T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/404 - 2026/995
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :2023/404
KARAR NO\t :2026/995
KARAR TARİHİ :27/04/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10/11/2022
NUMARASI\t\t: 2022/... Esas, 2022/... Karar
DAVACI\t: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - \t
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVALI\t: ...İHRACAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 27/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t:27/04/2026
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2022 tarihli 2022/... 2023/44 Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili 28/01/2022 tarihli dilekçesinde özetle; dava dışı ...Tekstil Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye’den Almanya’ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 2179 Adet Polys Polip Akrilik Makine Halısı emtiası ... nolu taşıma faturasına istinaden 3951 nolu CMR senedi kapsamında ... plakalı araç ile davalı-borçlu taşıyıcının sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine CMR (taşıma) senedi üzerine hasarlı teslim şerhi düşüldüğünü ve ayrıca dava dışı sigortalı firma tarafından davalı taşıyıcıya Gaziantep 11. Noterliği'nden ... yevmiye nolu ve 16.10.2020 tarihli hasar ihtarnamesi keşide edildiğini, davalı-borçlu olan taşıyıcı emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette, yüke ilişkin yazılı hiç bir çekincelerini içermeyen temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, ancak ne var ki emtiaların davalının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya hasarlı şekilde teslim edildiğini, bu nedenle CMR' nin 17. ve devamındaki hükümler gereği eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalı taşıyıcının kendi sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında emtiaların hasarlanmasına/zayi olmasına neden olması sonucu doğan zarar nedeniyle sorumlu olduğunu, dava konusu emtialarda meydana gelen hasara istinaden inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ... nolu ekspertiz raporuna göre imha edilmek zorunda kalınan emtialarda (imha bedeli de dahil olmak üzere) 19.598,05-USD'luk zarar meydana geldiğinin tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 19.598,05-USD tazminat bedeli ödendiğini, bu ödeme karşılığı dava dışı sigortalı firmadan temlikname alındığını, temliknamede sorumlululara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak müvekkili şirkete devredildiğini, böylece müvekkili şirketin hem halefiyet kapsamında hem de alacağın temliki kapsamında işbu davada dava dışı sigortalının/sigorta ettirenin tüm haklarına halef olduğunun ispat edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, alacağın tahsili için Mersin 3 İcra Müdürlüğünün 2021/ ... E. sayılı dosyası ile takip yapıldığını, ancak davalı-borçlunun kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu belirterek neticede davalı tarafın Mersin 3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... E. Sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına karar verilmesini, davalı-borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, satışa konu belgelerde teslimin CPT teslim şekli ile yapıldığının anlaşıldığını, CPT teslim şeklinde satıcının malları taşıyıcıya teslim ettiği andan itibaren malla ilgili bütün risk ve navlun dışındaki masrafların alıcıya geçtiğini, dolayısıyla teslimden sonra ziya veya hasar riski alıcıya ait olduğundan davacının sigortalısının ve haliyle davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından usulüne uygun olarak hasar ihbarında bulunulmadığını, tüm halıların ıslandığı iddiasının da mesnetsiz olduğunu, açık bir şekilde yapılan ihbar da mevcut olmadığından iddianın ispatlanamadığını, malların ambalajlanmasının da dava dışı sigortalı tarafından yapıldığını, kendilerince ekspertiz raporu fiili olarak düzenlenememiş olsa da ambalajlamanın uluslararası taşımaya uygun yapılamadığının fotoğraflardan anlaşıldığını, halılar sadece ince bir naylon poşete sarılarak yola çıkarıldığını, halıların altına araç ile temas etmesinin önlenmesi için hiçbir şey yerleştirilmediği gibi halıların dış koruması da daha kalın veyahut ısıya, neme, suya dayanıklı poşetle dahi yapılmadığını, talep edilen tazminat miktarının CMR hükümlerine göre belirlenmediğini, davacının inkar tazminatının da yerinde olmadığını, ortada davacının bir alacağının olup olmadığı belli olmadığı gibi, iddia edilen alacak belirlenebilir ve likit olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece Mahkemesi tarafından (Kabul)Kısmen Kabul-Kısmen Red kararı ile; alacaklı ... Sigorta AŞ tarafından Mersin 3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan ve davalı tarafından taşıması yapılan emtianın zarar görmesi nedeni ile dava dışı sigortalıya ödenen tazminat alacağı olduğu, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde yapılan itiraz nedeni ile takibin durduğu, borçlunun itiraz dilekçesinde alacaklıya herhangi bir borcu olmadığından bahisle borca ve ferilerine itiraz ettiği, akabinde eldeki davanın açıldığı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...Tekstli San. Ve Tic. AŞ ye ait 2179 adet makina dokuması polyester halının 24.08.2020 başlangıç tarihli nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalandığı, akabinde dava dışı ... firmasına satışı yapılan 386 adet halının Almanya' ya götürülmek üzere Gaziantep' den davalıya ait ... plakalı araca 19.09.2020 tarihinde yüklendiği, ancak varış yerinde yapılan incelemede halıların nemlenmiş ve ıslanmış olduklarının ve tümünün zayi olduğunun anlaşıldığı, yapılan eksper çalışması sonucunda poliçe uyarınca % 1 lik tenzili muafiyet düşülerek sigortalıya 19.598,05 USD hasar bedeli ödendiği, akabinde zarara sebep olduğu belirtilen taşımacıdan zararın tahsili amacı ile dava konusu takibin başlatıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre satışın CPT teslim şekline göre yapıldığı, emtianın yükleme esnasında ambalajlaması ile ilgili taşımacı tarafından herhangi bir çekincenin yazılmadığı ve malların taşıyıcıya sağlam olarak teslim edildiği, buna göre varış yerinde ıslandığı ve nemlendiği tespit edilen halıların zarar görmesinde CMR hükümleri uyarınca davalı taşıyıcının kusurlu olduğu, yapılan hesaplamaya göre zarar gören halı bedelinin 19598,05 USD olduğu, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere halıların detaylı bir temizlik ile en azından % 15' inin kurtarılabileceği ve % 15 sovtaj bedeli (2.939,70 USD) düşüldüğünde davacının talep edebileceği gerçek zarar bedelinin 16.658,35 USD olduğu, alacaklının bu miktar kadar takibinde haklı olduğu anlaşılmakla iş bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinde ihbara ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, CMR senedine konulan ihtirazi kaydın usulüne uygun bir ihbar olmadığını, taraflarına ekspertiz raporu düzenlenmesi imkanı sunulmadığını ve CMR 30/5 maddesine göre kendilerine alıcı tarafından böyle bir imkan verilmediğini, davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamına dahil yerlere ilişkin listenin sunulmadığını, malların hasarlı oldukları kabul edilmemekle birlikte CMR m. 17/2 kapsamında önlenemez hal ve ambalajlama hatası bulunduğunu bu nedenle taşıyıcıya da sorumluluk yükletilemeyeceğini, CMR hükümlerine göre hesaplama yapılmadığını, imha bedeline hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, dosyada sovtaja ilişkin sağlıklı bir veri bulunmadığını, alınan raporda en az %15-20 oranında sovtaj belirlenmişken raporda %15 üzerinden hesaplama yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, TBK'nun 50.maddesinin uygulanmamasının hatalı olduğunu bu nedenle istinaf taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER \t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından; dava dışı ...Tekstil Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye’den Almanya’ya gönderilmek üzere halı emtiasının ... plakalı araç ile davalı-borçlu taşıyıcının sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine CMR (taşıma) senedi üzerine hasarlı teslim şerhi düşüldüğünü, davalı-borçlu olan taşıyıcı emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette, yüke ilişkin yazılı hiç bir çekincelerini içermeyen temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, ancak ne var ki emtiaların davalının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya hasarlı şekilde teslim edildiğini, doğan zarar nedeniyle sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 19.598,05-USD tazminat bedeli ödendiğini, alacağın tahsili için Mersin 3 İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... E. sayılı dosyası ile takip yapıldığını, ancak davalı-borçlunun kötüniyetli olarak itiraz ettiğini belirterek itirazlarının iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise; satışa konu belgelerde teslimin CPT teslim şekli ile yapıldığının anlaşıldığını, CPT teslim şeklinde satıcının malları taşıyıcıya teslim ettiği andan itibaren malla ilgili bütün risk ve navlun dışındaki masrafların alıcıya geçtiğini, dolayısıyla teslimden sonra ziya veya hasar riski alıcıya ait olduğunu, tüm halıların ıslandığı iddiasının da mesnetsiz olduğunu, kendilerince ekspertiz raporu fiili olarak düzenlenememiş olsa da ambalajlamanın uluslararası taşımaya uygun yapılamadığının fotoğraflardan anlaşıldığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davaya konu taşıma Türkiye-Almanya arası gerçekleştiğinden, somut uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
CMR Konvansiyonunun \"IV. BÖLÜM\" \"TASIMACININ SORUMLULUGU\" başlıklı 17. maddesinde; \"
1. Taşımacı, yükü teslim aldıgı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve dogacak hasardan sorumludur.
2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından degil de, istek sahibinin verdigi talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.\" hükmü yer almaktadır.
Buna göre, CMR Konvansiyonun 17/2 maddesi uyarınca taşıyıcı zayi ve hasarın kendisine isnat edilmeyecek bir sebepten ileri geldiğini kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir. Yani taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için olayda kendisinin herhangi bir kusurunun olmadığını kanıtlaması gerekir.(Yargıtay 11. HD.'nin 16/09/2013 tarih ve 2012/... Kararı'da bu yöndedir.)
Taşıyıcının sorumluluğunun tespit edilebilmesi için taşıyıcının eşyayı
koruma borcunu ihlal etmiş olması, bu ihlal neticesinde eşyanın hasara uğraması,
hasarın taşıyıcının sorumluluk süresi içinde meydana gelmiş olması ve meydana gelen
hasar ile koruma borcunun ihlali arasında uygun illiyet bağının bulunduğunun tesbiti gerekmektedir.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, dosya içerisindeki eksper raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre taşımaya konu emtiadaki hasarın ...İhracat Ticaret Limited Şirketi'nin kullanmış olduğu taşıtın su almış olması nedeniyle olduğu ve taşımacının kusurundan kaynaklanan nedenlerle ileri geldiği anlaşıldığından, dava konusu halıların ne kadarının ıslandığı, ne kadar süre ıslak kaldığı, küflenme olup olmadığı, küflenmenin temizlenme ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağı belirsiz olduğundan, %15 oranında sovtaj bedeli uygulanmasının yerinde olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, davalı vekilinin müvekkilinin oluşan hasar sebebiyle hukuki sorumluluğunun bulunmadığına ilişkin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM \t :
1)-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 15.534,59.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 3.883,65.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.650,94.TL nispi istinaf karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi.27/04/2026
\t\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır