T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2525 - 2026/668
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/2525
KARAR NO\t: 2026/668
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 30/06/2022
NUMARASI\t\t: 2019/... Esas ve 2022/... Karar
DAVACI\t: ... GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
VEKİLLERİ\t: Av. ...
DAVALILAR\t: 1-...A.Ş.
\t2-... TİC.A.Ş.
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t: 3-... LTD ŞTİ.
\t: 4-... A.Ş.
VEKİLİ\t: Av. ..
\t: 5-... TİC. A.Ş.
\t: ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t:30/03/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t:30/03/2026
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/06/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü ile davalılar arasında Sayaç okuma açma kapama kaçak su tespiti, su sayaçları sökme takma hizmetlerinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşmeler gereği, davalı şirketlerin müvekkili davacı ... Genel Müdürlüğü adına Sayaç okuma açma kapama kaçak su tespiti, su sayaçları sökme takma hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'ın 08/08/2014 tarihinde iş akdinin emeklilik sebebi ile sona erdirildiğini, Adana 7. İş mahkemesinin 2014/... esas sayılı dosyası ile açılan davada davacı lehine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, karar doğrultusunda Adana 3. İcra müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyası ile takip açıldığını, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme gereğince davalı şirketlerin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukların şirketlere ait olup müvekkili kurumun bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle ... için 02/03/2016 tarihinde ödenen 103.383,82 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin huzurdaki davaya bakmakta yetkili olmadığını, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Çağlayan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, aksi halde haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/06/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararında, davacı ... ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeye istinaden, davacı ... ile davalı şirketler arasında su abonelerinin sayaçlarının el bilgisayarı ile okunması, ödeme ihbarnamelerinin hazırlanarak abonelere dağıtılması, merkezi bilgisayar sistemi ve su idaresi otomasyon sisteminin kurulması, veri giriş ve BİM hizmetleri alım işleri için Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzalandığını bahse konu sözleşme kapsamında davalı şirketlerin çalıştırdığı işçilerden dava dışı ...'ın kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücretinden kaynaklanan alacaklarına ilişkin olarak eldeki davanın davacısı olan ...'ye karşı Adana 7. İş Mahkemesi'nde 2014/... esas sayılı davanın yargılaması sonucunda verilen ilama dayanarak başlattığı Adana 3. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı ilamlı icra takibinde takip borçlusu ...'nin 07/03/2016 tarihinde 103.383,82 TL ödeme yaptığını, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve bu sözleşmeye ilişkin teknik şartnameler, Adana 7. İş Mahkemesinin 2014/... Esas - 2015/... Karar sayılı kesinleşmiş ilamı, sözügeçen takip dosyası ve bu takip dosyasındaki ödeme belgesinin değerlendirilmesi sonucunda, dava dışı işçinin davacı kurumun sorumluluğunda bulunan işler nedeniyle davalı şirketlerde çalışan dava dışı işçinin emeklilik nedeniyle açtığı alacak davası sonucunda verilen hükme konu alacaklar sebebiyle yaptığı ödemeden dolayı hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartname hükümlerine göre davalılardan ... Sistemleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden 21.792,15.TL, ...Anonim Şirketi'nden 23.516,12.TL, ... Şirketi'nden 6.323,07.TL ve...Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden 122,38.TL alacak bakımından rücu hakkının bulunduğunu, davalılardan ... Ticaret Anonim Şirketi'nin ise dava tarihinden önce adı geçen dava dışı işçinin kendisi nezdindeki çalışmasından kaynaklanan işçilik hak ve alacaklarını ibraname karşılığı ödemiş olduğu ve adı geçen işçinin duruşmada tutanağa geçirilen imzası ile onayladığı beyanında ibraname içeriğini doğruladığı, davacı ...'nin bu davalıdan rücuen talep edebileceği alacağın bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin hatalı ve eksik hesaplanan bilirkişi raporu esas alınarak karar verdiğini, dava dışı işçinin hizmet dökümlerine göre Elsan şirketinde çalıştığı dönemden Elsan Şirketi ve Osman Şahin'in birlikte sorumlu olduğu, işçilerin puantaj kayıtlarında her iki şirketin birden imza ve kaşesi bulunduğu, Aysis Şirketi'ninde dava dışı işçiyi Yuvam Şirketi'nin alt yüklenicisi olarak istihdam ettiğini, aynı durumun Aysis Şirketi ve Yuvam Şirketi için de geçerli olduğunu, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem aralığında birlikte sorumlu olduğu, Sampaş Şirketinin kendilerine düşen miktar kadar ödeme yaptıklarına dair iddialarını kabul etmediklerini, dava konusu olayda, müvekkil kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumlu olduğunu, hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin, sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olduğunu, sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenici işçisi tarafından yerine getirileceğini, İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmadığını, SGK kayıtlarında da bu hususun açıkça görüleceğini, işveren ile Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun olmadığını, yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerinde olduğunu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunu, hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi değişik yükleniciler tarafından da alınabildiğini, bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacaklarının da bu doğrultuda hesaplanmadığını, açıklanan nedenlerle; yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından dava dışı işçiye ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsil edilmesi talebiyle işbu davanın açıldığını, mahkeme tarafından davanın kısmen kabulü ile 23.516,12.TL'nin müvekkil ... A.Ş.'den alınmasına karar verildiğini, öncelikle Mahkemenin bu tutara nasıl ulaştığı gerekçeli karardan anlaşılamadığını, mahkemenin hüküm altına aldığı tutar ne kök ne de ek rapor ile uyumlu olduğunu, denetime elverişli bir hesaplama olmaksızın, konu tutarın hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu, dava dışı işçinin asıl ve tek işverenin davacı Kurum olduğunu, İşçinin işe alınması, işten çıkartılması, çalışma saatleri vs. tüm esaslı konularda nihai yetki davacıya ait olduğunu, nitekim aynı işçinin farklı yükleniciler bünyesinde çalışmış olması bunun en iyi kanıtı olduğunu, bu nedenle işçiye yapılan tazminat ödemenin tamamından ...'nin sorumlu olduğunu, sayın mahkemeniz yukarıdaki beyana itibar etmeyecekse, en azından 1/2 oranında sorumluluğun paylaşılması gerektiğini, Sözleşmenin 22.maddesinin göndermede bulunduğu Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38.maddesine ilişkin değerlendirmeleri de yerinde olmadığını, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eklerinde işçinin iş akdinin sona ermesi halinde doğacak tazminattan hangi yanın sorumlu olacağına ilişkin açık bir hükümnün yer almadığını, nitekim bu hususun bilirkişi raporunda da ifade edildiğini, İş Kanununun 2/6.maddesi ve Türk Borçlar Kanununun 167.maddesinin açık hükümleri gereğince İdare ile Yüklenicilerin yarı yarı olacak şekilde sorumlu olduklarını, bilirkişinin bu yöndeki değerlendirmesi hem yasal mevzuata hem yerleşik Yargıtay kararlarına hem de dosya mevcuduna uygun olduğunu, İşçi tazminatlarından sadece bir tarafın sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme yoksa, bu tarafların eşit miktarlarda sorumlu oldukları anlamına geldiğini, açıklanan nedenlerle Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E. 2022/... K. Sayılı kararının müvekkil aleyhine olan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/06/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında asıl işveren davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından , davalı yüklenici şirkete bağlı olarak çalışan dava dışı ...'ın işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacağın asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiği, davacı ile davalı şirketler hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğu ileri sürülerek davadışı işçiye yapılan ödemenin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ...A.Ş. tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekili ve davalı ...A.Ş tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir. Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır. İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından ve yıllık ücretli izin alacağından son yüklenici sorumludur. (Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/... K. Sayılı ve 10.05.2023 günlü, 2021/... K. sayılı ve 23.09.2021 günlü ilamları).
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davadışı işçinin davalı alt işverenler nezdindeki çalışma dönemlerine ilişkin olarak davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri sözleşmeleri bulunduğu, davadışı işçinin eldeki davanın davacı asıl işverene karşı Adana 7.İş Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyasında kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla çalışma ücreti alacağından dolayı açmış olduğu davanın kısmen kabulüne karar verildiği, bu konuda verilen hükmün kesinleştiği, sözkonusu hükme dayanılarak başlatılan icra takibinde davacı asıl işveren tarafından ilam konusu alacaklar ve fer'ilerine karşılık ödeme yapıldığı, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, kıdem tazminatından yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu, bu kriterler esas alınarak düzenlenmiş mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, dava dışı işçinin ... Ticaret A.Ş. nezdindeki işçi hak alacağının ödendiğinin kabulünün rücuya konu iş mahkemesi dosya içeriği ile dosyaya sunulan ibraname ve dava dışı işçinin beyanı karşısında yerinde olduğu, mahkemece davacı vekilinin talep sonucunun açıklamasına ilişkin beyanları gözetilerek ve taleple bağlı kalınarak hüküm kurulduğu, sonuç olarak mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin ve davalı ...A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır..
Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekili ile davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından adıgeçen tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1)-Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/06/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararına karşı davacı ve davalı ... Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 651,30.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.606,30.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 402,00.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 1.204,30.TL'nin davalı ...A.Ş den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi, kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilen miktar gereğince kesin olmak üzere 30/03/2026 tarihinde karar verildi.
\t\t
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır