T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi:31/05/2023
Dava Tarihi:01/07/2016
Karar Yazım T:02/04/2026
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, müteahhitlik işleri ile uğraşan davacının, kendisinin ve akrabasının yapmakta olduğu inşaatlarda PVC doğrama imalatlarının davalı tarafından yapılması konusunda tarafların anlaştığını, dava dilekçesinde ayrıntısı belirtilen işler için, davacının, davalıya bir kısım ödemeler yaptığını ve çek verdiğini, eksik kalan işler için davalının gönderdiği faturaların ihtarnameyle kendisine iade edildiğini, 40.000,00 TL değerinde iş yapan davalıdan fazla ödenen kısımların ve verilen çeklerin iadesinin istenildiğini, ancak davalıya verilen çeklerden dolayı davacı hakkında ihtiyati haciz uygulandığını ve icra takibi başlatıldığını belirterek, davalının 40.000,00 TL dışında alacağı olmadığının tespitine, fazladan aldığı 72.149,92 TL'nin istirdadına davalının Antalya 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlattığı çekler bakımından alacaklı olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, davacının istirdat talebi zaman aşımına uğradığından açmış olduğu istirdat davasının öncelikle zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiği, çekin TTK anlamında bir ödeme aracı olup, dava konusu çekleri avans çeki olarak verdiğini ispatın davacıya ait olduğunu, davacının iddia ettiği tüm ilişkileri yazılı delillerle ispatlaması gerektiği, taraflar arasındaki ilişkinin davacının iddia ettiği gibi salt bir takım inşaatlara PVC doğrama yapım işinden ibaret olmadığını, tarafların ortak inşaat yaptığını ve aralarında birtakım ticari ilişkilerin olduğunu, bu ticari münasebet kapsamında birbirlerine karşılıklı olarak çek alıp verdiklerini, davalının yaptığı işlere yönelik fatura düzenleyerek davacıya gönderdiğini, ancak taraflar arasındaki bir takım ticari uyuşmazlıklar nedeniyle, davacının bu faturaları kabul etmediğini, iddia ettiği gibi davalının hesabına yatırılan bir ödeme söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddine ve kötü niyetli davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, tanık beyanları, ödemelerin 2014 yılında başladığının ve 2014 yılından bakiye alacak ilişkisi olması da dikkate alınarak 2014 yılının baz alındığı, ... tarihli bilirkişi heyet raporundaki tespitler dikkate alındığında, adı geçen raporda tespit edilen 75.289,35 TL imalat tutarı da esas alınarak (dava dilekçesinde yapılan iş miktarı 40.000,00 TL'lik kısım kabul edilmiştir), davacının ticari defter kayıtları ile dosya kapsamına ve taraflarına ibraz etmiş olduğu belgelere göre, davacının, davalıdan (142.149,92 TL – 75.289,35 TL = 66.860,57 TL) 66.860,57 TL alacaklı olduğu, (davacının davalıya 30/09/2015 vade tarihli ... Dalaman Şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL ve 30/10/2015 vade tarihli ... Dalaman Şubesine ait ... nolu 10.000,00 TL çeklerden dolayı borçlu olmadığı gibi, bu çekler nedeniyle Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına 20.403,59 TL ödeme yapıldığı ve raporda da 30/11/2015 vade tarihli ...Dalaman şubesine ait ... numaralı 25.000,00 TL bedelli çeki cirolayarak davalıya teslim edildiği, çekin Antalya 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip konusu yapıldığı, davalı vekili tarafından verilen 24/11/2016 tarihli ibranamede dosyanın haricen tahsil edildiğinin bildirildiği, bu dosya yönünden de davacının ibra edildiği, AAÜT 3. maddesi gereği, yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, bu tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağı, bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin göz önünde tutulacağı, dosyaya bakıldığında, davanın ilk açılış tarihinin 2012 olduğu, dosyanın uzamasında havale işlemlerinin kalemce yeterince yerine getirilmemesinin de payının olduğu, tarafların vekil ile temsil edilmesi ve vekillerin çabası, uğraşısı, paranın satın alma gücünün dava açılış tarihi temel alındığında düşmesi, dava sürecinin uzunluğu dikkate alındığında, hesaplanan yasal vekalet ücretinin % 50 (yüzde elli) fazlası vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacının, Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı (Kapatılan 10.İcra Dairesi ... Eski Esas) dosyasındaki icra takibine konu, 30/09/2015 vadeli ... nolu 20.000,00 TL bedelli ve 30/10/2015 vadeli ... nolu çekle 10.000,00 TL bedelli çekler yönünden takipte ödediği 20.403,59 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, takipteki anılan çek bedellerinin geri kalan kısmı yönünden de takipte borçlu olmadıklarının tespitine, davacının dava dilekçesinde menfi tespit talebinin yanında istirdat talebine konu yaptığı taleplerinin kısmen kabulü ile, 36.860,57 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, davalının 75.289,35 TL değer biçilen imalatın tamamını gerçekleştirmediği, dosyaya sundukları makbuzlardan yapılan imalatlardan bir kısmının 3.kişilerce yapıldığının ortada olduğu, bilirkişi raporunda da 3.kişinin imalatının kabul edilmesi durumunda ayrı bir hesap sunulmasına rağmen, mahkemenin bu ihtimali neden gözardı ettiğine dair bir açıklama olmadığı, imalat miktarının bakanlık fiyatları olduğunun kabul edilemeyeceği, pazarlık payı olmayan fiyatların kabulünün hakkaniyete aykırı olduğu, hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle bulunacak miktarın davacının alacağından mahsup edilmesi gerektiği, davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep ettikleri gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili, alınan bilirkişi raporlarında ve karara esas teşkil eden ek raporda davalı tarafından iş ortaklığı kapsamında ödenen paraların itirazlarına rağmen hesaplamada dikkate alınmadığı, mahkemece karara esas alınmaya elverişli olmayan ek rapor dikkate alınmak suretiyle karar verildiği, bu ödemelere ilişkin banka kayıtlarının dosyaya getirtilmediği ve eksik incelemeyle karar verildiği, davacı tarafın ispat külfetini yerine getirmediği, yapılan hesaplama ve değerlendirmenin hatalı olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İİK 72.maddesine göre açılmış menfi tespit ve istirdat davasıdır. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2)Davacıdan alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubuyla bakiye 462,15 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3)Davalıdan alınması gerekli 4.567,24 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 1.141,81 TL harcın mahsubuyla bakiye 3.425,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde dairemize ya da dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili hukuk dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 02/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...