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerinin tahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya, devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş veya daha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığı andaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya vb bütün işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğünün, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı’nın yetkili olduğunun belirtildiği, 3.Fıkrada, kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticaret sicil kayıtlarının re’sen terkin edileceği, bunların devralınan varlıkları dışındaki varlıklarının hazineye bedelsiz devredilmiş sayılacağına vurgu yapıldığı, kapatılan şirketin ticaret sicil kaydının 24.08.2016 tarihinde 670 sayılı KHK ile re’sen terkin edildiği, davayı devam ettirme kararı alan Maliye Hazinesi vekilinin beyan dilekçesinde kabul ettiği üzere, Mahkemenin 13.10.2016 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararında, Hazine Müsteşarlığına dava dilekçesinin bir örneği de eklenmek suretiyle müzekkere yazılmasına, müzekkere de, davacı şirketin bütün hak Ve yükümlülükleri ile birlikte Hazine Müsteşarlığına devredilip devredilmediği, devredilmişse, mahkemedeki davanın Hazine Müsteşarlığı tarafından takip edilip edilmediğinin sorulmasına karar verildiği, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Hukuk Müşavirliği tarafından 15.11.2016 tarihli cevapla 17.10.2016 tarihli müzekkere ile dava dilekçesinin idarelerine intikal ettiği belirtildikten sonra 670 sayılı KHK kapsamında dava İle ilgili kurumun müsteşarlıkları olmayıp, Maliye Bakanlığı olduğunun beyan edildiği ve sonuç olarak dava dilekçesinin gereği için yazı ekinde iade edildiğinin belirtildiği,02.03.2017 tarihli celse ara kararının 2 nolu bendinde “ Maliye Bakanlığı’na müzekkere yazılarak mahkemedeki dava belirtilmek suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından davacı sıfatı İle takip edilip edilmeyeceği hususunun sorulması’ na karar verildiği, müzekkerenin davacı vekilinin istinaf dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere davacı Maliye Hazinesine 09.03.2017 tarihli yazı İle tebliğ olduğu, bir sonraki celse olan 01.06.2017 tarihli celsede ise mahkemece Maliye Hazinesine yazılan yazıya cevap verilmediği belirtilip ,davalı vekilinin davayı takip etmiyoruz beyanı sonucunda davanın HMK 150. madde gereğince işlemden kaldırılmasına ve devamında davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, dilekçenin Maliye Hazinesine ulaşması sonucu söz konusu davanın Maliye Hazinesi adına takip edileceği kararı alındığı, cevabı yazı beklenilmeden ve akibeti sorulmadan mahkemece dosyanın işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 150. maddesinde, “ Tarafların duruşmaya gelmemesi , sonuçları ve davanın açılmamış sayılması” düzenlenmiştir.150/1. fıkrasında” Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir”. İfadeleri ile , bir anlamda dosyanın işlemden kaldırılmasının şekil şartları belirlenmiştir.Yasal düzenleme kapsamında öncelikle tarafların usulüne uygun şekilde duruşmaya davet edilmiş olması gerekir.Somut olayda ise, Maliye Hazinesi’ne gönderilen ihbar müzekkere sonucu dosyaya henüz dönmemiş ve ihbar müzekkeresine davayı takip edilmemesinin hukuki sonuçları belirtilmeksizin dosyanın işlemden kaldırılması, yasanın düzenlemesine uygun düşmemiştir .Mahkemece, müzekkere akibeti sorulup ve gerekirse yeniden meşruhatlı davetiye tebliğ edildikten sonra uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yasanın hatalı yorumu sonucu dosyanın işlemden kaldırılması ve devamında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yanlış olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin hatalı bir şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması nedeniyle kabulüne ve ilk derece mahkeme kararı ve 08.11.2017 tarihli ek kararın kaldırılmasına dair karar verilmesi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M\t:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,
1- Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin usule ilişkin sebep nedeniyle KABULÜNE,
2-İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/57 Esas, 2017/607 Karar ve 11.09.2017 tarihli kararı İle 08.11.2017 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahalli Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı Maliye Hazinesi harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-a/5 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
07/02/2018
\t\t\t\t