T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/96 - 2026/613
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2026/96
KARAR NO\t: 2026/613
KARAR TARİHİ\t: 16/04/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/04/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ\t: 16/03/2025
KARAR TARİHİ\t: 08/10/2025
NUMARASI\t\t : 2025/266 Esas - 2025/816 Karar
DAVACI : EMENA EKSTRUZYON MAKİNA OTOMASYON
\t SANAYİ İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t : KAYBORSAN PLASTİK İTHALAT İHRACAT PAZARLAMA İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t:Av. ...
: Av. ...
DAVA\t : İtirazın İptali
HÜKÜM\t: Kararın kaldırılması-Yeniden hüküm kurulması
İSTİNAF EDEN\t: Davalı vekili
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, taraflar arasındaki sözleşmenin gereği, makine teçhizat üretimini tamamlayarak, davalıya teslim ettiği, bunun üzerine
01/03/2024 tarih EMX2024... numaralı 160,000,00.-Euro tutarlı e-fatura düzenlenerek
davalıya gönderildiği, e-fatura borcuna ilişkin ödemeler tarihlerindeki döviz kuruna göre toplam,
109.289.11.Euro ödeme yapıldığı, bu ödemelerin fatura borcundan mahsup edildiği,
50.710,89 Euro bakiye alacak için başlatılmış Gebze İcra Dairesi 2024/35021 Esas sayılı icra
takibine vaki itirazın iptali ile takibe konu 50.710,89.Euro asıl alacağın TTK'nın 1530. maddesi gereği işleyecek ticari avans faiziyle tahsiline ilişkin olan icra takibinin devamına, %20 den az
olmamak üzere icra inkâr tazminatını talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket Kayseri ilinde mukim olup, işbu
davanın davacının yerleşim yeri olan Gebze ilçesinde açıldığını, bu sebeple davanın yetkisiz
mahkemede açıldığı, yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafın, takip dayanağı belgesinden ve
işbu davayı dayandırdığı proforma fatura niteliğinde evraka dayanarak işbu davayı ikame ettiği,
öncelikle davacı tarafından işbu dosyaya dayanak olarak gösterilen proforma faturayı hiçbir şekilde
kabul etmedikleri, davacı tarafın takipte dayanılmayan proforma faturaya işbu davada dayanma
olasılığının bulunmadığı, davacının hukuken icaba davet
niteliğinde bulunan ve gerçek anlaşma şartlarını içermeyen proforma faturaya dayanarak tek taraflı
olarak anlaşma şartlarını olduğundan farklı gösterme ve çıkar sağlama amacı gütmekte olduğu,
söz konusu sebepler uyarınca davalı şirketin anlaşma şartlarını ve üzerine düşen edimlerini tam ve
eksiksiz olarak yerine getirdiği, anlaşılan ekipmanlar karşılığında sıralı çekler halinde 3.200.000,00.
TL ödeme yaptığı ve davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığından davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... davanın kabulü ile; davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/35021 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 50.710,89 EURO asıl alacak üzerinden iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle devamına, davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu kabul edilen asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si oranında olan 371.913,67. TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararında herhangi bir gerekçe yer almadığı, asıl uyuşmazlık nedeni olan \"euro\" üzerinden sözleşme yapıldığı iddiasının ispatlanamadığı, basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gereken davacının, iddia ettiği üzere bir satış bedelini(165.000 Euro) HMK m.199 vd kapsamında yazılı belge ile ispatlaması gerektiği, ancak yerel mahkemece yapılan tahkikatta herhangi bir şekilde satış bedeline dair inceleme ve değerlendirme yapılmadığı, davacının tek taraflı kendi lehine düzenlendiği faturalar esas alınmak suretiyle hüküm tesis edildiği, müvekkil tarafından verilen çekler ifa yerine edim mahiyetinde olduğundan kur farkı alacağının talep edilemeyeceğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, İtirazın İptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,
3. Değerlendirme
Dava, kur farkı alacağından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, davalı taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı alacağının dayanağının kur farkı alacağı olduğu açıktır. Bir ticari ilişkide kur farkının talep edilebilmesi için, taraflar arasındaki sözleşmede kur farkına ilişkin açık bir hüküm bulunması veya bu konuda taraflar arasında teamül oluşturacak bir uygulama bulunması gerekir. Taraflar arasında teamül bulunmadığı açıktır. Çekin hem TL hem de döviz cinsinden düzenlenmesi mümkündür. Davacı, alacağının tahsili için davalı tarafından verilen TL cinsinden düzenlenen çekleri teslim almış olmakla, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edemez. Davacı tüm alacağının bu bedel üzerinden ödenmesini kabul etmiş bulunmaktadır. (Yargıtay 11. HD 2020/2682 E 2020/5731 K 08.12.2020 T. Emsal kararı). Davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü isabetsiz olmuş davalının bu yöne değinen istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurmak gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle; davalı tarafın istinaf talebinin kabulüne karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile; GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/10/2025 tarih, 2025/266 Esas - 2025/816 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden hüküm kurulmasına,
2-Davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 732,00 TL harcın, peşin yatırılan 22.627,69.-TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 21.895,69 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Arabulucuk gideri olarak sarf edilen 4.600,00.-TL'nin davacıdan tahsiline, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
İlk derece mahkemesince yazılan 16/01/2026 tarih, 2026/39 nolu harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 282.123,84.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden yatırmış olduğu 31.757,00 TL istinaf nispi karar harcının talebi halinde iadesine,
2-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.b.2 ve 361/1 maddeleri gereğince, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine TEMYİZ yolu açık olmak üzere 16/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t *\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır