T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/1551
KARAR NO: 2026/555
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ\t: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
NUMARASI: 2020/55 Esas - 2023/245 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
DAVA TARİHİ\t: 22/01/2020
KARAR TARİHİ: 05/03/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/03/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 07.12.2019 günü İstanbul... ilçesinde davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araçla davacı yayaya çarpması sonucu meydana gelen kazada ağır yaralandığını ve malul kaldığını, davacının olayda kusursuz olduğunu, davacının olayda asli kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın davalı şirkete trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacının sosyal sigortasının olmadığını, asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, davacının kaza nedeniyle uğradığı maddi manevi zararlarının telafisi için davalı şirkete 26.12.2017 tarihinde başvurulduğunu ancak bir ödeme yapılmadığını belirterek şimdilik 100.000,00 TL manevi ve 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının trafik sigortasından kaynaklı sakatlığına ilişkin engelli raporunun dosyaya sunulması gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 tablosunun kullanılmasının ve teknik faizin 1,8 olarak alınmasının gerektiğini, davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelirlerin mahsubunun gerektiğini, davacının savcılık aşamasında sigortalı araç sürücüsüyle uzlaşıp uzlaşmadığının tespit edilerek uzlaşmanın tespiti halinde CMK 253 gereğince davanın reddine karar vermek gerektiğini, dava öncesinde davalı şirkete yapılan başvuru usulsüz olduğundan, geçersiz olduğunu, bu nedenle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araca ait trafik sigortası mevcut olduğunu, maddi zararın tümünden sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, manevi tazminatın miktarının maluliyet raporuna göre belirlenebileceğini, maddi tazminat bakımından davanın reddine, manevi tazminat bakımından kusur değerlendirilmesi yapılarak sorumluluğun belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"Davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile, 117.382,85-TL sürekli iş göremezlik ve 3.428,82-TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 07/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 22/01/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmek ve sigorta poliçesi ile sınırlı tutulmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; 2-Davacının manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile, toplam 25.000,00-TL Manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme davacının tazminata esas ücret miktarını ve maddi tazminat miktarını eksik tayin ettiğini emsal ücret ve tanık beyanları dikkate alınmadığını, bilirkişi tarafından belirlenen kusur oranı ve buna bağlı olarak yapılan tazminat hesabı hatalı olduğunu, itirazların değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınmasını talep ettiğini, manevi tazminatın düşük belirlendiğini belirterek istinaf talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hesaplamaya esas alınacak maluliyet oranı olması gerekenden yüksek olduğunu, maluliyet oranı tespiti bakımından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartlar ve eki dikkate alınması gerektiğini, karara dayanak alınan bilirkişi raporunda amir mevzuat hükümlerine ve kanuna aykırı değerlendirme yapıldığını, poliçe tanzim tarihi itibariyle geçici iş görmezlik tazminatı ve tedavi gideri poliçe kapsamında olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile tazminat hesaplamasında aktüeryal yöntem ve %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 ve 29.12.2022 tarihli kararları ile iptal edilen maddelerin işbu uyuşmazlık bakımından dikkate alınmaması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından 07.12.2019 tarihinde davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araçla davacı yayaya çarpması ile meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı ve bu yaralanması nedeni maddi ile manevi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır.Davacı vekilinin kusura ilişkin istinaf talebi bakımından değerlendirme yapıldığında; Mahkemece alınan kusur bilirkişi raporuna göre sürücü ...'ın %25, davacı yayanın ise % 75 oranında kusurlu olduğu, aynı olay nedeniyle ceza yargılamasının yapıldığı G.O.P Asliye Ceza Mahkemesinin2020/92 Esas sayılı dosyasına sunulan trafik bilirkişi raporuna göre sürücü ... tali, müşteki yaya ... asli derecede kusurlu olduğu tespit edildiği görülmektedir. Bu durumda Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir. Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı Kararı ile \"Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi, ikinci cümlesinde yer alan “...ve genel şartlarda...” ibaresinin, b) Kanun’un 92. maddesinin (i) bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar verilmiştir. Bu nedenle iptal kararı gereğince tazminat hesaplarında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Ekleri uygulanmayacağından bu yöne değinen istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da \"progresif rant\" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir. Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olmasına göre 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği yönündeki istinaf yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin dava dilekçesinde açıkça davacının çalışmadığını ve hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılmasını talep etmiştir. Bu nedenle taleple bağlı kalınarak tazminat hesaplamasının asgari ücret üzerinden yapılmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez. Bu nedenle bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, geçici ve kalıcı işgöremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinden davalının geçici işgöremezlik tazminatı sorumluluğu bulunmadığına ilişkin istinaf talebi yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/12431 E. - 2025/23675 K. sayılı kararı).Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/1.maddesinde, \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. \". Yine 56/2.maddesinde ise \"Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanması, maluliyet oranı ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük olduğu, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uymadığı, 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacı vekili istinaf talebi yerinde görülmüştür. Bu nedenle; davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A- Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE,
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
1-Davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile 117.382,85-TL sürekli iş göremezlik ve 3.428,82-TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 07/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 22/01/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmek ve sigorta poliçesi ile sınırlı tutulmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1-a-Karar tarihine göre maddi tazminat yönünden alınması gereken 8.197,20 TL harçtan peşin alınan 413,08 TL (Peşin harç + ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye 7.784,12 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
1-b-Maddi tazminat yönünden davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 19.00,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile, toplam 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-a-Karar tarihine göre manevi tazminat yönünden alınması gereken 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95 TL harcın davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
2-b- Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince kabul edilen manevi tazminat için hesaplanan 45.00,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 7,80-TL vekalet harcı, maddi tazminat yönünden alınan peşin ve ıslah harcı olan 413,08-TL harç, manevi tazminat yönünden alınan 341,55-TL peşin harç, 820,00-TL ATK faturası, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 511,95 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 5.148,78 TL yargılama giderinin davanın red/kabul oranına göre hesaplanan 3.983,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı HUAK 18/A-13,14. maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili hazineye gelir kaydına,
5-Davacı ve davalılar tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2- Alınması gereken 8.252,64 TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.476,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.776,14 TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 375,55 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-İstinaf aşamasında davalı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/03/2026