T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:26/12/2023
DAVA:Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:16/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:16/04/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, Dairemizin ... esas sayılı dosyasında yürütülen istinaf incelemesine dair verilen karar ile birlikte davalıların başvurusuna ilişkin davacı ...'nın manevi tazminat davası yönünden tefrik edilmiş ve tefrik olunan dosya Dairemizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapıldıktan sonra, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar ... ve ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...'ın kayıtlı maliki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın yaya geçidi üzerinde davacı ...'nın kızı, davacı ...'nın kardeşi olan ...'ya çarparak ölümüne sebebiyet verdiğinden bahisle belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada davacı ... için artırılmış haliyle 273.611,57 TL (davalı sigorta şirketi 115.068,00TL poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) destekten yoksun kalma tazminatının 11/06/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 350.000,00 TL, davacı ... için 350.000,00 TL manevi tazminatın 11/06/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılar ... ve ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sürücünün yaya geçidinden geçmekte olan küçük kız çocuğunu görmediği, kaza sonrası hemen kazazedenin yardımına gittiği, müvekkilinin kusurunun olmadığı, ölenin yaşı sebebiyle ileride anne ve babasına destek olacağının henüz belirli olmadığı, aksine yaşı itibariyle anne ve babasının ölene destek olacakları, öte yandan olay anında küçüğün yanında bulunan yakınının da çocuğu kontrol altında tutmadığı için kusurlu olduğu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Tefrik edilen dosya davalısı ... Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, davadan önce müvekkili şirkete yazılı başvuru şartının yerine getirilmediği, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiği, müvekkili sigorta şirketinin işletenin kusuru, poliçe kapsamı ve limiti ile sorumluluğunun bulunduğu, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Antalya 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosya örneği, trafik kazası tespit tutanağı, kusur raporu, tazminat bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin 13/04/2023 gün ve ... esas, ... sayılı kararında özetle; davacılar ... ve ...'nın yakını ...'nın ölümü ile neticelenen trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücünün tam kusurlu olduğu, tazminat bilirkişisi raporuna göre davacı ...'nın destek zararının 273.611,57 TL olduğu, dava dışı annenin de destek zararı alacağı dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamı itibariyle bu zarardan 115.068,00 TL miktarla sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 20.000,00 TL geçici ödeme yapıldığı gerekçesiyle, maddi tazminat davasının tam olarak kabulü ile 253.611,57 TL (davalı sigorta için 95.068,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) maddi tazminatın 11/06/2021 tarihinden (davalı sigorta için 20/08/2021 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL yönünden yargılama sırasında konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına, 20.000,00 TL'ye 11/06/2021 tarihinden (davalı sigorta için 20/08/2021 tarihinden) ödeme tarihi olan 26/01/2022 tarihine kadar işleyecek yasal faizin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 300.000,00 TL, davacı ... için 200.000,00 TL manevi tazminatın 11/06/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 14/11/2023 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile; 6545 Sayılı Kanun'un 45'inci maddesi ile değiştirilen 5235 Sayılı Kanunun 5'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında, asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunacağı, konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değerinin beş yüz bin Türk lirasının üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın bazı uyuşmazlıklara asliye ticaret mahkemesinin heyet hâlinde inceleme yapıp, karar vermesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. 5235 Sayılı Yasa'nın 5'inci maddesinin 3'üncü fıkrasındaki heyet hâlinde incelemeye ilişkin parasal sınır, 22/07/2020 tarih ve 7251 Sayılı Kanun'un 54'üncü maddesiyle, “üç yüz bin” Türk Lirası dan, “beş yüz bin” Türk Lirasına yükseltilmiştir. Az yukarıda belirtilen 7251 Sayılı Yasa, 28/07/2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Davacının son olarak tamamlama harcını yatırıldığı 27/12/2022 tarihi itibariyle, davacı ... açısından dava değeri beş yüz bin Türk Lirası miktarın üzerinde olduğundan, uyuşmazlıkla ilgili, ticaret mahkemesinin heyet hâlinde inceleme yapması gerekirken, tek hakim tarafından davaya bakılması suretiyle sonuçlandırılması doğru olmadığı gerekçesiyle 6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi uyarınca istinaf istemlerinin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-1) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın heyet halinde yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama üzerine verilen 26/12/2023 gün ve ... esas, ... sayılı kararla özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, nüfus kaydına göre de davacı küçük ...'nın velayetinin davacı babada olduğu gerekçesiyle; maddi tazminat davasının tam olarak kabulü ile 253.611,57 TL (davalı sigorta için 95.068,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) maddi tazminatın 11/06/2021 tarihinden (davalı sigorta için 20/08/2021 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL yönünden yargılama sırasında konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına, 20.000,00 TL'ye 11/06/2021 tarihinden (davalı sigorta için 20/08/2021 tarihinden) ödeme tarihi olan 26/01/2022 tarihine kadar işleyecek yasal faizin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 300.000,00 TL, davacı ... için 200.000,00 TL manevi tazminatın 11/06/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılardan ...'nın velayetinin davacı baba dışında dava dışı anneye de müşterek verilip verilmediği konusunda gerekli araştırmanın yapılmadığı, müşterek velayet halinde davacı babanın tek başına dava açamayacağı ve davacı küçüğün aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, müvekkillerinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının çok fazla olduğu, müvekkillerinin cezalandırıldığı, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru bulunup bulunmadığını ve dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin yeterince araştırılmadığı, sigorta şirketi tarafından kazadan 09/08/2021 tarihinde haberdar olunduğu belirtilmişken 20/08/2021 tarihi itibariyle faiz uygulanma gerekçesinin açıklanmadığı, sigorta şirketi teminat limitine ödediği faiz ve vekalet ücreti gibi ek ödemelerin dahil edilmemesi gerektiği, ilk derece mahkemesince sigorta şirketinin sorumluluğu yönünden hatalı karar verildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeni ile manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Hakkındaki dava tefrik edilen davacı ...'nın kızı ve iş bu dava dosyası davacısı ...'nın kardeşi olan ..., davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu vefat etmiştir. Davacılar, yakınlarının ölümünden dolayı destekten yoksunluk zararı ile manevi zararının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat davasının tam, manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Dairemizin ... esasına kaydedilen dava dosyasında istinaf incelemesi sonucu davacı baba ...'nın, davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den talep ettiği maddi ve manevi tazminat yargılamasında eksiklik bulunmaması nedeniyle, davacı ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının tefrikine karar verilmiş ve tefrik edilen dava Dairemizin iş bu ... esasına kaydedilerek, davacı ...'nın talepleri yönüyle bu dosyada istinaf incelemesi yapılmıştır.
Antalya 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/04/2022 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ...'ın bilinçli taksir ve tam kusurla ...'nın ölümüne sebebiyet vermesinden dolayı TCK.'nun 85/1, 22/3 ve 62. maddeleri gereğince 3 yıl 10 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, bu karar Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin istinaf yasa yolu denetiminden geçerek 15/09/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Davalılar ... ve ... vekili, tefrik edilen dosya davacısı ...'nın davacı kızı ... adına dava açma yetkisinin bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmasını talep etmiş, ilk derece mahkemesince davacıların aile nüfus kaydının tetkikinden davacı çocuk ...'nın velayetinin Antalya 2. Aile Mahkemesi'nin 16/06/2020 tarihinde kesinleşen ... esas-... karar sayılı dosyasıyla baba ...'ya verildiği gerekçesiyle bu talep kabul görmemiştir.
Tefrik edilen dosya davacısı ... ile dava dışı eski eşi arasındaki boşanma ve velayet dava dosyalarının Uyap üzerinden incelenmesi için ilgili aile mahkemelerinden talepte bulunulmuştur. İncelenen dava dosyalarına göre;
Davacı ...; tefrik edilen dosya davacısı ... ile dava dışı ... (...) ...'nin önceki evliliklerinden müşterek çocuğu olup, anne ve babası arasında görülen anlaşmalı boşanma davası sonrasında Antalya 2. Aile Mahkemesinin 10/03/2020 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile anne ve babanın boşanmaları sonucu ölen kardeşi ... ile birlikte velayetleri anne ve babaya ortaklaşa bırakılmış, çocukların baba yanında kalmalarına karar verilmiştir. Bu karar yasa yoluna başvurulmazın 16/06/2020 tarihinde kesinleşmiştir.
Dava dışı anne ... 25/09/2024 tarihli dilekçesi ile; ... üzerindeki eski eşi ... ile birlikte ortaklaşa velayetin kaldırılarak çocuğun velayetinin kendisine verilmesi istemli dava açmış, Antalya 4. Aile Mahkemesinin 11/12/2024 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile Antalya 2. Aile Mahkemesinin ... esas-... karar sayılı dosyasında hükmedilen ortak velayetin kaldırılarak, ...'nın velayetinin annesi ...'ye verilmesine karar verilmiş, bu karar yasa yoluna başvurulmaksızın 29/01/2025 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacı ..., dava tarihinde ve halen reşit olmadığından HMK'nın 51 ve 52. maddeleri gereğince davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edilmeleri gereklidir. Somut olayda, dava ve karar tarihi itibariyle davacı ...'nın velayeti boşanmış olmalarına rağmen babası ... ile dava dışı annesi ...'dedir. Eldeki dava ise ...'nın tek başına davacı kızı adına velayeten verdiği vekaletnameye göre davacı ... vekili tarafından açılmıştır. Yargılama aşamasında dava dışı annenin bu davaya muvafakat verdiğine dair bir beyan ya da bilgiye rastlanılamamıştır.
Davacı ...'nın taraf ehliyeti bulunmasına rağmen, yaş küçüklüğü nedeniyle dava ehliyeti bulunmadığından, boşanma kararı sonrasında ortaklaşa veleyat hakkına sahip olan anne ve babadan her biri tek başına kanuni temsil yetkisini kullanamayacağı dikkate alındığında, davayı birlikte açıp takip etmeleri ya da velayet hakkında sahip bulunanlardan birisinin açtığı davaya muvafakat etmesi gereklidir.
İstinaf karar tarihi itibariyle davacı ...'nın velayeti dava dışı annede olduğundan, bu kişinin davaya dahlinin sağlanıp davaya muvafakat verip vermediğinin sorulması, muvafakat vermesi halinde annenin kendisinin ya da davacı kızı ...'ya velayeten atayacağı bir vekil aracılığıyla davayı takip etmesi gerektiği ihtar edilmelidir. İlk derece mahkemesince davalıların savunmalarına itibar edilmeyerek davacı küçük ...'nın davayı kanuni temsillerinin tamamı tarafından açılıp açılmadığı ve babanın tek başına kanuni temsili yetkisi bulunup bulunmadığı yeterli şekilde araştırılmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı düşmüştür.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar ... ve ... vekilinin davacı ...'nın kanuni temsil eksikliğine yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davacı ... tarafından açılan davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalılar ... ve ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... vekilinin davacı ...'nın kanuni temsil eksikliğine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 26/12/2023 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Tefrik edilen Dairemizin ... esas sayılı dosyasında verilen karar bakımından temyiz yasa yolu açık olduğundan ve temyiz sürecine ilişkin tebliğ ve sair işlemler için dosya aslı Dairemizde bulunduğundan, bu aşamada fiziki dosya ilk derece mahkemesine iade edilmeyecek olup, davacı ... tarafından açılan davanın yeniden görülmesi için eldeki davaya ilişkin UYAP sisteminde kayıtlı olan tüm evraklardan çıktı alınarak suret dosya oluşturulmasına,
4-Davalılar ... ve ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
5-Davalılar ... ve ... vekilinin başvuru sırasında peşin ödediği harçlara ilişkin tefrik edilen dosyada 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına ve 12.869,89 TL istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine karar verildiğinden, iş bu dosyadan istinaf harçları hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade ve suret dosya oluşturulmasıyla ilgili işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 16/04/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...