T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/1670
KARAR NO\t\t: 2026/314
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/06/2022
NUMARASI\t\t: 2021/558 Esas 2022/397 Karar
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ\t: 10/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/02/2026
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasındaki ticari iş nedeni ile doğan bakiye borcun ödenmemesini davalıdan talep ettiğini, ancak borcun ödenmediğini bunun üzerine Karşıyaka 1. İcra Dairesi 2020/4234 E. sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, arabuluculuk başvurusundan sonuç alınamadığını, davalının borcunu bildiğini alacağın likit olduğunu buna rağmen kötü niyetli itiraz ettiğini beyanla davalının Karşıyaka İcra Dairesi 2020/4234 E. sayılı dosyasındaki takibe ve ferilerine yapılan itirazının iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına İİK 67/2 maddesi gereği alacağın %20 si icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.\t
CEVAP: Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
MAHKEMECE: \"... Dava, İİK.nun 67.maddesi uyarınca açılmış icra takibine vaki itirazın iptali istemine yöneliktir.
\tDavacı vekili delil olarak, Karşıyaka İcra Dairesi 2020/4234 E. sayılı icra dosyası, davacı şirket ile borçlu arasındaki arabuluculuk son tutanağı, davacı şirket ile borçlu davalı şirkete ait ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi, keşif, yemin, tanık deliline dayanmıştır.
\tKarşıyaka 1.İcra Müdürlüğünün 2020/4234 Esas sayılı dosya örneği UYAP üzerinden işbu dosya arasına alınmış,
\tVergi Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verilerek davalı ....'ın 2020 yılına ait gelir vergisi beyannamesi gönderilmiştir.
\tTarafların anlaşamadıkları ve çözülmesi gereken hususların davacının davalıdan 10/02/2017 tarih 14731 numaralı ve 11/02/2017 tarihli 14732 numaralı faturalardan dolayı bakiye 9.885,00-TL alacaklı olup olmadığı, davalının Karşıyaka 1. İcra müdürlüğünün 2020/4234 esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın yerinde olup olmadığı, davalının itirazının kötü niyetli olup olmadığı noktalarında olduğu tespit edilmiştir.
\tMahkememizin 23/12/2021 tarihli duruşmasında, davalının adresi itibarı ile dosyanın SMMM uzmanı bilirkişisine verilerek uyuşulan ve uyuşulamayan noktalar olarak tespit edilen hususlar çerçevesinde, davacının takibe konu faturalar nedeni ile davalıdan bakiye alacağının kalıp kalmadığı, alacağının kalmış olması halinde davacının icra takibinde talep edebileceği alacak kalemlerinin neler olduğu hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesin karar verilmiş, SMMM bilirkişisi .... tarafından sunulan 05/04/2022 tarihli raporda, sonuç olarak, davalı yan tarafından sunulan 2017 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin kanuni süresi içinde açılış tasdiklerinin ve Yevmiye Defterlerinin kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalının resmi defter kayıtlarında; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 0,00.-TL yani hiç Alacaklı olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
\tYine 23/12/2022 tarihli duruşmada ; davacının adresi itibarı ile Gaziantep nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın SMMM uzmanı bilirkişisine verilerek uyuşulan ve uyuşulamayan noktalar olarak tespit edilen hususlar çerçevesinde, davacının takibe konu faturalar nedeni ile davalıdan bakiye alacağının kalıp kalmadığı, alacağının kalmış olması halinde davacının icra takibinde talep edebileceği alacak kalemlerinin neler olduğu hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, SMMM bilirkişisi .... tarafından sunulan 15/04/2022 tarihli raporda; davalının davalıya 2017 yılında yapmış olduğu ve tespit edilebilen ticari münasebet kayıtlarına göre, davacının davalı adına düzenlediği dava dosyasına konu icra takibine dayanak olan 10.02.2017 tarih 014731 seri numaralı 4.590,00 TL tutarlı faturayı 10.02.2017 tarihinde 337 yevmiye maddesiyle, 11.02.2017 tarih 014732 seri numaralı 5.508,06 TL tutarlı faturayı 346 yevmiye numarasıyla davalıya satış olarak davalının cari hesabına kayıt ettiği, davalının cari hesabına kayıt ettiği bu anılan faturalardan sonra davalıya yukarıda tarih ve seri numaraları belirtilen 2 (iki) adet faturayla 2.754,08 TL tutarında daha satış yaptığı, yaptığı bu satışlarla davalıya toplamda 12.852,19 TL tutarında satış yaptığı, yaptığı bu satışların karşılığında davalıdan alınan çekle 10.000,00 TL tutarında tahsilat yaptığı, böylece davacının anılan faturalar nedeniyle davalıdan (12.852,19 – 10.000,00) = 2.852,19 TL bakiye alacağının kaldığı, bu bakiye alacağından sonra da davalıya 7 (yedi) adet faturayla da toplamda 7.830,00 TL tutarında daha satış yaptığı, böylece davacının davalıdan (2.852,19 + 7.830,00) = 10.682,19 TL bakiye alacağının kaldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
\tAçık hesap ilişkisi önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’daki cari hesaba ilişkin hükümler uygulanamaz.
\tVergi Usul Kanunu’nun (VUK) 229. maddesi ise; “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” hükmünü haizdir. Bu hüküm çerçevesinde, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.06.2003 tarihli ve 2001/l E., 2003/l K. sayılı kararında fatura; “Ticari satışlarda satıcı tarafından alıcıya verilen ve satılan malın miktarını, vasıflarını, ölçüsünü, fiyatını ve sair hususları veya ifa edilmiş hizmetleri gösteren hesap pusulası olup, ticari belge niteliğindedir” şeklinde tanımlanmıştır.
\t 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 23. (6102 sayılı TTK m. 21) maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi yani alım-satım ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir.
\tBu nedenle, bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. Tek başına fatura düzenlenmesi, akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir.
\tMahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ticari defterlerin bulunduğu adreslerin bildirilmesi ya da defterlerin mahkememize ibraz edilmesi talep edilmiştir. Her iki taraf da ticari defterlerinin bulunduğu adresi bildirmiş ve mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davalının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrasında, davalının, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı bilirkişiler tarafından tespit edilmiştir. Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrasında ise davalının davacıya borçlu olduğu tespit edilmiştir. Ancak bilirkişi raporunda “..2017 yılı yevmiye defterinin incelenmesinde, davacının bu 2017 yılı yevmiye defterinin 600 tek sayfa olarak noter açılışı yapıldığı halde bu yevmiye defterinin 477. sayfaya kadar olduğu, 477. sayfadan sonraki sayfaların olmadığı, davacının bu 2017 yılı yevmiye defterinin 477. sayfasından sonra da ticari münasebet kayıtlarının olması gerektiği halde 477. sayfadan sonra hiçbir sayfanın olmadığı hatta davacının bu 2017 yılı yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanununda belirtilen noter kapanış tasdikinin yapılıp yapılmadığının sonraki sayfaların olmaması sebebiyle tespit edilemediği gibi davacının incelenen 2017 yılı envanter defterinde hiçbir ticari münasebet kaydının olmadığı, bu envanter defterinin tamamen boş olduğu tespit edilmiştir…”. Davaya konu fatura üzerinde ise teslim alan imzası da bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, davacının faturaya konu malları teslim ettiğini ispat edemediği kanaatine varılmış ve usulüne uygun tutulmayan davacı defterleri, davalının usulüne uygun tutulmuş defterleri karşısında itibar edilmediği gibi aleyhe delil olarak değerlendirilmiştir.
\tTüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının faturaya/takibe ve davaya konu malların teslim olgusunu ve davalıdan alacaklı olduğunu ispat edemediğinden davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile;
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları arasında açık bir çelişki olduğunu ve yapılan yargılamada bu çelişkinin giderilmediğini, Mahkeme dosyasına sunulan 15.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda açıkça müvekkil şirketin davalı taraftan alacaklı olduğu tespit edildiğini, her ne kadar gerekçeli kararda müvekkili şirketin yevmiye defterinin 477. sayfaya kadar kısmı olduğu belirtilmiş olsa da, bahsi geçen yevmiye defterinin eksik kalan sayfalarının tespitine ilişkin hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan usul ve yasaya aykırı hüküm kurulduğunu, gerekçeli kararın, yeterli ve gerekli incelemeler yapılmadan karar verilmesinden dolayı maddi gerçeği yansıtmadığını, bu hususta kamu düzenine ilişkin inceleme ve araştırma mahkeme tarafından yapılmadan hüküm kurulduğunu, aynı zamanda davalı tarafın, malların teslim edilmediğine ilişkin bir beyanı olmayıp, müvekkili şirkete borcunun kalmadığını beyan ettiğini, mahkeme kararının açıkça usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, izah edilen nedenlerden ve resen tespit edilecek nedenlerden dolayı, öncelikle istinaf kararı verilinceye kadar icranın durdurulmasına, istinafa konu kararın ortadan kaldırılmasına, davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: itirazın iptali istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı taraf; 2 adet faturaya dayalı takip yaparak itirazın iptalini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış, davacı defterlerini inceleyen 15/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalı adına düzenlediği dava dosyasına konu icra takibine dayanak olan 10.02.2017 tarih 014731 seri numaralı 4.590,00 TL tutarlı faturayı 10.02.2017 tarihinde 337 yevmiye maddesiyle, 11.02.2017 tarih 014732 seri numaralı 5.508,06 TL tutarlı faturayı 346 yevmiye numarasıyla davalıya satış olarak davalının cari hesabına kayıt ettiği, davalının cari hesabına kayıt ettiği bu anılan faturalardan sonra davalıya yukarıda tarih ve seri numaraları belirtilen 2 (iki) adet faturayla 2.754,08 TL tutarında daha satış yaptığı, yaptığı bu satışlarla davalıya toplamda 12.852,19 TL tutarında satış yaptığı, yaptığı bu satışların karşılığında davalıdan alınan çekle 10.000,00 TL tutarında tahsilat yaptığı, böylece davacının anılan faturalar nedeniyle davalıdan (12.852,19 – 10.000,00) = 2.852,19 TL bakiye alacağının kaldığı, bu bakiye alacağından sonra da davalıya 7 (yedi) adet faturayla da toplamda 7.830,00 TL tutarında daha satış yaptığı, böylece davacının davalıdan (2.852,19 + 7.830,00) = 10.682,19 TL bakiye alacağının kaldığının tespit edildiği belirtilmiştir.
Davalı defterlerinin incelenmesine ilişkin 06/04/2022 tarihli raporda; Taraflar arasında inceleme döneminde ticari bir ilişkinin var olduğu, Davalı defterlerinde, davacıya ilişkin kayıtların 320 SATICILAR Hesabının altında 320 061 ... ... Hesabında takip edildiği; görülmekle; Davacı tarafından davalı adına düzenlenen 10.02.2017 - 10.06.2017 tarihleri arasındaki 15.336,00.-TL toplam tutarındaki faturaların Alacak kayıtlarının yapıldığı; karşılığında davalı ... hesabından davacı banka hesabına yapılan 28.02.2017 tarihinde 10.098,00.-TL tutarında ve 30.10.2017 tarihinde 5.238,00.-TL tutarında olmak üzere (10.098,00 + 5.238,00=) 15.336,00.-TL toplam tutarındaki iki ayrı banka ödemelerinin Borç kayıtlarının yapıldığı ve 30.10.2017 tarihi itibariyle hesabın sıfırlandığı hiç bakiye vermediği; yani davalı defter kayıtlarına göre davalı ...'in davacı ....'ye hiç borcunun kalmadığının kaydedildiği \" belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; takibe konu faturaların her iki taraf defterinde de kayıtlı olduğu , yine her iki taraf defterine göre de takibe konu bu fatura bedellerinin davalı tarafça davacıya ödendiğine ilişkin ödeme kaydının bulunduğu, davacının, defterlerine daha sonra kaydettiği faturalardan kaynaklı davalıdan cari alacağının mevcut olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla davacının takibe konu faturalarından kaynaklı davalıdan bir alacağının kalmamış olduğu taraf defterlerinden açıkça anlaşılmaktadır .
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davacının davalıdan takibe konu faturalardan kaynaklı alacağının olduğunun ispatlanamamasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/06/2022 tarih, 2021/558 Esas ve 2022/397 Karar sayılı kararına karşı davacının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından başlangıçta alınan 301,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 430,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 10/02/2026
\t\t\t\t