T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/282 - 2026/776
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
\t\t\t E S A S H A K K I N D A K A R A R )
ESAS NO\t: 2021/282
KARAR NO\t: 2026/776
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t: 11/10/2017
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2012/553 E., 2017/777 K.
DAVA\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 09/04/2026
YAZIM TARİHİ\t: 09/04/2026\t \t
Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalılar arasında sözleşmeler imzalandığını, dava dışı işçi ...'in iş akdinin fesh edilmesi sonucu kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücreti alacağı talepleriyle açtığı davada verilen kararın kesinleştiğini ve icraya konulduğunu, teminat mektubunun paraya çevrilmesi sonucunda 11.943,77-TL ve 3.066,77-TL icra dosyasına ödendiğini, davalılarla yapılan sözleşmede de davalıların çalıştırdığı işçilerin ücret ve alacaklarından kendilerini sorumlu olacağı hükmünün yazılı olduğunu, davalılardan alacaklı olduklarını öne sürerek davalıların işçilerine ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... özetle: Tebligatın kendisine 13/03/2014 tarihinde tebliğ edildiğini, içeriğinde dava dilekçesi ve diğer davalıların dilekçelerinin bulunmadığını, tüm savunma hakkının saklı tutulmasını, yol mesafesinin uzun olduğunu maddi durumunun ve sağlık durumunun yetersiz olduğunu, bu nedenle savunmalarının Aliağa Mahkemelerine bildirmek istediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.
İlk derece mahkemesince \"......Eldeki davada, dava dışı işçinin işçi alacakları için açtığı davada işçi ...'in asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalıştığından tazminat ödenmesine ilişkin karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.
Bu itibarla dava dışı işçi ...'e icra takibi sonucu işçilik alacaklarına ilişkin ödemede bulunan davacının davalılardan talep edebileceği rücuan tazminattan davalı alt işverenin %50’lik kısım için ancak kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak, özellikle oluşa ve dosya kapsamına uygun bilirkişi kurulunca yapılan hesaplamanın hükme dayanak alınarak davanın kısmen kabulüne......\" karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava konusu alacağın tamamını rücu haklarının bulunduğu, mahkemece davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak taleplidir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)
Somut olayda, Yargıtay 23. Hukuk ve 6. Hukuk Dairelerinin yukarıda belirtilen kararları doğrultusunda, dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı üst işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davalılar yönünden dava dışı işçinin kendileri yanında çalıştığı dönem için belirlenen alacakların yarısından sorumlu olduğunun kabulü doğru olmamıştır. Bu davalılar yönünden tam sorumluluk esasına göre belirlenen tazminat bedeli üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek üzere HMK 353/1.b.2. madde uyarınca kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
HMK 353/1.b.2 madde gereğince, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/10/2017 tarih, 2012/553 E., 2017/777 K. sayılı kararını kaldırarak yeniden esas hakkında karar verilmesine,
\"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
926,60 TL'nin ödeme tarihi olan 12.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5.536,82 TL'nin ödeme tarihi olan 12.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ......Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
3.315,91 TL'nin ödeme tarihi olan 12.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik...Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
2.904,61 TL'nin ödeme tarihi olan 12.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 866,43-TL olduğundan peşin alınan 222,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 643,48-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin uyarınca hesaplanan 12.683,94-TL vekalet ücretinin (926,60 TL'den davalı ..., 5.536,82 TL'den davalı ......Ltd.Şti., 3.315,91 TL'den ... Temizlik...Ltd.Şti., 2.904,61 TL'den davalı ... sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 250,70-TL harç toplamı, 1.453,45-TL tebligat, posta masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.704,15-TL yargılama gideri ile 187,28 TL istinaf yargılama gideri toplamı 1.891,43 TL'den davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.598,26-TL ve 148,60 TL istinaf başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıranlara iadesine,\"
3-) Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,
4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile 302/5 madde gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\t\tHMK 362/1.a madde gereğince miktar itibari ile kesin olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.09/04/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip