T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/2520
KARAR NO\t\t: 2025/302
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI\t\t: 2024/25 Esas-2024/322 Karar
DAVA TARİHİ\t: 08/01/2024
KARAR TARİHİ\t: 24/04/2024
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
DAİRE KARAR TARİHİ\t: 14/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 14/02/2025
İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/25 Esas 2024/322 Karar sayılı dosyasından verilen 24/04/2024 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan mülkiyeti müvekkili davacıya ait .... Mahallesi ...Sokak no:...de ... isimli işletmenin bir sahil restaurantı ve otoparktan oluştuğunu, bu yere ilişkin davalı ile müvekkili davacı arasında İzmir 5. Noterliğinin 14/06/2021 tarih ve 7887 yevmiye numaralı mesul müdür sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme uyarınca davalının salt otopark ve beach işletmesinde müdür olarak görev yapacağını, bu sözleşme doğrultusunda davalının sigorta girişinin işveren davacı tarafından yapıldığını, taraflar arasında otopark ve beach işletmesi yönünden herhangi bir ortaklık durumunun olmadığını, taraflar arasında ayrıca 01/06/2021 tarihli kira sözleşmesi bulunmakta olup söz konusu kira sözleşmesinin \"Özel şartlar 2- Konu\" başlığı altında düzenlenen maddede kiraya konu mecurun 6 metrekareden ibaret ... Koyu ... Nolu büfe olduğunun belirtildiğini, söz konusu büfenin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının müvekkili davacı adına kayıtlı olduğunu, hali hazırda ikame edilen dava büfeye ilişkin olmayıp .... (Plaj ve otopark) isimli işletmeye ilişkin olduğunu, işletmenin müdürü olan davalının 2021 sezonu içerisinde ...'e gelen müşterilerin harcamalarının ödemelerini müvekkiline ait pos cihazlarından değil kendisinin ve başkaca üçüncü kişilerin pos cihazlarından aldığını ve müvekkilinin işletmesinden elde ettiği gelirleri müvekkiline teslim etmediğini, davalıya İzmir 25. Noterliği'nin 05/10/2021 tarih, 18885 ve 18886 numaralı ihtarnameleri ile taraflar arasındaki imzalanan mesul müdür sözleşmesinin feshedildiği ve müvekkilinin işletmesinden elde ettiği gelirler ile işletmeye ati ait ruhsat, yazarkasa, fatura pos cihazları vs. malzemelerin teslim etmesinin ihtar edildiğini, anılı ihtarnameler davalıya tebliğ edilmesine rağmen davalının müvekkilinin işletmesine ait hiçbir belge ve malzemeyi teslim etmediğini ve müvekkiline vermesi gereken paraları vermediğini, davalının müvekkilinin işletmesinden elde edilen gelirleri usulsüz bir şekilde uhdesine geçirerek müvekkiline ait işletmeden elde edilen geliri müvekkiline teslim etmediğini, bu hususa ilişkin müvekkili davacı tarafından Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurulduğunu, davalının işletmede müvekkiline ait pos cihazlarını kullanmadığı ve işletmede nakit yapılan harcamaların hesabını vermediği için müvekkilinin işletmesinden 2021 yaz sezonu için ne kadar gelir elde ettiğinin net olarak müvekkili tarafından bilinemediğini, yapılan harici araştırmalara göre davalının ....'e gelen müşterilerden kredi kartıyla yapılan harcamaları şahsi hesabına, eşine (....) ve başka 3. Kişilere ait pos cihazlarıyla ödeme aldığını, davalının yetki sınırlarının dışına çıkarak haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkiline ait işletmenin 2021 yılının yaz sezonunda elde edilip davacıya teslim etmesi gereken gelirleri teslim etmeyerek uhdesinde bulundurduğunu, ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dosyaya ibraz edilecek hesap hareketleri ve bu doğrultuda hesaplanacak bilirkişi raporu doğrultusunda arttırılmak üzere davalının müvekkiline ait işletmeden elde edip uhdesinde bulundurduğu gelirlerden şimdilik 50.000 TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davada mesul müdürlük iddiası olduğu için görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup görev itirazı olduğunu, davacının .... adlı bir işletmeyi ortaya çıkarması gerektiğini, davacının böyle bir işletmesi var ise davacıdan buına dair kayıtların öncelikle temini zorunlu olduğunu, davacı tarafın kalem kalem ne istediğinin tam olarak açıklattırılması gerektiğini, davacının devlete ait olan kendine ait olmayan bir plajın işletmesinden bahsettiğini, davacının tüm bu iddialarının bizzat Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/6507 soruşturma 2023/2711 karar sayılı kesinleşmiş takipsizlik kararı ile geçerli olmadığının ortaya konduğunu, davacı yan ile davalı tarafın alenen kira ilişkisi mevcut olup zaten davacı tarafın bunu ikrar ettiğini, zaten taraflar arasında kiralama ilişkisi sabit olup kiralama gereği ilgili yerin işletmesini de davalının yaptığını, bu durumun davacının muhasebe evrakları ve resmi olarak bildirimlerle de sabit olduğunu, davalının resmi olarak kiraladığı yerin işletmesini yaptığını, davacının kendi işletmesini kiralamamış kendi işletiyor gibi beyanda bulunduğunu, bir de bunu sanki plaj diye bir işletme varmış gibi beyanlar ile adaleti yanılttığını, davacı tarafın kiralama ilişkisinde müvekkili davalıya karşı suç işlediğini, gasp, mala zarar verme, hakaret ve tehdit sebebiyle İzmir 15.Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/99 esas sayılı dosyasında sanık olarak yargılamasının devam ettiğini, bunun yanında suç konusu durumla ilgilide çete ile bağlantı kurup müvekkiline karşı suçta azmettirme sebebiyle savcılık soruşturması mevcut olup konu hususta da savcılık çağrısı ile müvekkili emniyette ifadesi alındığını, davacı yan hakkındaki bu suçlamalara karşı bir savunma amacı ile de şimdi hukuki yanılgı oluşturup kiralama ilişkisini parçalayıp kendince 6 metrekare, plaj, otopark gibi parçalamalar ile bir şekilde haksız çıkar elde etme çabasında olduğunu, davacının taraflar arasındaki tüm ceza ve savcılık soruşturmasında farklı beyanlarda bulunduğunu, taraflar arasındaki kira ilişkisinin nereleri kapsadığını yahut kapsamadığını mahkemece ortaya çıkarılacağını, taraflar arasındaki kira kontratının bağlayıcı olduğunu, konu yerde zabıta kuvvetleri resmi olarak bir mesul müdür zorunluluğu talep edince davacının kiracı müvekkilini şekli olarak mesul müdürü yaptığını, çünkü davacı kiraladığı yerin kiralama yasağını bildiği için bu şekilde kendi üzerinden bunu yapma zaruretinde kaldığını, bu şekilde mesul müdürlüğü geçerli mi değil mi yasal olarak da esasen ortaya çıkarılması zorunlu olduğunu, taraflar arasındaki kira ilişkisi gereği işleten de davalı olduğu için maaş, SGK, vergi, belediye, diğer resmi gider, malzeme, tüm giderleri davalının ödediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ:
Mahkemece, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanun uyarınca hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakmakta görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olduğu, uyuşmazlıkların çözüm yerinin iş mahkemelerinin olduğu nazara alınarak davaya bakma görevinin İzmir İş Mahkemelerine ait olduğu, hadisede davalının mesul müdür olduğu, davanın kül halinde mesul müdür sıfatı kaynaklı alacak davası olması ciheti ile davaya bakmaya İş Mahkemesinin görevli olması nedeni ile göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından HMKnın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrar ederek; iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan mülkiyeti müvekkiline ait ... isimli işletmeye ilişkin davalı ile müvekkili arasında imzalanan İzmir 5. Noterliğinin 14/06/2021 tarih ve 7887 yevmiye numaralı Mesul Müdür Sözleşmesi uyarınca davalının salt otopark ve beach işletmesinde müdür olarak görev yapacağını, bu sözleşme doğrultusunda davalının sigorta girişi işveren davacı tarafından yapıldığını, taraflar arasında otopark ve beach işletmesi yönünden herhangi bir ortaklık durumunun olmadığını, işçi işveren ilişkinin olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, dava büfeye ilişkin olmayıp ... (Plaj ve otopark) isimli işletmeye ilişkin olduğunu, işletmenin müdürü olan davalının müvekkilinin işletmesinden elde ettiği gelirleri müvekkiline teslim etmediğini, işletmesinden elde edilen gelirleri usulsüz bir şekilde uhdesine geçirdiğini, taraflar arasındaki alacağın ticari nitelikteki bir alacak olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Eldeki davada davacı, mülkiyeti kendisine ait olan ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan bir sahil restaurantı ve otoparktan oluşan .... isimli işletmeye ilişkin davalı ile arasında İzmir 5. Noterliğinin 14/06/2021 tarih ve 7887 yevmiye numaralı Mesul Müdür Sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme uyarınca davalının salt otopark ve beach işletmesinde müdür olarak görev yapacağını, bu sözleşme doğrultusunda davalının sigorta girişinin işveren olarak kendisi tarafından yapıldığını, taraflar arasında otopark ve beach işletmesi yönünden herhangi bir ortaklık durumunun olmadığını, işletmenin müdürü olan davalının 2021 sezonu içerisinde ....işletmesinden elde ettiği gelirleri teslim etmediğini ve uhdesinde bulundurduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla mesul müdürlük sözleşmesi gereğince davalının uhdesine geçirip teslim etmediği işletmeye ait gelirlerden şimdilik 50.000 TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davaya bakmaya İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen 14/06/2021 tarihli, İzmir 5. Noteliği 07887 Yevmiye numaralı \"Mesul Müdür Sözleşmesi\" başlıklı sözleşmede, taraflar arasında bir hizmet sözleşmesi aktolunduğu, davacının iş veren olarak, davalının ise mesul müdür olarak nitelendirildiği, iş yeri ünvanının .... yazıldığı, mesul müdür ...'nun, iş veren ...'un işletmekte olduğu ... mah. ... koyu no:....adresinde bulunan ... ünvanlı işyerinde 3.000,00 TL (ÜÇBİN TÜRK LİRASI) net ücretle çalışmayı kabul ettiği, mesul müdürün yapacağı işlerin işveren tarafından saptanacağı ve yapacağı işe karşılık olmak üzere 2. maddede yazılı ücret verileceği, mesul müdürün sözleşmenin akd edilmesinden itibaren yukarıda bahsi geçen adreste mesul müdür olarak her türlü konuda sorumlu olacağını kabul ve beyan ettiği, işe başlama tarihi 14.06.2021 tarihi olup bu tarihten itbaren sözleşmenin taraflarca karşılıklı veya tek taraflı olarak fesih edilebileceği sözleşme taraflarca fesih edilmediği sürece geçerli olduğu, çalışma saatleri sabah 10:00'da başlayıp akşam 22:00'a kadar olup bunun haricinde mesul müdürün yapacağı fazla mesaiye karşılık olmak üzere de işveren tarafından saptanacak bir ücret ek olarak ödeneceği, mesul müdürün işverenin kendisi ile ilgili vereceği bilcümle işleri yapmayı kabul ve taahhüt ettiği, aylık ücret mesul müdüre işlemiş olarak aybaşında verileceği,hizmetine karşılık olmak üzere ay içerisinde avans verilip verilmeyeceği işverenin tensibine bırakıldığı, iş bu sözleşmede yazılı olmayan hususlar hakkında iş kanunu hükümleri geçerli olacağı, oniki maddeden ibaret olan iş bu iş akdinin taraflarca okunup mail kabul edildikten sonra imzalandığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından davalının SGK girişi sigortalılık türü 4/a maddesi gösterilerek yapılmıştır.
Taraflar arasında ayrıca yapılan 01/06/2021 tarihli kira sözleşmesinin \"Özel şartlar 2- Konu\" başlığı altında düzenlenen maddede kiraya konu mecurun 6 metrekareden ibaret ....Koyu .... Nolu büfe olduğu belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere taraflar arasında noterde yapılan 14.06.2021 tarihli mesul müdür sözleşmesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde hizmet sözleşmesi niteliğindedir. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.
Dava tarihi olan 08.01.2024 tarihinde yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Yasası'nın göreve ilişkin 5/1-a maddesinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2. Kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır. Yine 7036 sayılı Yasa'nın 38. maddesinde de yasanın görevi düzenleyen 5. maddesinin yayın tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiş olup, 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
O halde 7036 sayılı Yasa'nın 5/1-a ve 38. maddeleri gereğince 25.10.2017 tarihinden sonra 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işverenler arasındaki iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin olarak açılan davalarda da görevli mahkeme iş mahkemesidir.
Davacı davalı ile arasındaki mesul müdürlük sözleşmesine yani hizmet sözleşmesinden kaynaklanan dayalı alacaklarının tahsili için eldeki davayı, 7036 sayılı Yasa'nın 5. Maddesinin yürürlüğe girdiği 25.10.2017 tarihinden sonra açmış olduğundan davada görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Davada görevli mahkemenin İş Mahkemesi olması nedeniyle ilk derece mahkemesince mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerinde takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine aykırı bir yön de bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/25 Esas 2024/322 Karar sayılı dosyasında verilen 24/04/2024 tarihli kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talebinde bulunan davacı taraftan alınması gereken 615,40 TL istinaf maktu karar harcından, davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının mahsubu ile kalan bakiye 187,80 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a-3 maddesi uyarınca kesin olmak üzere 14/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.\t