T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/45
KARAR NO\t: 2026/600
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/11/2022
NUMARASI\t: 2021/105 Esas - 2022/967 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/04/2026
Davanın davalı şirket yönünden kısmen kabul, kısmen reddine; diğer davalı ...yönünden reddine ilişkin kararın davacı ve davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ses, görüntü ve ışık sistemi satın aldığını, ancak satın aldığı sisteminin müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin davalılara ödediği toplam 55.000-TL asıl alacağın 30.000-TL'sinin davalı şirketten, 25.000-TL'sinin ise davalı şirket ve diğer davalı ...'ten tahsili amacıyla İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, ancak davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek, davalıların icra takibine itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalılar vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ve zamanaşımına uğradığını, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davacı ile müvekkili ...arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacının müvekkilinin hesabına yaptığı 25.000-TL ödemenin şahsi borcun kapatılmasına yönelik olduğunu ve bu bedelden şirketin sorumlu olmadığını; müvekkili şirketle davacı arasında satış değil, kiralama/hizmet sözleşmesi olduğunu, dosyaya sunulan ... nolu teklif metninin 2. sayfasındaki \"Verilen fiyatlar cihazların kiralama bedelidir\" ibaresinin ve sözleşme maddelerinin (cihazların güvenliği, kiralama tarihi vb.) bu durumu açıkça kanıtladığını, şirkete ödenen 30.000-TL’nin karşılığı olan hizmetin eksiksiz ifa edildiğini, davacının mekan açılışının başarılı geçtiğini ve iki ay sonra davacının düzenlediği hizmet iade faturasının hizmetin varlığına zımni ikrar teşkil ettiğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, taraflar arasında satım sözleşmesi olduğu, sözleşme kapsamında davacının davalı şirkete banka havalesiyle 01/11/2019 tarihinde 30.000-TL ödediği, davalı şirketin malları teslim ettiğine ilişkin yazılı delil sunmadığı, bu nedenle davacının sözleşmeyi feshinde haklı olduğundan tarafların aldıklarını geri vermekle yükümlü bulunduğu ve davacının davalı şirketten 30.000-TL'yi isteyebileceği; davalı ...'e banka havalesiyle gönderilen 25.000-TL'nin şirket namına gönderildiğine ilişkin yazılı delil sunulmadığından bu bedelin istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalı şirketin icra takibine asıl alacağın 30.000-TL'lik kısmına yaptığı itirazın iptali ile takibin takipteki koşullarla devamına, fazla istemin reddine; davalı ...'e yönelik davanın reddine; itirazın iptaline karar verilen likit alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine; şartları bulunmadığından kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını; talebin zamanaşımına uğradığını; taraflar arasında kira ilişkisi bulunduğundan görevli mahkemenin SHM olduğunu; tanık dinletilmesine muvafakat edilmediğini; davacının da delilleri arasındaki telif belgesinin 11. maddesinde görüleceği üzere verilen fiyatların kiralama bedeli olduğunu, belgenin diğer maddelerinde de kira ilişkisini gösteren düzenlemeler bulunduğunu; 13. maddesinde uyuşmazlık halinde müvekkili şirketin defter ve kayıtlarının geçerli olduğunu; müvekkilinin davacıdan 139.920-TL kiralama bedeli alacağı bulunduğunu; kiralama hizmeti kapsamındaki 18/12/2019 tarihli faturanın davacıya gönderildiğini ve davacının faturaya süresinde itiraz etmediğini, 2 ay sonra kalan kira bedeli ödemesinden kaçınmak amacıyla iade faturası düzenlediğini ve sonrasında icra takibi yaptığını, davacının ibralaşmaya çalıştığını; davacının gönderdiği 10/02/2020 tarihli iade faturasının da müvekkilince kabul edilmeyerek iade edildiğini; işlemiş faiz istenemeyeceğini; video kayıtları ve fotoğraflardan müvekkilinin davacının açılış gününde hizmet verdiğinin görüldüğünü, gazetelerin açılışı haber yaptığını ve bir memnuniyetsizliğin yaşanmadığını; icra inkar tazminatı şartlarının olmadığını; müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini ve bildikleri kadarıyla davacının açılışını yaptığı mekanın malikiyle yaşadığı sorun nedeniyle işletmesini kapattığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddi ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili, davalı ...'in diğer davalı şirketin %100 hissedarı ve yetkilisi olduğunu, 2. ödemenin çekle yapılmasının istenildiğini fakat müvekkilinin çek veremeyeceğini söylemesi üzerine ödemenin şahsi hesaba gönderilmesinin talep edildiğini, buna istinaden de satın aldığı ses, görüntü ve ışık sistemlerinin ikinci taksidi olarak 25.000-TL'nin banka havalesiyle ...'in hesabına gönderildiğini, bu tutarın her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilinin istenildiğini; tek bir 25.000-TL istenilmesine rağmen mahkemenin hem davalı şirket hem de diğer davalı için ayrı 9.200-TL vekalet ücretine hükmetmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının davacıya mal teslim etmediğinden bahisle yapılan ödemelerin tahsili için başlatılmış icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı davalılar aleyhine 11/02/2020 tarihinde İstanbul Anadolu 13. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla başlattığı icra takibinde, 30.000-TL asıl alacak, 25.000-TL asıl alacak, 30.000-TL için 01/11/2019-11/02/2020 ile 25.000-TL için 13/12/2019-11/02/2020 tarihleri arasındaki dönemler için 2.080,93-TL işlemiş olmak üzere toplam 57.080,93-TL'nin asıl alacağa işleyecek %13,75 avans faiziyle tahsilini istemiş, borcun sebebi bölümünde 01/11/2019 tarihi 30.000-TL ve 13/12/2019 tarihli 25.000-TL bedelli banka dekontları gösterilerek, tahsilde tekerrür olmamak üzere şirketten 30.000-TL'nin şirket ve ...'ten müştereken-müteselsilen 25.000-TL'nin tahsilini talep etmiştir. Davalıların süresindeki yetki itirazının davacı tarafından kabulü ve talebi üzerine, takip dosyası İstanbul 14. İcra Dairesi'ne gönderilerek ... esas sayılı dosyada takibe devam edilmiştir. O takip dosyasındaki ödeme emrinde 55.000-TL (30.000+25.000) asıl alacak ve 1.103,26 işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.103,26-TL'nin faiziyle tahsili istenilmiş, borcun sebebi kısmında alacağın 57.080,93-TL olduğu yazılmış ve davalının itirazı üzerine takip durmuştur. İkinci icra takibi, süresinde gönderme talebine istinaden birinci icra takibinin devamı olduğundan ikinci icra takibinde takip talebi düzenlenmemiştir. İlk takipteki takip talebinde 30.000-TL'nin sadece davalı şirketten ve 25.000-TL'nin de tahsilde tekerrür olmadan her iki davalıdan müteselsilen, 13,75 avans faiziyle istenildiği gözetildiğinde, yargılamada bu kayıtlar dikkate alınmıştır.
Davalıların takibe itiraz tarihi 20/03/2020 olup 12/02/2021 dava tarihi itibariyle dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.
Somut olayda davacı davalıdan ses, görüntü ve ışık sistemleri satın aldığını yani aradaki ilişkinin satım olduğunu iddia etmiş; davalı ise, söz konusu ses, görüntü ve ışık sistemlerinin satılmadığını kiralandığını yani aradaki ilişkinin kira ilişkisi olduğunu savunmuştur. Mahkemece taraflar arasında satım sözleşmesi olduğu kabul edilerek hüküm verilmiştir. Davalı bu hususu istinaf dilekçesinde ileri sürdüğünden öncelikle bu hususun irdelenmesi gerekmektedir.
Dava dilekçesinin ekinde sunduğu davalı şirket çalışanının davacıya ve diğer davalı ...'e gönderdiği 30/10/2019 tarihli e-postada (daha önce yapılmış kdv hesaplama hatasından dolayı) tekliflerin revize hallerinin ekte gönderildiği, bu belgenin hemen arkasına eklenmiş ... sayılı davalı şirket teklif metninin 1. sütunundaki açıklama kısmında görüntü sistemine (3x4 led screen, laptop vs.), ses sistemine (fuaye içi haporlör sistemi, mixer, el telsiz mikrofonu vs.), ışık sistemi (led wash dts., control desk vs.) ve diğer (montaj ve nakliye) ilişkin kayıtlar olduğu, 2. sütununda bunların adet bilgisi, 3. sütundaki gün bilgisinin (1) şeklinde yazıldığı, 4. sütundaki salon bilgisinin (1) şeklinde yazıldığı, 5. sütundaki fiyat bilgisinin yazıldığı ve toplam %18 kdv hariç 144.000-TL (dahil 169.920-TL) olduğu; 2. sayfasındaki \"Sözleşme\" başlıklı kısmın 1-3. maddelerinde sözleşme iptali halinde şirketin ne kadar oranda ücret alacağı, 5. maddesinde kiralanan cihazların tahrip edilmesi vs. halinde müşterinin cihaz bedelini ödeyeceği, 6. maddesinde cihazların gece emniyetinin müşteri tarafından alınacağı, 8. maddesinde İstanbul içi işlerde personel yemeklerinin müşteriye ait olacağı, 11. maddesinde fiyatların cihazların kiralama bedeli olduğu, 12. maddesinde ödemenin toplam tutarın %50'si sözleşme tarihinde nakit ve kalanını iş bitimi tarihi itibariyle 30 gün çekle yapılacağı ve 13. maddesinde anlaşmazlık durumunda şirketin ticari defterlerinin geçerli olduğu düzenlenmiştir. Yine 01/11/2019 tarihinde davalı şirket çalışanının davacıya ve diğer davalı ...'e gönderdiği \"...-Malzeme Satış Teklifi\" konulu e-postada \"...malzeme satış teklifimize istinaden ödeme tablomuz aşağıdaki gibidir\" ifadesinden sonra \"peşin 30.000-TL nakit, 15 Aralık 20.000-TL çek, 15 Ocak 2020 20.000-TL çek, 15 Şubat 2020 20.000-TL çek, 15 Mart 2020 20.000-TL çek, 15 Nisan 2020 20.000-TL çek, 15 Mayıs 2020 20.000-TL çek, 15 Haziran 2020 19.920-TL çek (toplam 169.920-TL) ve 15 Temmuz 2020 ilaveler (miktar belirtilmemiş) çek\" şeklinde tablo halinde yazıldığı görülmüştür.\t
Sunulan banka dekontlarına göre davacı, davalı şirketin hesabına 01/11/2019 tarihinde 30.000-TL'yi \"ses sistemi birinci ödeme\" açıklamasıyla ve yine davacı, davalı ...'in hesabına 13/12/2020 tarihinde 25.000-TL'yi açıklama yazmadan göndermiştir.
Davalı şirketin davacıya kestiği 18/12/2019 tarihli kdv dahil 29.999,99-TL bedelli fatura \"Kiralama Hizmet Bedeli\" açıklamalıdır. Davacı bu fatura için 10/02/2020 tarihli aynı bedelli \"Hizmet İade\" açıklamalı iade faturası düzenlemiş ve 11/02/2020 tarihinde davalılara icra takibi başlatmıştır. Davalı şirket bu faturayı 21/02/2020 tarihli ihtarla kabul etmeyerek iade etmiştir. Cevap dilekçesi ekinde sunulmuş ihtarda, malzemelerin 01/11/2019 tarihinde kurulmaya başlandığı, 15/11/2019 açılış gecesinde kullanıldığı, daha sonraki programlar için kullanılan malzemelerin mekanda bırakıldığı ve programların iptali sebebiyle 23/11/2019 tarihinde geri alındığı, hizmetin alınmasından sonra hizmet iadesi olmayacağı belirtilmiştir. Cevap dilekçesine ilişkin HMK'nın 129/1,(e) maddesinde, savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği düzenlenmiştir. Ancak davalı cevap dilekçesi ekinde 1 adet 02/11/2019, 1 adet 09/01/2020 ve 1 adet 23/01/2020 tarihli okunaklı olmayan ... kargo belgelerini sunmuştur. Fakat bu belgelerin, özellikle 2020 tarihli olanların hangi savunmanın ispatına delalet ettiği ortaya konulmamıştır.
Sözleşmenin kurulmasına ilişkin TBK'nın 1. maddesinde sözleşmenin, tarafların iradelerinin karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulacağı; 2. maddesinde taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşmenin kurulmuş sayılacağı; \"Süreli öneri\" başlıklı 3. maddesinde, kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar önerisiyle bağlı olduğu; hazır olmayanlar arasında süresiz önerinin düzenlendiği 5. maddede (1. fıkra) kabul için süre belirlenmeksizin hazır olmayan bir kişiye yapılan öneri, zamanında ve usulüne uygun olarak gönderilmiş bir yanıtın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar, önereni bağlayacağı; 8. maddenin 2. fıkrasında, tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesinin öneri sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre davalı şirketin 30/10/2019 tarihli e-posta ekinde gönderdiği teklif formunda her ne kadar 169.920-TL'nin malzemelerin kiralama fiyatı olduğu belirtilse de, daha sonra 01/11/2019 tarihinde gönderilen \"malzeme satış teklifi\" konulu e-postada belirlenen fiyat yine 169.920-TL olan ödeme planının satış teklifine ilişkin olduğu belirtilmiştir. Yani davalı şirketin son önerisinin satış sözleşmesine ilişkin olduğu ve aynı tarihte ödeme planına uygun olarak davacının da davalı şirket hesabına 30.000-TL ödeyerek öneriyi kabul ettiği anlaşıldığından, taraflar arasındaki sözleşmenin davalının savunduğu gibi kira değil satış sözleşmesi olduğu kabul edilmiştir. Davalı şirket vekili teklif metninde anlaşmazlık halinde şirket ticari defterlerinin geçerli olacağı hususunda delil sözleşmesi bulunduğunu ifade etmiştir. Fakat davalı taraf savunmalarını ispata yarayan bir ticari defter kaydı sunmadığı gibi sözleşme kapsamında malların teslimi hususu da ticari defterlerle kanıtlanamayacaktır. Bu açıklamalar kapsamında, davalı şirketin davacıya düzenlediği ve davacının sonradan iade ettiği 18/12/2019 tarihli \"kiralama hizmet bedeli\" açıklamalı faturaya ve diğer hususlara ilişkin itirazları, varılan sonucu değiştirmediğinden kabul edilmemiştir.
Ayrıca taraflar arasında ticari satım sözleşmesi bulunduğundan görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesi olmayıp asliye ticaret mahkemesidir. Yine takip ve dava tarihi itibariyle satım sözleşmesinin tabi olduğu 10 yıllık zamanaşımı süresi sona ermemiştir.
Davacı satım sözleşmesine konu malzemelerin kendisine teslim edilmediğinden toplamda ödediği 55.000-TL'nin işlemiş faiziyle tahsili için 11/02/2020 tarihinde icra takibi başlatmıştır. Davalı taraf söz konusu malzemeleri davacıya teslim ettiğine dair her hangi bir belge sunmadığından, bu hususu ispat edememiştir. Bu nedenle davacının icra takibi başlatarak sözleşmeden haklı olarak döndüğü kabul edilmelidir. TBK'nın 125. maddesi gereği, dönme halinde her iki taraf da aldığını birbirine iade etmek durumundadır. Buna göre, davacının davalı şirkete gönderdiği 30.000-TL'nin davacıya iade edilmesi gerekmektedir. Ayrıca ticaret sicil kayıtlarına göre davacının 25.000-TL'yi banka havalesiyle 13/12/2019 tarihinde gönderdiği ..., davalı şirketin tek ortağı ve temsilcisidir. Davalı ...bu ödemenin taraflar arasındaki şahsi bir ilişkiye istinaden gönderildiğini savunmuş, ama o ilişkinin ne olduğunu açıklamamıştır. Her ne kadar havale işleminde açıklama bulunmaması, ödemenin mevcut bir borcun ifasına karine oluşturmakta ise de, davalı ...'in şirketin tek ortağı ve yetkilisi olması tespiti karşısında artık bu ödemenin davacı ile şirket arasındaki sözleşme kapsamında malzeme bedeli için yapıldığı ve davalı şirket lehine gönderilen bu tutardan sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Ödemenin şirket namına yapıldığı kabul edildiğinden, söz konusu tutarın iadesinden davalı şirket sorumludur. Davalı ...şirketi temsilen hareket ettiğinden şahsen sorumlu olduğu kabul edilemeyecektir.
Davacı, davalıları takipten önce temerrüde düşürmediğinden işlemiş faiz talebi haklı değildir. Hem reddedilen bu kısım hem de davalı ...açısından davanın reddi kapsamında, davacının kötüniyetle takip başlattığı ispatlanamadığından, kötüniyet tazminatı talebi yerinde değildir. Davaya konu alacak likit ve belirlenebilir olduğundan, davacı yararına icra inkar tazminatı talebi yerindedir
Açıklanan nedenlerle, davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davalı şirket bakımından davanın 55.000-TL asıl alacak üzerinden kısmen kabulü ile icra inkar tazminatına ve davalı ...bakımından da belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmesi gerekirken, davalı şirket bakımından davanın kısmen kabulüne ilişkin karar yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden karar verilerek davalı şirket bakımından kısmen kabulüne, ...aleyhindeki davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı ... . Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/11/2022 Tarih 2021/105 Esas 2022/967 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;
\"Davalı ... ... Ltd. Şti. bakımından davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibine yönelik itirazının 55.000-TL asıl alacak bakımından iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %13,75 oranını geçmemek üzere avans faizi yürütülerek takibin devamına, fazla talebin reddine,
İtirazın iptaline karar verilen 55.000-TL alacağın %20'sine karşılık gelen 11.000-TL icra inkar tazminatının davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ...bakımından davanın reddine,
Şartları bulunmadığından davalıların kötüniyet tazminatı talebinin reddine,\"
İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak;
\"Alınması gereken 3.757,05-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 974,80-TL harcın mahsubu ile eksik olan 2.782,25-TL harcın davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafça yatırılan 1.034,10-TL peşin harçların davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 194,25-TL posta masrafından ibaret yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 190-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 50-TL yargı giderinin davanın reddi oranı gözetilerek üzerinde bırakılmasına,
Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.272-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den, kalan 48-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Davacı lehine takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar lehine takdir olunan 9.200-TL (2.080,93-TL'sinde her iki davalı müştereken, kalanı ...'e ait olmak üzere) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine\"
Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
Alınması gereken 2.049,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 512,32-TL harcın mahsubu ile kalan 1.536,98-TL harcın davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 194,25-TL istinaf yargı giderinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/04/2026