T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1815
KARAR NO:2026/275
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:19/10/2021
NUMARASI:2017/918 Esas - 2021/694 Karar
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:19/02/2026
Taraflar arasındaki Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Erzurum'da bulunan ...'nın sahibi olduğunu, işletmesi için 13/09/2017 tarihinde İstanbul Hadımköy'de bulunan ... Şti'den 67.028,49 TL ve 14/09/2017 tarihinde de ... AŞ'den 14.426,67 TL olmak üzere toplam 81.455,16 TL değerinde kağıt satın aldığını, bu kağıtların taşınması için ... Şirketi ile anlaştığını, davalılardan ...'nın bu nakliyat firmasının sahibi olduğunu, iş bu taşıma için 13/09/2017 tarihinde fatura ile 4.838,00 TL nakliye ücretinin ...'ya ödendiğini, dava konusu malların ... plakalı araç sürücüsü ... (gerçek adı olmayabilir) tarafından Hadımköy ve Güneşli'den teslim alındığını, ancak 14/09/2017 'de kendisine teslim edilmesi gereken mallar gelmeyince şoför ...'i aradığında önce Erzincan'da olduğunu sonra telefonunun kapalı olduğunu, bunun üzerine ... plakalı aracın sahibi davalı ...'i aradığında kendisinin de şoföre ulaşamadığını cevabı verdiğini, yaptığı araştırma da şoförün malları ... plakalı araç ve ... plakalı dorse ile aldıktan sonra ... dorsedeki malları alıp kayıplara karıştığını, taşıma işinin yapıldığı ... plakalı aracın davalı ... Şti firması tarafından sağlanan L1 yetki belgesine sahip olduğundan bu firmanın da taşımadan ve zararlardan sorumlu olduğunu, kendisinin organize bir şekilde dolandırıldığı için Erzurum Yenişehir Polis Merkezi Amirliğinde suç duyurusunda bulunduğunu, öncelikle ... plakalı araç ve ... plakalı dorseye ihtiyati tedbir konulmasını, zararı olan 86.293,16 TL'nin malların çalındığı 14/09/2017 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili nedeniyle talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Lojistik'in ... plakalı aracı ...isimli şahıstan noter aracılığı ile 23/08/2017 tarihinde kiralandığını, kiranın ödenmesine rağmen bu aracın ...tarafından kendilerine teslim edilmediğini, dolayısıyla kendilerinin de mağdur olduğunu, davalı ... firmasının bu taşıma işinden haberi bile olmadığını, bu nedenle sorumlu olmadıklarını, TTK 875 maddesi gereğince sorumlu olunabilecek miktar taşıma bedelinin eklenmemesi gerektiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Davacının sunduğu deliller toplanmış, dosya bilirkişiye verilmiştir. Alınan rapordan ayrı bir bilirkişiden rapor alınmıştır. Raporlar arasında uyum olup tek farklılık davalı ... isimli davalının da diğer davalılar ile birlikte sorumlu olup olmayacağı konusundadır.Zarar konusunda raporlar arasında çelişki yoktur. Dosyadaki bilgi ve belgelerden olay tarihi itibarıyla davacının 67.026,49 TL ve 14.426,67 TL olmak üzere toplam 81.455,16 TL kağıt mal aldığı, bu malın taşınması için 4.838,00 TL verdiği, ancak malların kendisine teslim edilmediğinden toplam 86.293,16 TL zarara uğradığı dosyadaki bilgilerden sabittir. Bu malların konulduğu ... plakalı aracın araç trafik kaydına göre davalı ...adına kayıtlı olduğu dolayısıyla davalı ...'in işleten sıfatıyla davadan sorumlu olduğu açıktır. Yine davalı ... isimli kişi ...'ın sahibi olup davacı ile ... arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı, dolayısıyla ... Nakliyat'ın akdi taşıyıcı olduğu ve de ...'nın bu taşımadan sorumlu olduğunda tereddüt yoktur. Olayımızda malların kaçırılması kasıtlı olduğundan TTK 876'daki şartlar oluşmadığı gibi TTK 879 maddesi gereğince eylemi yapan şoför gibi sorumluluk söz konusudur. Bu olayda TTK 886 maddesindeki şartlar oluştuğundan davalı taraf açısından TTK 882 maddesinde yazılı sınırlı sorumluluk söz konusu olmayacağından (ağır kusuru aşan kasıtlı bir eylem söz konusu) tam zarardan sorumluluk söz konusudur. Davalı ... Şti cevap dilekçesinde bu olaydan sorumlu değiliz demiş ise de dosyada bulunan belgelerden dava konusu aracı 23 Ağustos 2017 'de, aracı kiraladığı eylemin ise 13 Eylül 2017 tarihinde meydana geldiği basiretli bir iş adamının kiraladığı aracında teslimini istemesi gerektiği dolayısıyla 20 gün boyunca aracı teslim almayan davalı ... Şti isimli şirketin basiretli bir tacir gibi davranmayarak hareket ettiği ve olaydan dolayı diğer davalılarla birlikte sorumlu olması gerektiği konusunda mahkememizde kanaat oluşmuştur. Tüm bu nedenlerle davanın kabulü yoluna gidilirken aracın ticari bir araç olması nedeniyle avans faizine olay tarihinden itibaren (haksız fiil olması nedeniyle) hükmedilmesine , ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ... .... Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yapılan yargılama sürecinde objektiflikten uzak, dosya içerisindeki deliller değerlendirilmeden, belirli bir gerekçe de sunulmadan davalı şirketin de zarardan sorumlu olduğunu belirten rapora itiraz edildiğini, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için farklı bir bilirkişiden yeniden rapor alınması talep edilmişse de mahkemece talebin kabul edilmediğini, dava ile ilgisi olmayan açıklamalar ve muğlak gerekçelerle davalı şirkete de kusur atfeden bilirkişi raporu hükme esas alınarak hatalı karar verildiğini, davacı taraf diğer davalı ... Şirketi ile taşıma konusunda anlaştığını, ... Şirketi ile ...'in aralarında yaptıkları anlaşma ile ...'in taşıma işini üstlendiğini, davalı şirket taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine taraf olmadığını, davalı şirket söz konusu aracı kiralayan vasfında olsa bile olay tarihinde araç fiilen davalı şirkette değil diğer davalı ...'e ait olduğunu, taşıma işinin davalı şirketçe kiralanan ... plakalı araç ile yapılmış olması rastlantısı sebebiyle mahkemece davalı şirketin zarardan sorumlu olduğuna kanaat getirildiğini ancak davalı şirket kiraladığı kira bedelini de ödediği halde diğer davalı ...tarafından araç tarafına telsim edilmediğinden zaten mağdur durumda olup söz konusu olaya da herhangi bir dahli ve taraflar arasındaki anlaşmasından bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle de söz konusu davanın davalı şirket lehine husumet yönünden ret edilmesi gerekirken davalı şirketin zarardan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, yaşanan olaydan dolayı davalı şirketin sorumlu olduğu yönünde kanat getirmesi durumunda davacı yanın uğradığı zarar 81,455,16 TL kağıt bedeli ile birlikte diğer davalı ... Şirketine taşıma bedeli olarak vermiş olduğu 4,838,00 TL taşıma bedeli olmak üzere toplam 86,293,16 TL olarak hesap edilmişse de davalı şirketin sorumlu tutulabileceği kısmın taşınan eşyanın bedeli kadar olduğu ve bu nedenle ... Şirketine taşıma bedeli olarak verilmiş olan 4,838,00 TL'lik bedelden davalı şirketin hiçbir şekilde sorumlu olmayacağını dikkate almadan davalı şirketin tüm zarardan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi kapsamında yapılan taşıma nedeniyle meydana gelen zararın, taşıyıcılardan tahsili davasıdır.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... .... Şti. vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taşımaya konu aracın davalı ... .... Şti. tarafından kiralanması ve davalının yetki belgesi sahibi olması nedeniyle, zarardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır.Davacı ile davalı ...'nın yetkilisi olduğu ... arasında davacının aldığı toplam 81.455,16 TL tutarlı kağıt ürünün İstanbul'dan Erzurum'a 4.838,00 TL bedelle taşınması konusunda anlaşma yapılmıştır.Dava konusu taşımayı yapan ... plakalı çekici ...adına kayıtlıdır. ... Noterliğinin 23/08/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı taşıt kira sözleşmesi, dava konusu taşımayı yapan araca ilişkin davalı ...ile yetki belgesi sahibi davalı ... ... Şti. arasında akdedilmiştir. Taşınan kağıt ürünleri taşınmak üzere ... plakalı çekici/ ... plakalı yarı römork araca 13.09.2017-14.09.2017 tarihlerinde yüklenmiş ancak alıcısına teslim edilmemiş, araç sürücüsünün emtiayı da alarak kaçtığı, emtianın zayi olduğu görülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 850/1. Maddesine göre, taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar.TTK'nın 856. Maddesindeki düzenleme gereği, taşıma senedi taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir. Ancak, taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir.6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK'nın 888/3. maddesine göre ise; taşımanın 3. kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilmesi sırasında oluşan zıya, hasar ve gecikme nedeniyle oluşan zarardan, asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. Kara yolu Taşıma Yönetmeliği(KTY)nin taşıtların özmal ve sözleşmeli olarak kullanılması başlıklı 25(1)f-1 maddesinde, L1 yetki belgesi ile ilgili olarak, özmal taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtlar kaydedilebilir. Yönetmelik'in 4(1) vv maddesinde, sözleşmeli taşıt; yetki belgesi sahibinin kendi unvan ve sorumluluğu altında çalıştırmak üzere, noterden veya E-Devlet kanalıyla yapılmış sözleşmeyle temin ettiği başkasına ait taşıtı veya 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yetki belgesi sahibinin doğrudan kiracı olarak tarafı olduğu bir finansal kiralama sözleşmesi veya uzun süreli kiralama sözleşmesi yoluyla temin ettiği taşıtı, ifade ettiği düzenlenmiştir.Taşıtlar, sadece bir yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilir(KTY m. 26). Bir yetki belgesi sahibinin taşıt belgesine sözleşmeli olarak kayıtlı taşıtların sahipleri kendi nam ve hesabına taşıma yapamazlar(KTY m. 40(2)). Buna göre, bir yetki belgesi sahibinin taşıt belgesine sözleşmeli olarak kayıtlı taşıtlar ile ancak yetki belgesi sahibi nam ve hesabına taşıma yapılabilir. Bu halde taşıyan sıfatı yetki belgesi sahibine aittir.08.01.2018 tarihli RG'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 5. maddesinde, bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini Bakanlık'tan almalarının zorunlu olduğu, 25. maddesinde, yetki belgesi eki taşıt belgesine özmal taşıtların yanı sıra sözleşmeli taşıt da ilave edilebileceği; 29. maddesinde; yetki belgesi sahiplerinin, aslını veya e-devlet üzerinden oluşturdukları taşıt kartlarını taşıtlarında bulundurmak zorunda oldukları; 40/2. maddesinde ise, bir yetki belgesi sahibinin taşıt belgesine sözleşmeli olarak kayıtlı taşıtların sahiplerinin, kendi nam ve hesabına taşıma yapamayacakları belirtilmiştir.Somut olayda, davalı ... .... Şti. vekilince, davacının taşıyıcı sıfatının bulunmaması nedeniyle, meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı ileri sürülmüştür. Davalı ... ... akdi taşıyıcı, ... plakalı araç maliki ...fiili taşıyıcı olup davalı ... .... Şti. kira sözleşmesi ile temin ettiği aracı L1 belgesine kaydettirmiş olduğundan bu araca yüklenen yükler nedeniyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereğince taşıyıcı durumundadır. Taşıt kira sözleşmesindeki hükümler ise sözleşmenin tarafı olmayan davacıya karşı ileri sürülemez. Davalı, Ulaştırma Bakanlığınca düzenlenmiş L1 yetki belgesi sahibi olup, taşıma fiilen davalı ...adına kayıtlı araçla gerçekleştirilmiştir. Taşımayı yapan araca ait taşıt kartı da yine davalı şirket adına kayıtlıdır. Buna göre davalı şirket kara yolu taşıyıcısı olup adına kayıtlı yetki belgesi bulunduğu, taşımayı yapan araç davalıya ait olmasa da davalının yetki belgesi ile taşımacılık işlerinde kullanıldığı görülmüştür. Davalı ... .... Şti., sahip olduğu L1 yetki belgesinin sağladığı imkanlarından dava dışı üçüncü kişilerin yararlanmasına imkan vermiş olması nedeniyle taşıma sözleşmesinin kendisi ile yapılmadığını ileri sürmesi de mümkün değildir. Bu nedenle, dava konusu taşıma nedeniyle oluşan zarardan davalı sorumludur. Ayrıca, davalının, kiraladığı aracı hakimiyetine almadan yetki belgesine eklemesi nedeniyle, bu durumun üçüncü kişilerce suistimal edilmesine ve taşıma işini yaptıran kişilerin zarar görmesine neden olduğundan, söz konusu eylemi pervasızca hareket niteliğindedir. Bu halde davalı TTK'nın 886. Maddesi gereğince sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır.Yukarıda açıklanan kanun ve yönetmelikte düzenlenen yetki belgesi, ticari araçlar ile gerçek veya tüzel kişilere yolcu ve yük taşımacılığı işi için verilen izin belgesi niteliğinde olup, yönetmeliğin 40/2 maddesi hükmü gereği, yetki belgesi sahibinin taşıt belgesine sözleşmeli olarak kayıtlı taşıtların sahiplerinin, kendi nam ve hesabına taşıma yapması mümkün değildir. Bu nedenle somut olayda dava dışı araç maliki ...'in, davalının yetki belgesi ile kendi adına taşıma faaliyetinde bulunması mümkün olmayıp, taşımanın yetki belgesi sahibi davalı namına gerçekleştirildiğinin, davalının taşıyıcı sıfatını haiz olduğunun kabulü gerekir. Bu halde, emtianın taşıma sırasında alıcısına teslim edilmeyerek zayi edilmesi sonucu oluşan tüm zarardan davalı taşıyıcı sıfatıyla sorumlu tutulmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.Davalı vekilince karara karşı istinaf yoluna başvurulduktan sonra dosya dairemizde ön inceleme safhasında bulunduğu sırada davacı vekili 31.10.2022 tarihli dilekçesiyle davalı ... yönünden davadan feragat ettiğini bildirmiş ve davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetki durumu incelendiğinde vekilin davadan feragata yetkili olduğu görülmüştür.Davadan feragat HMK.'nın 307. ve 309. maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davanın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir. HMK'nın 309. maddesi hükmüne uygun olarak, davacının davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetki durumu incelendiğinde vekilin davadan feragata yetkili olduğu saptanmaktadır. Hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragat mümkün bulunduğundan, İlk Derece mahkemesinin, kararı kaldırılarak, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragat mümkün bulunduğundan, İlk Derece mahkemesinin, kararı kaldırılarak, davanın davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı.... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/918 Esas ve 2021/694 Karar sayılı 19/10/2021 tarihli ilamının HMK'nın 307 vd. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA;
3- Davanın davalı ... yönünde feragat nedeniyle REDDİNE,
4- Davanın davalılar ... .... Şti. Ve ...yönünden KISMEN KABULÜ ile, 86.293,16 TL 'nin davalılar .... Şti'den 14/09/2017 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.894,69 TL nispi karar harcının 1.486,74 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 4.407,95 TL harcın davalılar .... Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.018,11 TL vekalet ücretinin davalılar .... Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 2.298,00 TL( 2.100,-TLbilirkişi gideri,198,00-TL posta gideri ) yargılama gideri ile 1.486,74 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 3.816,14 TL'nin davalılar .... Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine,
9-İstinaf yargılamasına ilişkin olarak;
a-Davalı ... .... Şti. tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 1.483,67 TL harcın, alınması gerekli olan 5.894,69 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.411,02 TL istinaf karar harcının davalı ... .... Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına,
b-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/02/2026