T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/685 - 2026/898
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t : 2025/685
KARAR NO\t : 2026/898
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 22/04/2025
NUMARASI\t\t: 2023/26 Esas 2025/451 Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ\t : 28/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 04/05/2026
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/04/2025 tarih ve 2023/26 Esas - 2025/451 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Müvekkilinin ... Mah. ... Sok 8. ... adresinde ... ticaret ünvanlı market işletmeciliği yaptığını, 14/10/2022 tarihte davalı şirket personelinin rutin bir kontrole gelerek iş yerinde denetim yaptığını, denetim sonucunda davalı şirket personellerinin nereden geldiği belli olmayan bir hat olduğunu ve bu sebepten dolayı kaçak elektrik enerjisinin bulunduğunu müvekkiline belirttiklerini, ancak bahse konu hattın nerede olduğu, nereden gelip nereye gittiği hakkında herhangi bir bilgi mevcut olmadığını, müvekkilinin bunun üzerine ; geçen sene sitenin bütününde elektrik yenileme işleminin gerçekleştiği, sitedeki fırın ve marketin sayaçlarının aynı trafoda olmasından kaynaklı ortada bir karışıklık olabileceğini, gerçekten bu şekilde bir durum var ise kendisinin müdahalesiyle böyle bir durumun olamayacağını görevlilere bildirdiğini, Müvekkilinin telefonuna \"….. 14.10.2022 tarihli ... numarali basvurunuz incelenerek sonuçlanmıştır. ... nolu tutanaga ilişkin 31.10.2022 son odeme tarihli 358.080,51 TL kaçak borcunuzu ... nolu sözleşme hesap numarası ile ödeyebilirsiniz\" şeklinde mesaj geldiğini, müvekkilinin kurum ile görüşmesinde, kaçak kullanımdan dolayı kendisine ceza kesildiğinin belirtildiğini, davalı şirket tarafından 19/10/2022 tarihinde müvekkiline Kaçak Tüketim Hesaplaması Faturası tebliğ edildiğini, Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre bu tutanağın usulsüz olup iptali gerektiğini, davalı şirket görevlilerinin hazırlamış oldukları tutanakta yazılı olan elektrikli aletlerin güç tüketimlerinin yanlış olduğunu, Müvekkiline haksız ve yüksek fatura çıkarmak için bilinçli olarak yüksek gösterildiğini, tutanakta görüldüğü üzere Tespit Anında Güç Bilgileri kısmında diğer olarak adlandırılan bölümde 12475 Güç xW yazıldığını ve buradaki hangi eşyadan bu kaçak kullanımın kaynaklandığı hakkında hiçbir bilgi sunulmadığını, Müvekkilinin iş yerinde gece ve gündüz kesintisiz faaliyet gösterecek şekilde kaçak fatura tahakkuk ettirildiğini, ancak iş yeri çalışma düzeninin 09:00-18:00 saatleri arasında olduğunu, müvekkilinin işletmekte olduğu marketin bulunduğunu sitenin, yazlık bir tatil sitesi olup müvekkilinin sadece yaz aylarında yaklaşık olarak 3-4 ay gibi tam zamanlı çalıştığını diğer aylarda ise markette bulunan ve bozulması söz konusu olan gıdaların bozulmaması için kısa süreli olarak çalıştırıldığını, müvekkilinin son bir yıllık elektrik faturalarına bakıldığında tutanakta bahsi edilen ortalama tüketimin çok daha aşağısında rakam olduğunun görüleceğini, son bir yıla kadar olan elektrik tüketim faturalarının teknik açıdan incelenmesini, mükerrer kullanımdan dolayı 2 kat ceza kesilmesi hukuka aykırı olduğunu, Kaçak Elektrik Tespit Tutanağının iptal edilmesi ve davalı kurumca kaçak elektrik enerjisi kullanımı nedeniyle verilen ceza yönünden davalı şirkete borçlu olmadığının tespit edilmesinin telep edildiği görülmektedir.
CEVAP: DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNE ÖZETLE: davacı ...'in ... nolu tesisatın kullanıcısı olduğunu, tesisatın bulunduğu yerin süper market olduğunu, dava konusu tesisatın 2016 yılından beri davacı tarafından kullanıldığını, söz konusu tesisatta 14.10.2022 tarihinde müvekkili şirket görevlilerince yapılan kontrolde davacının, ana dağıtım panosunun girişindeki ana enerji baralarına (4*2) ttr kablo bağlayarak sayaç harici kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bu durumun ... seri numaralı tutanak ile kayıt altına alındığını, tutanakta şirket görevlilerinin yanı sıra tespit sırasında hazır bulunan davacı ...'in de imzasının bulunduğunu, müvekkili şirket personellerinin kaçak elektrik kullanımını tespit ettikleri sırada bu durumu video kaydına aldıklarını, davacının ek hat çekerek işletmenin elektrik ihtiyacını kaçak yollardan sağladığını, dava dilekçesinde işletmede 12.475 kWh güçte elektrik kullanan cihazlar olmadığını bu nedenle de tahakkuk eden fatura bedelinin yüksek olduğu iddia edilmişse de bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, olay anını gösterir video kaydı incelendiğinde dava dilekçesinde belirtilenin aksine çok sayıda soğutucu içecek dolabının, dondurma dolaplarının ve dondurucu dolapların kaçak hat ile beslendiğinin görüldüğü, ayrıca tespit anında kaçak hattın beslemiş olduğu elektrikli cihazların kurulu gücünün 12.475 kWh olduğu tespit edilmiş olup tahakkuk hesaplaması da hat üzerinden beslenen cihazların kurulu gücü üzerinden yapıldığını, Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak sürenin Elektirik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45 inci maddesine göre yapıldığını, davacıdan alınan bilgiye göre işletmenin saat 06:30 - 21:30 arası olmak üzere günde 15 saat faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini, Tespit edilen ve davacıdan alınan bilgiler doğrultusunda 12.475 kWh x 15 saat = 187,125 kW günlük tüketim yapıldığı hesaplandığı, mevzuat hükümlerine göre davacının 187,125 kW x 360 gün = 67.365 kW kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirdiği, davacının kullanmış olduğu elektriğin kaçak olması nedeniyle Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 46 ncı maddesi uyarınca \"kaçak kullanım ceza tutarı\" da faturaya eklendiği, mevzuat hükümlerine uygun olarak hesaplanan 2. Asliye. Tic. Mah. 2023/26 E. Bilirkişi Raporu tahakkuk bedeline ceza bedeli ve vergilerinde eklenmesi sonucunda toplam 358.080,51 TL' fatura tanzim edildiğini, davacının kullanmış olduğu tesisatta 07.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen kontrol sırasında da kaçak elektrik kullanıldığı tespit edildiği ve bu durumun da aynı tarihli ... seri numaralı tutanak ile kayıt altına alındığı, davacının mükerrer kaçak elektrik kullandığı sabit olduğundan Elektirik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 46-3 maddesi uyarınca mevzuat gereği (2) kat oranında kaçak ceza bedeli yansıtılmasında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece\".... Taraf beyanları, toplanan deliller, yerleşik Yargıtay içtihatları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek yapılan yargılama neticesinde; dava konusu iş yerinde harici hat çekilerek kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespit edildiği, bu haliyle eylemin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42-1-b maddesine göre kaçak elektrik tüketimine
girdiği,
kaçak tüketim gücünün 12.475 W olarak alınması uygun olduğu,
dava konusu tesisata ait abone grubunun ticarethane olması sebebi ile kaçak elektrik
kullanım miktarı hesaplamasında kullanılan günlük tüketim saatinin 15 saat değil,
yönetmeliğin 45-3-ç maddesine göre 8 saat olması gerektiği,
tüketim değerlerinin 20.09.2021 tarihinden sonra bariz bir şekilde düşüşe geçmesi sebebi ,Yönetmeliğin 45-1-b ve ç maddelerine göre 180 gün kaçak tüketim dönemi ve 180 gün
kaçak ek tüketim dönemi olarak uygulanması gerektiği,
bu durumda 14.10.2022 tarih ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketim Tespit
Tutanağına istinaden tahakkuk edilmesi gereken 31.10.2022 son ödeme tarihli Kaçak
Tüketim Bedeli ve Kaçak Ek Tüketim Bedeli KDV dahil
91.273,38 TL olduğu davalı vekili tarafından her ne kadar dava konusu işyerinin çalışma saatlerinin 06.30 ve 21.30 saatleri arasında olduğu belirtilerek itiraz edilmiş ise de dava konusu iş yerinin Yönetmeliğinn 45/3-c-ç hükmüne göre ticarethane olması nedeniyle günlük tüketimin 8 saat olarak kabul edilmesi gerektiği (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2024/1949 esas ve 2024/3405 karar sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2024/1067 esas ve 2024/3361 karar sayılı kararı) daha fazla çalışıldığının ispatlanamadığı anlaşıldığından itirazın yerinde görülmediği, abonelik tesis ettirmeksizin hizmeti kaçak kullanan kişi ile hizmet sağlayıcısı arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulmuş olup, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1, 2, 5, 10 ve 20. maddeleri gereğince kaçak kullanım bedeline KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna göre; kaçak kullanan kişi, kaçak kullanım bedelini KDV dahil ödemekle yükümlü olduğu (HGK'nın 12/10/2011 tarihli ve 2011/7-690 E. 2011/617 K. sayılı kararı da aynı yöndedir) anlaşılmakla bilirkişi tarafından yapılan hesaba KDV'nin dahil edilmesinin de yerinde olduğu kanaatiyle davacının 91.273,38 TL alacak yönünden borçlu olduğuna bakiye kalan 266.807,13 TL'lik kısım yönünden davanın kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davanın KISMEN KABULÜ ile; ....\" karar verilmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Davacının kaçak elektrik tüketimi yaptığı dosya kapsamında bulunan tüm delillerin sabit olduğunu ancak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-b, 45/3-ç, 45/1-b ve 45/1-ç maddelerine aykırı olduğunu, bilirkişinin günlük tüketim saatini 15 saat yerine 8 saat olarak belirlemesinin hatalı olduğunu, 14.10.2022 tarihli ... seri numaralı tutanağa istinaden tahakkuk ettirilmesi gereken bedelin 91.273,38 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan tahakkuk hesaplamasının mevzuata uygun bulunduğunu, davacının iş yerinin 06:30-21:30 saatleri arasında faaliyette olduğunun site yönetimi ve elektronik sayaç verileriyle doğrulandığını, davacı vekilinin dahi dava dilekçesinde günlük 8 saatten fazla kullanım olduğunu ikrar ettiğini, yönetmeliğin 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca çalışma saatlerinin daha fazla olduğunun tespiti halinde bu sürenin esas alınması gerektiğini, mahkemenin kolluk araştırması yapılması yönündeki taleplerini değerlendirmediğini, market sektöründeki işletmelerin buzdolabı ve güvenlik sistemleri gibi cihazlar nedeniyle 8 saatten fazla elektrik tükettiğinin hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bilirkişi raporunda faturalandırmaya esas birim fiyatların yönetmeliğin 46. maddesinin 3. fıkrasına aykırı şekilde dönemsel olarak hatalı hesaplandığını, yerel mahkeme kararının eksik incelemeye dayandığı belirtilerek ersin 2. Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesi'nin 2023/26 E. ve 2025/451 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine, aksi kanaatte olunması durumunda yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN KATILMA YOLUYLA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Yerel mahkemenin 14.10.2022 tarihli kaçak elektrik tespitine dayalı kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilin iş yerinde yapılan denetimin usulsüz gerçekleştirildiğini, davalı şirket görevlilerinin nereden geldiği belli olmayan bir hat üzerinden kaçak elektrik kullanımı olduğu iddiasıyla tutanak düzenlediğini, müvekkilin site genelindeki elektrik yenileme çalışmaları nedeniyle bir karışıklık olabileceğini belirttiğini, görevlilerin teknik destek için başvuru yapılması gerektiğini söyleyerek müvekkile tutanağı imzalattığını, ancak verilen 1 haftalık süre dolmadan müvekkile haksız bir ceza faturası gönderildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 43. maddesine aykırı şekilde düzenlenen tutanağın yok hükmünde olduğunu, yönetmelikte öngörülen fotoğraflama ve bilgilendirme yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini, kaçak elektrik hesaplamasında esas alınan sürelerin mevzuata aykırı olduğunu, müvekkilin işlettiği marketin yazlık bir sitede bulunması sebebiyle tüketim değerlerinin mevsimsel olarak düştüğünü, mahkemenin 20.09.2021 tarihinden sonraki düşüşü kaçak kullanıma bağlamasının hatalı olduğunu, müvekkilin bugüne kadar tüm faturalarını düzenli ödediğini, işletmenin bir aydan uzun süredir elektriksiz bırakıldığını, davalı kurumun hiçbir somut inceleme yapmadan ezbere yöntemlerle ceza kestiğini, harici hattın sökülüp incelenmesi gerekirken özensiz bir denetimle işlem yapıldığını, tutanakta belirtilen 12.475 W güç tüketim değerinin gerçeği yansıtmadığını ve hangi cihazdan kaynaklandığının belirsiz olduğunu, yerel mahkemenin keşif taleplerini reddetmesinin savunma hakkını kısıtladığını, bu nedenlerle yerel mahkemenin kısmen kabul kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne, haksız ceza tutanağının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan fatura nedeni ile davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacının market işletmesinde kullandığı ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bulunduğu, davalı şirket personelleri tarafından 14.10.2022 tarihli ket tutanağında belirtilen \"harici hat çekmek suretiyle elektrik enerjisi tüketildiği\" sebebiyle 358.080,51 TL elektrik tahakkuku yapıldığı, kaçak elektrik tespit tutanağının hatalı olduğu, davacının kaçak elektrik borcu bulunmadığının tespiti istemi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/26 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 22/04/2025 Tarih, 2023/26 Esas ve 2025/451 Karar sayılı karar ile \"1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE\" karar verildiği, davalı vekilinin süresi içinde, davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30/05/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği incelendiğinde;
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç)Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b)Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2)Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a)Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b)Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir
(3)42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4)42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45- (1)Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a)42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b)42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c)42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç)Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2)42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3)Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b)Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c)Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5)Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2)Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3)Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.
Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4894 Esas ve 2021/10580 Karar; 2022/8164 Esas ve 2023/954 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 Tarih, 2024/83 Esas ve 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu, kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davaya konu 14/10/2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının davacının aboneliğinin bulunduğu ... nolu tesisata yönelik olarak \"harici hat çekilmek suretiyle enerji tüketimi yapıldığı\" gerekçesi ile düzenlendiği, davalı tarafça yapılan tahakkukta günlük çalışma süresinin 15 saat alındığı, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda günlük çalışma süresi 8 saat kabul edilmiş ise de davacının dava dilekçesinde dahi günlük çalışma süresinin 9 saat olduğu belirtildiğine göre; dava konusu işyerinin vardiya sayısı ve günlük ortalama çalışma süresinin tespiti amacıyla işyeri kayıtlarının incelenerek ve kolluk araştırması yaptırıldıktan sonra bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak (sair ve davacı istinaf itirazları incelenmeksizin) davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 353/1-a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Kaldırma kararı gerekçesine göre davacı vekilinin katılma yolu ile istinaf başvurusunun İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
4-Davalıdan tahsil edilen 4.556,40 TL İstinaf nisbi karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
5-Davacıdan tahsil edilen harç bulunmadığından istinaf başvurusunda peşin olarak tahsili gereken 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Dosya üzerinden inceleme yapılması nedeniyle vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
7- İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
8-Temyizi kabil olmayan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkartılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,
9-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5.fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.28/04/2026
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır