T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ
\t\t\t (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
\t\t\t E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO\t: 2021/2065
KARAR NO\t: 2026/615
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN \t: ... ...
ÜYE \t: ... ...
ÜYE \t: ... ...
KATİP \t: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t: 07/09/2021
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2017/464E., 2021/597K.
DAVA\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 25/03/2026
YAZIM TARİHİ\t: 25/03/2026\t \t
\tDavalı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi'ni temsilen ... tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
\tDavacı vekili özetle: Müvekkili tarafından S... Parsel üzerinde A Blok 2 nolu bağımsız bölümün \"Satış Vaadi Sözleşmesi\" ile alındığını, bedelin peşin ödendiğini, 30.01.2001 tarihinde yönetim kurulu kararı ile kooperatif kayıtlarına işlendiğini, müvekkilinin peşin ödeme suretiyle üye olduğunu, davacının almış olduğu daire teslim edilmediği gibi, benzer şekilde satışlar yapıldığı ve müvekkiline verilecek bağımsız bölümün üçüncü kişilere devir ve teslim edildiğinin öğrenildiğini, bağımsız bölümün üçüncü kişilere satılması sebebiyle Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2007/675E. sayılı dosyasındaki tapu iptali ve tescil taleplerinden vazgeçildiğini, davalıların, taşınmazın bedeli kadar müvekkiline karşı sorumlu olduklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile: Fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak üzere; 99.460,00TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı kooperatifi temsilen ... özetle: Kooperatifle davacının hiçbir ilgisinin bulunmadığını, davacı tarafından kooperatife ödeme yapılmadığını ve davacının kooperatife peşin ödemeli şartlı üyeliğinin söz konusu olmadığını, yönetim kurulu kararı ile peşin ödemeli şartlı üye olunamayacağını, talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... özetle: ... parsel üzerindeki, A blok zemin kattaki 2 nolu dairenin satışının, kooperatifin 25.06.2000 tarihindeki Olağan Genel Kurulunda kooperatife ait dairelerle ilgili Yönetim Kuruluna verilen yetki doğrultusunda gerçekleştirildiğini, davacıya yapılan satışla ilgili belgelerin yeni yönetime verildiğini, ... başta olmak üzere birçok üyeyi yeni yönetimin mağdur ettiğini, kendisinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
\tİlk derece mahkemesince: \"... Kooperatif adına tek imza ile davalı ... ve davacı ... ... arasında \"satış vaadi ile daire sözleşmesi' ile S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin ... parsel üzerinde inşa edeceği A blok 2 numaralı daire 30/01/2001 gün ve 65 sayılı yönetim kurulu kararı gereği davacıya satılmıştır. Yönetim kurulu kararında da ilgili dairenin davacıya satıldığı, 30/12/2001 tarihinde teslim edileceği fakat kooperatif ortağı olmadığı iş bu kapsamda çevre düzenlemesiyle ilgisi bulunmayacağı belirtilmesine karşın son kısımda kooperatif ortaklığına alındığı belirtilmiştir. Kooperatifin hazirun cetvelinde davacının bulunmadığı bu kapsamda kooperatif ortağı olmadığı kanaatine varılmıştır. ve davacının talep ettiği daire dava dışı ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür. davacının davalıların hukuka aykırı eylemleri nedeniyle zarara uğradığını ileri sürdüğünden davalılara husumet yöneltilmesinde bir yanlışlık olmadığı zarardan müteselsilen sorumlulukları değerendirilmiştir. Somut olayda, satış vaadi sözleşmesi ile bağımsız bölümün satışı adi yazılı şekilde kararlaştırılmasına rağmen, resmi şekilde yapılmadığı fakat davalı kooperatif amacına uygun konut satma amacıyla davacıdan 8000 TL Tahsil ettiği ve bu kapsamda kooperatif kayıtlarına işlediğinden ilgili protokol kapsamında Düzenlenen sözleşme adi yazılı şekilde düzenlendiğinden ve TBK'nın 237. Maddesine göre taşınmaz satışlarının geçerliliği resmi şekilde düzenlenmesine tabi olduğundan TBK'nın 77. vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca, kendi malvarlığından davalı malvarlığına kayan değerlerin iadesini denkleştirici adalet ilkesine dayalı olarak isteyebileceği kanaatine varılmıştır. Nitekim 07.06.1939 tarihli ve 1936/31 Esas, 1939/47 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 10.07.1940 tarihli ve 2/77 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı buna imkân tanımaktadır. Sözü edilen içtihadı birleştirme kararları uyarınca alıcı ancak, harici satış senedinde yer alan bedelin tahsiline karar verilmesini isteyebilir. Harici satış senedinde yer alan satış bedeli, denkleştirici adalet ilkesi göz önünde tutularak satış tarihinden dava tarihine kadar güncellenmek suretiyle hüküm altına alınarak bu kapsamda ıslah doğrultusunda davanın kabulüne ...\" karar verilmiştir.
Davalı kooperatifi temsilen ... istinaf dilekçesinde özetle: Davanın alacak davası olduğunu, harca esas değerin 10.000 TL olarak gösterildiğini, davanın kısmi olarak açılmış olduğunu, 2021 yılında ıslah yapıldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2004/343 E sayılı dosyası incelenmeden ilk derece mahkemesinin dosya kapsamına göre düzenlenen bilirkişi raporu gerekçe yapılarak davanın kabulüne karar verildiğini, davacının 2017 yılında açmış olduğu 10.000 TL'lik kısmi davada (davacının ıslah tarihi 2021) davacının davasının kabulü ile 99.460 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliği ve taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Davacı ile kooperatif arasında düzenlenen \"Satış Vaadi ile Daire Sözleşmesi\" içeriğinde davacı ...'nin kooperatif üyesi olmadığı açıkça ifade edilmiş ve taraflarca imzalanmıştır. 30/01/2001 tarihli yönetim kurulu kararı içeriğinde de aynı şekilde davacı ...'nin kooperatif üyesi olmadığı belirtilmiş ve sonrasında oyçokluğu ile şartlı üye olmasına karar verildiği belirtilmiştir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da; davacının hazirunlarda adının bulunmadığı, kooperatifi üye olmadığı tespit edilmiş, mahkemece bu tespit esas alınarak davacının üye olmadığı kabul edilmiştir.
Bu durumda; davacının talebinin satış vaadi sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve zamanaşımının bu hukuki ilişkiye göre tespiti gerektiği anlaşılmıştır.
Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesinden doğan davalar için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden Borçlar Kanununun 125. maddesi hükmünce (sözleşme tarihi itibariyle eski BK) 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.
Davacı tarafından Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2007/675 E, 2008/1199 K sayılı dosyası ile 10/05/2007 tarihinde davalı kooperatif aleyhine aynen ifa ve cezai şart istemli dava açılmış, davanın reddine dair verilen karar temyiz isteminin reddine dair ek kararın temyiz edilmemesi üzerine 18/05/2009 da kesinleşmiştir.
Bu durumda davacı tarafından ifa için açılan dava tarihi itibariyle ifanın gerçekleşmediğinin anlaşıldığı görüldüğünden ıslah edilen miktar yönünden ıslah tarihi olan 21/06/2021 itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu açıktır.
İlk derece mahkemesince davacının kooperatif ortağı olmadığı tespiti yapılmasına rağmen ıslah edilen kısım için zamanaşımı itirazı gözetilmeksizin karar verilmesi doğru görülmediğinden , davalı kooperatifin istinaf isteminin kabulü ile HMK 353/1,b,2 uyarınca istinaf eden yönünden kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davalı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi'ni temsilen ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile:
\tHMK m. 353/1.b.2 gereğince, Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/464E., 2021/597K. sayılı, 07/09/2021 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
\tBuna göre:
\t\"1-Davanın kısmen KABULÜ ile, 99.460,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı kooperatifin sorumluluğu 10.000,00 TL ile sınırlı olarak, tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı kooperatif yönünden fazla istemin reddine,
2-Alınması gereken 6.794,11 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL harç ile 1.520,82 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.102,51 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı kooperatifin sorumluluğu 683,10 TL ile sınırlı olmak üzere,tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 170,78 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı, 4,60TL vekalet harcı ile 1.520,82 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.727,60 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı kooperatifin sorumluluğu 173,70 TL ile sınırlı olmak üzere, tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 318,30 TL tebligat ve posta gideri ile 600,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 918,30 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı kooperatifin sorumluluğu 92,33 TL ile sınırlı olmak üzere, tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 13.398,70 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı kooperatifin sorumluluğu 10.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine, \"
\t2-) Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi'ne iadesine,
\t3-) HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına,
\tdosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25/03/2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
\t\t\t\t