T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N
\t\t\t K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
\t \t\t
ESAS NO\t: 2021/1228
KARAR NO\t: 2026/619
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t: 13/10/2020
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2019/700E., 2020/541K.
DAVA\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 25/03/2026
YAZIM TARİHİ\t: 25/03/2026\t \t
\tDavacı ... davalı ... Yapı Kooperatifi vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
\tDavacı vekili özetle: Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifçe yaptırılan ikinci etap iş yerleri için çekilen kura sonucu J–6 nolu dükkanın müvekkiline isabet ettiğini, dükkanın köşe başı olduğunu, güney cephesi açık ve yeşil alana baktığını, davacının cephe farkı sebebiyle ayrıca para da ödediğini, kura çekiminden yaklaşık iki ay sonra dükkanın güney cephesine 2 m mesafede trafo binası inşaatına başlandığını, müvekkilinin davalılar ile yaptığı girişimlere rağmen inşaatın iki ay gibi kısa bir sürede tamamlandığını, inşaatın durdurulması yada iş yerinden güvenli bir mesafeye taşınması için Kayseri 4. Noterliği’nin 18.10.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarının keşide edilmesine karşın ihtara verilen yanıtta trafo binasının başka yere taşınmasının mümkün olmadığının bildirildiğini, trafo binasının bu haliyle yapılıp faaliyete geçmesi halinde müvekkilinin iş yeri ve çalışanları yönünden hayati tehlike arzedeceğini, trafonun patlama yangın riskinin olduğunu, yayacağı elektro manyetik dalgaların insan sağlığı üzerinde yapacağı olumsuz etkinin belirsiz olduğunu, müvekkilinin dükkanının güney cephesinin tamamen kapandığını ve dükkanın bu haliyle ciddi değer kaybına uğradığını, müvekkilinin uzun yıllar cepheye alacağı ilanlar sebebiyle de gelir kaybına uğradığını, trafo binasının ilerde telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini ileri sürerek, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren trafo binası inşaatının yıkılarak kaline, yıkım yönünde karar verilmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Islah ile; değer kaybına ilişkin talep 7.500,00 TL olarak artırılmıştır.
Davalı ... Şirketi vekili özetle: Davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin gerek usul gerekse de esas bakımından mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili idare arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili şirketin elektrik dağıtımı yaparak kamu hizmeti sunduğunu, müvekkili şirketin ilgili kooperatifin talebi doğrultusunda trafo dağıtım tesisinin kurulumun gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin davanın tarafı olmasının mümkün olmadığını, 2016 yılı yatırım kapsamında yapılan trafo için diğer davalı kooperatifin şirkete müracaatı ile elektrik enerjisi talebinde bulunduğunu, trafo dağıtım merkezi alanının diğer davalı kooperatife ait olup protokol ile yer tahsisi sağlayanın kooperatif olduğunu, trafonun bu alandan başka bir alana kaydırılmasının teknik olarak mümkün olmadığını, trafonun başka bir yere taşınmasının kamu zararı oluşturacağını savunarak; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı kooperatif, davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
\tİlk derece mahkemesince: \"...davacı taraf davaya konu dükkanı başlangıçta almamış kooperatif ortağı olan Mehmet Kanlıca'dan 27/05/2016-9 numaralı karar ile devir almıştır. Buna dair kura çekiliş tutanağının davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edildiği görülmüştür. Ayrıca davalı vekili tarafından davalı kooperatife müvekkilince herhangi bir şerefiye parası ödenmediği belirtilmiştir.
Trafo dağıtım merkezi binasının can ve mal emniyeti açısından, davalının iş yerine ve çalışanlarına verebileceği zararlar, halen yürürlükte bulunan mevzuatın ilgili maddeleri incelendiğin de: 30.11.2000 tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazete yayınlanmış olan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 5.maddesinde; Kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği. Herhangi bir kimsenin dikkatsizlikle de olsa yaklaşabileceği uzaklıktaki kuvvetli akım tesislerinin gerilim altındaki bölümlerine dokunamayacağı belirtilen emniyet mesafeleri ile koruma önlemlerinin sağlanması gerektiği görülmektedir.
Zorunlu hallerde yöre ve özel şartlar karşısında bu mesafeler alınacak bazı tedbirlerle yukarıda belirtilen mesafelerin yarısına kadar küçültülebilir. Yer altı kablosu ile gaz ve petrol boru hattı arasında izole PVC veya PE gibi maddeler konulmalıdır. Bu gibi maddelerin boyutları, et kalınlığı en az 5 mm. olmak şartı ile:
a) Kesişme halinde gaz veya petrol boru hattının çapının 2 kat genişlik ve kesişim iz düşümlerinin iki kat uzunluğunda,
b) Paralel gitme halinde gaz veya petrol boru hattının çapının 2 kat genişliğinde ve normal paralellik mesafesi kadar uzunlukta olmalıdır.
Elektrik tesisleri topraklamaları ile gaz veya petrol boru hattı tesisleri veya topraklamaları kesişiyor veya aralarındaki uzaklık 2 metreden az ise, topraklama iletkeninin her iki tarafı gaz veya petrol borusu üzerindeki kesişme noktasından itibaren 2‘şer metre olmak üzere veya boru hattındaki temas gerilimi 50 volt‘tan az olacak şekilde izole edilmelidir. Buna göre “0-170 kV arası yer altı kabloları ile dağıtım yapılan tesisler ile yakınındaki diğer binaların yan yana veya paralel olma mesafeleri 0.6 mt.” 0-420 kV arası topraklama sistemleri “Direk veya diğer elektrik topraklamaları ile olan mesafeleri 2 mt.”dir. Dava konusu tesisin besleme ve dağıtımı tamamen yer altı O.G. kabloları ile yapılmaktadır. Besleme ve dağıtım gerilimi ise 36 kV. ile yapılmaktadır. Frekans değeri ise 50 Hz. dir. Mahkememizce mahallinde yapılan keşif esnasında bilirkişiler tarafından yerinde yapılan ölçüm sonucu yapılan mesafenin yukarıda arz edilen ilgili yönetmelik maddelerinde verilen sınırlar içerisinde olduğu, davacının işyerine can ve mal güvenliği açısından herhangi bir tehlike arz etmediği anlaşılmıştır.
4721 sayılı TMY m 683; Bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.03.1976 tarih ve 1976 / 1 -770 EK sayılı kararı; Taraflar taşınmaz mallarının kadastro görmüş olması karşısında inşaat sahibi iyiniyet iddiasında bulunamaz.
Davacının birinci talebi; can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren trafo binası ve inşaatının yıkılarak kali, Kal yönünde karar verilmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine yöneliktir. ... Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu’nun 30.09.2014 tarih ve 11 nolu kararı ile; 2. etap iş yerleri arsası içerisinde kooperatif iş yerlerinin elektrik ihtiyacının karşılanması için Kayseri ve Civarı Elektrik TAŞ tarafından dağıtım merkezi olarak mülkiyeti kooperatifte kalmak üzere 180 m² arsanın 49 yıllığına bedelsiz tahsis edilmesine ve bununla ilgili olarak kooperatif ile elektrik şirketi arasında protokol imzalanmasına oy birliği ile karar vermiştir. Alınan karar doğrultusunda davalılar arasında 09.10.2014 tarihli trafo binası yeri kullanım protokolü yapılmıştır. Protokole göre trafo binası alanı ... tarafından temin edilecek, şirket tarafından bu alan sahip olunan dağıtım lisansı süresince kullanılacak, alan için şirket herhangi bir üst veya kira bedeli ödemeyecektir. .... 13.10.2016 tarih ve 12365 sayılı yazısında; trafo binasının ... Kooperatifi’nin 30.09.2014 tarih ve 11 nolu karar nolu metninin 1. maddesine istinaden şirket ile kooperatif arasında 09.10.2014 tarihinde yapılan protokol kapsamında tesis edildiği ifade edilmektedir. .... 13.12.2016 tarih ve 14958 sayılı yazısında; Mobilyacılar Dağıtım Merkezde 2016 yılı yatırım programı kapsamında 2016 ... birim fiyatları ile 1.989.068,29 TL tutarında bir harcama ile tesis edildiği, bu tür dağıtım merkezlerinin taşınmasının mümkün olmadığı, yeniden tesis edilmesi gerektiği bunun asgari bedelinin de yukarıda belirtilen tutar olduğu, can ve mal güvenliğini tehdit eden herhangi bir durumun söz konusu olmadığı ifade edilmektedir. ... istenen yapı ile iş yeri arasındaki mesafe ilgili yönetmelik maddelerinde verilen sınırlar içerisinde olup, işyerine can ve mal güvenliği açısından herhangi bir tehlike arz etmemektedir. Bu nedenle davacının trafonun ... talebinin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı taraf şerefiye bedelinin iadesini talep etmiş ise de; davacı vekili 29/01/2018 tarihli celsede müvekkilinin herhangi bir şerefiye parası ödemediğini beyan ettiği anlaşıldığından bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Trafo binası, iş yerinin doğu kenarından yaklaşık 3,70 m batı kenarından ise yaklaşık 5 m çıkıntılıdır. Bu hususun iş yerinde değer kaybına yol açtığı kuşkusuzdur. Dosyada yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının dükkanının cephe farkından kaynaklanan değer düşüklüğünün 7.500,00 TL olduğu belirlendiğinden bu bedelin davalı .. Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı .... ile davacı arasında sözleşmesel ilişki bulunmaması, davalı ... şirketin hizmet sağlayan konumda olması, trafo binasının şirket ile kooperatif arasında sözleşmesel ilişki kapsamında yapılması sebebiyle haksız fiilden söz edilemeyeceği için iş bu davalı hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine...\" karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin dükkanının yanına yapılmış olan trafonun görüş mesafesini engellemekle birlikte müvekkilinin dükkanının hem gayrimenkul değerini düşürdüğünü hemde reklam geliri elde etmesini engellediğini, ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ile müvekkiline ait dükkanın değer kaybını bilirkişi marifetiyle belirlediğini, söz konusu değer kaybının reel değer kaybından daha az belirlendiğini, ayrıca müvekkilinin reklam geliri konusuna bilirkişi raporunda hiç değinilmediğini, bir gayrimenkulün değerinin ve değer kaybının SPK'ya bağlı gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından yapılması gerektiğini, bu şekilde yapılan değerlemenin daha gerçekçi olacağını, müvekkilinin reklam geliri kaybı ile ilgili değerlendirmesinin ise bilirkişi marifetiyle yapılabileceğini, ilk derece mahkemesinin şayet yerinde keşif ile birlikte dosyayı incelemiş olsaydı hatalı ve hukuka aykırı bir şekilde hüküm tesis etmeyeceğini belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı kooperatif vekili istinaf dilekçesinde özetle: Hükümde davacı yönünden reddedilen kısma ilişkin bir itirazlarının olmadığını, davacının davasının kabulüme dair verilen kısmın ise haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının muhtemel bir gelir kaybına dayandığını, daha öncesinde bu dükkânın duvarına ilan, reklam vs. asarak kiraya verdiğini yahut gelir elde ettiğine dair bir belge sunmadığını, davacının tamamen soyut beyanlar ile tazminat istediğini, davacının bu iddiasını ispat edemediğini, soyut beyanlara dayanarak bilirkişi raporunda davacı taraf lehine değer kaybına istinaden tazminat hesabı yapıldığını ve mahkemece de bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, trafo binasının neden olduğu cephe kaybından meydana gelen zararlardan asıl sorumlunun Kayseri ve Civarı Elektrik Ticaret Anonim Şirketi olduğunu, davacının işletmesinin varlığını sürdürebilmesi için vazgeçilmez olan elektrik ihtiyaçlarını gideren trafo nedeniyle zarara uğradığını iddia edip, üstün kamu yararını görmezden gelerek, müvekkilinden tazminat talebinde bulunmasının ve müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesinin hatalı olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, davacıya isabet eden bağımsız bölümün yakınına inşa edilen trafo binası nedeniyle gelir kaybı, cephe farkı iadesi ve binanın kaldırılması istemine ilişkindir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297'nci maddesinin 1 numaralı fıkrasının c bendinde hükmün gerekçe bölümünün, 2 numaralı fıkrasında ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Buna göre gerekçe iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsamalı; hükmün sonuç kısmında ise taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.
Somut olayda davacı yanın; trafo binasının kaldırılması, değer ve gelir kaybı ile şerefiye bedelinin iadesi olarak birden fazla istemi bulunmakla birlikte, mahkemece davacının gelir kaybına yönelik bir inceleme yapılmadığı, kararın gerekçesinde olumlu olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.
Davacının dava açarken 3.000,00 TL üzerinden harç yatırdığı ve bu miktarın hangi talep için ne kadar olduğuna yönelik açıklama yapılmadığı, ıslahın değer kaybına ilişkin olarak yapıldığı ve 3.000,00 TL talebin 7.500,00 TL ye yükseltildiği beyan edilmiştir. Bu durumda; davacının diğer talepleri için harç yatırılmadığı, Mahkemece bu hususun gözetilmediği anlaşılmıştır.
Mahkemece Harçlar Kanunu'nun 30 ve 30'nci maddeleri gözetilerek dava değerinin belirlenmesi, harcın tamamlatılması ve varılacak sonuca göre tüm taleplerle ilgili değerlendirme yapılarak bir hüküm kurulması gerekirken bu hususun gözden kaçırılması yukarıda gösterilen yasal düzenlemeye aykırı olmuş, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve anılan eksikliğin giderilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
Kararın kaldırılması nedenine göre de davalı vekilinin diğer istinaf başvuru sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığı anlaşılmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
\t1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.4 gereğince kabulü ile:
\tKayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/700E., 2020/541K. sayılı 13/10/2020 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
\tKaldırma nedenine göre davalı yanın istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına,
\t2-) Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine,
\t3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine,
\t4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
\tdosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25/03/2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...