T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2025/255 Esas
KARAR NO\t: 2026/273
DAVA\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 11/04/2025
KARAR TARİHİ\t: 07/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davalı ... A.Ş. tarafından davacı müvekkil aleyhine 21/03/2025 tarihinde ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı değişik iş dosyasında ihtiyati haciz kararı alınarak ... 22. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip yapılmış olup müvekkilin taşınır, taşınmaz mallarına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, davacı müvekkilinin takip alacaklısına karşı böyle bir borcu bulunmadığını, İcra takibine konu olan keşidecisi müvekkil şirket, lehtarı ve son yetkili hamili ...Şirketi olan, ... Bankası ... Şubesi'nin ... keşide tarihli ... Seri no.lu 208.345,61 TL bedelli çekin ... Şirketi'nin işyerinin bulunduğu yerde kaybolarak zayi olduğu bilgisinin ... Şirketi tarafından müvekkili şirkete haber verildiğini, akabinde çekin iptali amacıyla ... tarafından ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açılmış ve çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da gerekli teminatlar yatırılarak ödemeden men kararı alındığını, ödemeden men yasağı kararının müvekkili şirkete sunulduğunu ve bu yasak nedeniyle müvekkilinin çek bedeli olan 208.345,61 TL'yi nakdi olarak ... Şirketi'ne ödediğini, İcra takibine ve işbu davaya konu çekin 17.03.2025 tarihinde davalı ... A.Ş. tarafından muhatap banka adına vekaleten ...A.Ş. ...'a sunulduğunu, ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.02.2025 tarih ...E. Sayılı ödeme yasağı kararına istinaden işleme alınmadığını, buna rağmen ...Faktori kambiyo senedi vasfı taşımayan evraklarla ihtiyati haciz kararı alarak haksız, istihbarat iklerine aykırı ve kötü niyetle müvekkili aleyhine icra takibi başlattıığnı ve taşınır taşınmaz mallarına haciz, banka hesaplarına bloke koydurduğunu, takibin kambiyo vasfına haiz olmayan belge ile yapılmış olması nedeniyle de takibin iptalinin gerekli olduğunu, daha sonrasında müvekkilinin işbu blokeler nedeniyle ticari hayatının sekteye uğramaması için ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş Dosyası açılarak ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kendilerince yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiğini ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verdiğini, akabinde taraflarınca icra dosya borcu teminat olarak icra dosyasına yatırıldığını, Davalının yukarıda detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmadığını ve işbu çeki ne suretle ele geçirdiğinin bilinmediğini, takibe konu çeklerin fotokopisinde görüleceği üzere kim tarafından verildiği belli olmayan sahte bir kaşe ve imza ile var olmayan bir çeke dayanarak takip başlatıldığını, akabinde ise haksız olarak usul ve yasaya aykırı haciz işlemleri yapılarak müvekkilinin mağdur edildiğini, ayrıca birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehtarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş ve davaya konu olmayan başkaca icra takiplerine konu edilmiş çeklerin yetkili hamilinin benzer kişiler olmasının hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığını, bu anlamda davalının kötü niyetli olduğunu, ayrıca davalıya karşı başkaca müvekkilleri tarafından açılmış olan aynı nitelikte davaların görüldüğünü ve davalarının kabulüne karar verildiğini, bu hususta müvekkili ile ... şirketinin ticari defterleri incelendiğinde de herhangi bir borç alacak ilişkisi kalmadığı gibi ... şirketinin kendisinden sonraki cirantalarla hiçbir ticari alışverişinin olmadığının ortaya konacağını, bu sebeple davalının takibe konu yaptığı çeke ilişkin müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığının da tespit edilmiş olacağını, ... Şirketinden sonra ciro silsilesinde yer alan şirketler ile gerek müvekkilinin gerekse de öğrenildiği üzere ...'ın herhangi bir ticari iş ilişkisinin olmadığını, çekin müvekkili ve ... ile hiçbir ticari bağlantısı olmayan ...A.Ş., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti ve.... Şti.'ye geçtiğini, müvekkilinin davalıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, anılan sebeplerle; tahrif edilmemiş, ancak kişinin elinden rızası dışında çıkmış çekten ranta ya da yetkili hamil tarafından yapılabilecek defi ve itirazların keşideci tarafından da yapılabileceğini, bu sebeple, dava konusu kaybolan ve çalınan çek kapsamında yapılan icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasının kabulüne ve çekten kaynaklı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davacının iddialarının doğru olması halinde yaşanan hırsızlık olayında müvekkilinin de davacı ile birlikte mağdur konumunda olduğunu, müvekkilinin dava konusu çeki, müşterisi ... Şirketinden aralarındaki faktöring sözleşmesine istinaden 28.01.2025 tarihinde devir aldığını, bu devir işleminde yasanın öngördüğü prosedürün tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, müvekkilinin çekin iktisabında kötü niyet ya da ağır kusurunun bulunmadığını, ödeme yasağı kararının çekin müvekkili tarafından iktisabından sonra verildiğini ve bankaya bildirildiğini, Müvekkilinin çeki 28.01.2025 tarihinde iktisap ettiğini, çeke ilişkin ödeme yasağı kararının 17.02.2025 tarihinde verilip bankaya bildirildiğini, bu sebeple müvekkilinin ödeme yasağı kararından bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyasının gönderilmiş olduğu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/04/2025 tarih ... D.iş sayılı ek kararında; \" Esas hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı ve HMK 390/1 maddesi uyarınca itirazı değerlendirme yetkisinin esas hakkında açılan mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinden ve iş bu dosyanın da HMK 397/2 maddesi uyarınca esas davanın eki mahiyetinde sayılması gerektiğinden mahkemenizce itirazın değerlendirilmesine yer olmadığına, \" karar verilerek itirazın değerledirilmesi için dosyanın Mahkememiz dosyasına gönderilmiş, Mahkememizin 29/04/2025 tarihli ara kararı ile \"... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Değişik İş sayılı dosyasında verilen 27/03/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazın reddine, \" dair karar verildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tesipt istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, takibe konu 16/03/2025 tarihli ve 208.345,61-TL bedelli çek nedeniyle davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davalı ve dava dışı borçlular aleyhine 208.345,61-TL çek bedeli, 1.262,92-TL faiz, 20.834,56-TL çek tazminatı, 625,04-TL komisyon olmak üzere toplam 231.068,13-TL lik takip talebinde bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 08/07/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 14/01/2026 tarihli raporda özetle; \"... 22. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı şirketin borçlu olarak yer aldığı, davacının açtığı bu dava ile takibe konu olan 16.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı ve 208.345,61 TL bedelli çek nedeniyle davalı şirkete bir borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, dava dilekçesinde ayrıca dava dışı ... şirketi ile aralarında cari hesap ilişkisi olduğunu, söz konusu çekin ... Şirketi'nin işyerinin bulunduğu yerde kaybolarak zayi olduğu, akabinde çekin iptali amacıyla ... tarafından ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığı ve çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da gerekli teminatlar yatırılarak ödemeden men kararı alındığı, bu yasak nedeniyle çek bedeli olan 208.345,61 TL'nin davacı tarafından nakdi olarak ... Şirketi'ne ödediği, icra takibine ve işbu davaya konu çekin 17.03.2025 tarihinde davalı ... A.Ş. tarafından muhatap banka adına vekaleten ...A.Ş. ...'a sunulduğu, ancak ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.02.2025 tarih ... E. Sayılı ödeme yasağı kararına istinaden işleme alınmadığı, buna rağmen ... A.Ş. kambiyo senedi vasfı taşımayan evraklarla ihtiyati haciz kararı alarak davacı aleyhine icra takibi başlattığı ve taşınır taşınmaz mallarına haciz, banka hesaplarına bloke koydurduğu, bunun üzerine davacının ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müracaat ederek ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verdiği, akabinde taraflarınca icra dosya borcunun teminat olarak icra dosyasına yatırıldığı, açıklanan nedenlerle davacının icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali için huzurdaki davayı açtığı görülmüştür.
Davalı vekilinin ise işbu davaya karşı cevap dilekçesinde, Davacının iddialarının doğru olması halinde yaşanan hırsızlık olayında müvekkilinin de davacı ile birlikte mağdur konumunda olduğunu, müvekkilinin dava konusu çeki, müşterisi ...Şirketinden aralarındaki faktöring sözleşmesine istinaden 28.01.2025 tarihinde devir aldığını, bu devir işleminde yasanın öngördüğü prosedürün tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, müvekkilinin çekin iktisabında kötü niyet ya da ağır kusurunun bulunmadığını, ödeme yasağı kararının çekin müvekkili tarafından iktisabından sonra verildiğini ve bankaya bildirildiğini, müvekkilinin çeki 28.01.2025 tarihinde iktisap ettiğini, çeke ilişkin ödeme yasağı kararının 17.02.2025 tarihinde verilip bankaya bildirildiğini, bu sebeple müvekkilinin ödeme yasağı kararından bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
Sayın Mahkemenin verdiği yetki çerçevesinde taraflara ait defter ve belgeler incelenmiştir. İbraz edilen ticari defterlerin HMK m.222/1-4 ve 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinin üçüncü fikra hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin usulüne göre tutulmuş olduğu görülmüştür.
Davacının defter kayıtlarını incelediğimizde, davalı ile arasında herhangi bir cari ilişkiye rastlanılmadığı, davalının belirtmiş olduğu ... keşide tarihli ... seri numaralı, 208.345,61 TL bedelli çekin davalı tarafından dava dışı ... A.Ş. Şirketine aralarındaki ticari ilişkiye istinaden verildiği, söz konusu çekin dava dışı ... şirketinin uhdesindeyken bilinmeyen bir sebeple kaybolduğu, bunun üzerine ... şirketi tarafından mahkemeye müracaat edilip ödeme yasağı talep edildiği, ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası kapsamında 14.02.2025 tarihli tensip tutanağında bahse konu çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği ve bu kararın 17.02.2025 tarihinde çekin ait olduğu... Bankasına bildirildiği, söz konusu çek bedelinin 17.02.2025 tarihinde kredi kartı ile ödenerek dava dışı ... cari hesabından mahsubunun yapılmış olduğu tespit edilmiştir.
Davalının defter kayıtlarını incelediğimizde, davacı ile arasında herhangi bir cari ilişkiye rastlanılmadığı, davacının belirtmiş olduğu ihtilafa konu ...keşide tarihli ... seri numaralı, 208.345,61 TL bedelli çekin 28.01.2025 tarihinde ... Şti.'den aralarındaki 27.01.2025 tarihli Faktöring Sözleşmesine istinaden temlik olarak alındığı tespit edilmiştir.
Mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde tarafımca yapılan incelemeye göre davalının, davaya konu 16.03.2025 keşide tarihli ... seri nolu ve 208.345,61 TL bedelli çeki dava dışı ... Ltd. Şti.'den aralarındaki 27.01.2025 tarihli Faktöring Sözleşmesine istinaden 28.01.2025 tarihinde temlik aldığı, bununla birlikte işbu çek ile ilgili olarak ödeme yasağının çekin ait olduğu bankaya 17.02.2025 tarihinde bildirildiği, dolayısıyla bu verilere göre davalının çel isabında ağır kusurlu ya da kötü niyetli olduğunun tespitinin tarafımca yapılamadığı,...\" sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25.11.2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ihtisas mahkemeleri olarak İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı mahkemeleri finans mahkemeleri olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemeleri olarak İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı mahkemelerinin görevli olduğu ve mahkememizin görevsiz olduğu, görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği nazara alınarak dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Dava dilekçesinin HMK 114/1-c , 115/2 mad uyarınca görev yönünden usulden reddine ve mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve HMK 20 md uyarınca 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul 6,7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine,
3-Harç, vekalet ücreti, arabuluculuk gideri, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için başvurulmadığı taktirde harç ve yargılama gideri konusunda ek karar yazılmasına, ,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı..07/04/2026 10:48:06
Katip \t\t\t Hakim
¸e-imzalıdır\t\t\t\t ¸e-imzalıdır