T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2026/358 Esas
KARAR NO\t:2026/286
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:24/04/2026
KARAR TARİHİ:24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından iptal edilen ve üzerine “İPTAL” ibaresi yazılan, H1-... seri numaralı .... Şubesi ... çeki; şirket çalışanı tarafından banka şubesine götürülmekteyken yolda kaybedildiğini, çekin kötü niyetli kişilerce kullanılmasının önüne geçilebilmesi, bankaya ibrazı halinde ödenmesinin engellenmesi ve bu suretle doğabilecek telafisi imkânsız zararların bertaraf edilebilmesi amacıyla, öncelikle söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir mahiyetinde ödemeden men kararı verilmesini, akabinde ise mezkur çekin iptaline karar verilmesini, bu nedenle haksızlığa mahal vermemek adına tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptaline ilişkindir.
Dava dilekçesinin eki incelendiğinde davacının keşideci olduğu, çekin üzerinde iptal ibaresi yazıldığı keşide tarihi lehtar imza ve benzeri unsurların boş olduğu anlaşılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle çekin zayi edildiği durumlarda senede bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için 6102 Sayılı TTK'nın 651. ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çeksiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir çek tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Yine 6102 Sayılı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmaktaki hukuki menfaati olan kişi çeke bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hukuki yararı bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinde; çek yaprağının boş olması sebebi ile çek vasfını taşımadığı, davacının kıymetli evrak vasfını kazanmamış boş çek yaprakları yönünden TTK 651 maddesi uyarınca hak sahipliği/hamil sıfatını taşımadığı, buna bağlı olarak iptal davası açma hakkına sahip olmadığı, öte yandan dava dilekçesi incelendiğinde davacının söz konusu çeklerin keşidecisi olduğu, TTK. 757–764. maddeleri gereğince çekin iptalini talep etme hakkının ise sadece hamile ait bulunduğu, davacı keşidecinin iptal davası bakımından aktif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın, aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı/ vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle, dosya üzerinden karar verildi. 24/04/2026
\t
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza