T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1826 - 2026/478
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1826
KARAR NO\t: 2026/478
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 01/12/2023
NUMARASI\t: 2023/275 Esas - 2023/1109 Karar
DAVACI \t: EUREKO SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t: MERTUR OTOMOTİV VE TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: İtirazın İptali (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ\t: 07/04/2023
KARAR TARİHİ\t : 11/03/2026
KR. YAZIM TARİHİ\t : 23/03/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davcının dava dışı müşterisi Doğuş Otomotiv şirketine davacı tarafından ... poliçe numarası ile nakliyat abonman poliçesi yapıldığını, dava dışı Doğu Otomotiv firmasına ait araçların nakliyesinin davalı Mertur firması tarafından yapıldığını, tabloda belirtilen araçlarda oluşan hasarların sigortalı şirket tarafından karşılandığını ve araçlarda nefaset indirimi/onarım yapılarak satıldığını, sigortalıya hasarın ödendiğini, dava dışı Doğuş Otomotiv ile davalı arasında araç lojistiğine ilişkin taşıma sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmenin rucü ile ilgili kısımlarını beyan ettiği, halefiyet ilkesi gereği sigortalısına ödemiş olduğu tazminat miktarının halefi olduğunu ve davalı firmadan nefaset bedeli/hasar bedeli talep ettiğini, Gebze İcra Dairesi'nin 2023/395 Esas numaralı dosya ile 51.522,63-TL tazminatın rücuen tazmin talebi ve 408,04-TL işlemiş faizi ile toplam 51.930,67-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalının söz konusu icra talebine itiraz ettiği ve takibi durdurduğunu, 2023/22012 sayılı arabuluculuk dosyası ile görüşmeler yapıldığını ancak sonuç alınamadığını, davanın kabulü ile alacağın likit olması sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması gerektiğini, tazminat yükümlülüğünü doğuran bir sigorta sözleşmesi yoksa sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü doğmayacağından rücu hakkı da olamayacağını, davacının dava dışı şirket ile aralarında bir sözleşme bulunduğunu iddia ettiğini ve sözleşmeyi dosyaya sunmadığını, davacının talep ettiği hasarlar bakımından ancak gerçek zararını davalıdan talep etme hakkını sahip olduğunu, davacı sigorta şirketinin, sigortalısına daha fazla tazminat ödemiş olsa bile, kendisinin ancak sigortalının uğradığı gerçek zararı talep hakkına sahip olacağını, bu sebeple ödenen bedellerin gerçek ve piyasa koşullarına uygun bedeller olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerektiğini, davacının zarar bedeli adı altında talep ettiği tazminatın piyasa gerçeklerinden uzak ve fahiş olduğunun tespit edildiğini, bant altı/branda altı hasarlar ile değer kaybı oluşmayacak parçalar bakımından da alacak talep edildiğini, ambalaj hatası, araç içi eksiklik, anahtar farklılığı gibi hasarlardan sorumlu olmadıklarını, davacının hasarlanan araçların birçoğuna ilişkin gerekli evrakı iletmediğini, davacının araçlarda meydana gelen hasarların taşındığı esnasında oluştuğunu iddia ettiğini, oysaki araçların davalı şirket tırlarına limanda yüklenmekte ve yüklemenin davalı şirket tarafından gerçekleştirileceğine dair dosyada delil bulunmadığını, hasarın limandaki yükleme sırasında da gerçekleşmiş olabileceğini, kural olarak yüklemenin gönderici tarafından yapılacağı, yine hasarların birçoğunun taşıma sırasında meydana gelemeyecek nitelikte olduğunu, davacının müvekkiline rücu edildiğini iddia etmesine karşın dosyada buna ilişkin bir delil de mevcut olmadığını, dolayısıyla 3 aylık sürenin geçirildiğinin kabulü ile davacı taleplerinin reddi gerektiğini, davacı taleplerinin zaman aşımına uğramış olduğunu belirterek 6102 sayılı TTK 855/3 ve 863/1 maddeleri uyarınca davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; \"...1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/395 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin aynen devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, ...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin eksik araştırma ve değerlendirmelerle hazırlanan bilirkişi raporunu gözeterek hüküm kurduğunu, davacı Sigorta şirketinin, sigortalısına daha fazla tazminat ödemiş olsa da, kendisinin ancak sigortalının uğradığı gerçek zararı talep hakkına sahip olacağını, araçta söz konusu hasar sebebiyle herhangi bir değer kaybı meydana gelmemişken araçta yapılan nefaset indiriminden davalının sorumlu tutulmuş olmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen ve davacının hasar bedeli adı altında talep etmiş olduğu bedellerin piyasa gerçeklerinden uzak ve fahiş olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, hasar bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığına yönelik herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını; hasar bedellerinin, davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı Doğuş Oto ekspertizleri tarafından belirlendiğini, şirketin kendi çalıştığı firmalara düzenlettiği raporlara ve hasar kayıtlarına itibar edilebilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafça davalıya rücu edildiği iddia edilmesine karşın dosyada buna ilişkin bir delilin mevcut olmadığını, dolayısıyla 3 aylık sürenin geçirildiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/12/2023 tarih, 2023/275 Esas - 2023/1109 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle sigortalının, hasar gören araçları için davacının ödediği bedelin TTK 1472. maddesi uyarınca sorumludan tahsili için başlatmış olduğu icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, nakliyat abonman poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gebze İcra Dairesi'nin 2023/395 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.
Davacı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.
Gönderen ile taşıyıcının zararın meydana gelmesindeki sorumluluklarının 6102 sayılı TTK'nın 863-(1) maddesi uyarınca; değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan hükümde, açıkça eşyayı \"taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek\" borcu gönderene yüklenmiştir.
Dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile davalı şirket arasında 25/03/2020 tarihli \"I. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma Sözleşmesi\" imzalanmıştır. Sözleşmenin 5.25.5 maddesine göre; \"MERTUR gemi tahliye taşımaları için aşağıda belirtilen sayıda personeli liman sahasında görevlendirerek hazır bulunduracaktır. Liman sahasında tüm yasal iş akışını takip ve organize edecek, konulara vakıf yönetici seviyesinde bir personel, Araç yükleyen taşıyıcıların organizasyonunu sağlayacak bir yükleme sorumlusu.\" Sözleşmenin 6.5.2 maddesine göre; \"Gemi ve lojistik saha hasarı dışında kalan, yükleme-boşaltma ve taşınma sırasında vuku bulabilecek, taşıyıcı şoförün ve MERTUR bünyesindeki diğer personel kusurundan dolayı oluşan hasarların tazmin edilebilmesi için gerekli tüm belge ve raporların, MERTUR tarafından temin edilmesi ve DOĞUŞ OTOMOTİV'in bilgilendirilmesi zorunludur. MERTUR, bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde DOĞUŞ OTOMOTİV'in uğrayacağı tüm zararların tazmininden sorumlu olacaktır.\" Sözleşmenin 6.5.3 maddesine göre; \"MERTUR'a ait taşıyıcıların veya çalışanların hatasından kaynaklanan 0 sınıfı hasarların dışında kalan hasarlar için, DOĞUŞ OTOMOTİV'in araç bedeli üzerinden uyguladığı nefaset indirim tutarı DOĞUŞ OTOMOTİV'in anlaşmalı olduğu sigorta firması veya DOĞUŞ OTOMOTİV tarafından MERTUR'a rücu edilecektir. DOĞUŞ OTOMOTİV'in hasar sınıflarına göre uyguladığı nefaset oranları EK-E'de verilmiştir.\" Sözleşmenin 6.5.5 maddesine göre; \"Taşıyıcıların seyri sırasında yoldan kaynaklanan taş hasarları mücbir sebepli hasar kabul edilerek bu hasarlarla ilgili onarım ve nefaset bedeli MERTUR'a rücu edilmeyecektir\" ve en önemlisi Sözleşmesin 6.4.1 maddesinde “…MERTUR aracı ilk teslim
aldığı andan aracı teslim edene kadar geçen süreçte yaptığı tüm taşımalardan dolayı
oluşacak hasar eksiklikten sorumlu olacaktır...\".
Anılan hükümler ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmeyle yükleme sorumluluğunun tamamının dava dışı sigortalı şirkete bırakılmadığı, davalının yüklemeye en az bir tane yönetici konumunda personel ve diğer personelle nezaret etme yükümlülüğünün yüklendiği (sözleşme 5.25.5), nefaset indirimi ile mücbir sebep hallerinin düzenlendiği ve davalıdan kaynaklanmayan hasarların nasıl belgelendirileceğinin ve sorumluluk hallerinin sözleşmede açıklandığı (sözleşme 6.5.2) anlaşılmaktadır.
Dosya arasına alınan 19/10/2023 tarihli bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu olan araçlarda Dava dışı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile Davalı Mertur Otomotiv Ve Tic. Taşımacılık A.Ş. arasında 1. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmenin 25/03/2020 tarihinde imzalandığı ve 01/04/2020 tarihten itibaren geçerli olduğu, davacı Eureko Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş.'nin 31/12/2021 başlangıç ve 31/12/2022 bitiş tarihli ... Poliçe nolu Nakliyat Emtea Abonmarı Sigorta Poliçesi ile sigortası yapıldığı, dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş.'ne ait araçların satış bayilerine Davalı Mertur Otomotiv Ve Taşımacılık A.Ş. tarafından taşınması esnasında davaya konu olan araçlarda hasar meydana geldiği, Meydana gelen hasarlarla ilgili Dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş. Tarafından Davacı Eureko Sigorta A.Ş.'ne ihbarda bulunulduğu, bunlarla ilgili hasar tespiti yapıldığı ve yapılan tespitler sonrasında Davacı Eureko Sigorta A.Ş. tarafından hasar bedellerinin Dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş.'ye ödemelerin yapıldığı, Dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş. ile Davalı Mertur Otomotiv Ve Taşımacılık A.Ş. arasında 1. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma sözleşmesinde belirtildiği üzere araçlarda meydana gelen hasar miktarının Dava dışı Doğuş Otomotiv Servis Ve Ticaret A.Ş. veya Sigorta yapan Davacı Eureko Sigorta A.Ş. tarafından Rücu etme hakkı olduğu, Dava konusu dosya içeriğinde; Davaya konu araçlar Şekerpınar stok sahasından teslim alındığında hasar olduğuna dair sevk irsaliyesinde çekince ve/veya hasara konu bir tutanak olmadığı, Bu hasarlarla ilgili taşıyıcı şoförler tarafından bildirimde bulunulmadığı, dolayısıyla hasarların meydana gelmesinde taşıyıcının sorumlu olduğu, Dava konusu olan 8 Adet araçta meydana gelen hasar miktarının toplamı 45.588,97 TL olduğu, araçlarda meydana gelen hasarların bedellerinin Davacı Eureko Sigorta A.Ş. tarafından Dava dışı Doğuş Otomativ Servis ve Ticaret A.Ş.'ne ödenmiş olduğu şeklinde görüş belirtilmiş olduğu görülmüştür.
Eldeki davada; davacının taleplerine konu toplam 8 araç bulunduğu, 8 adet hasar dosyasında davalının sorumlu olduğu ve dosya arasına alınan 19/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalının sorumlu olduğu tespit edilen hasar bedeli ve nefaset indiriminin, davalıya rücu edilebilecek hasarların tek tek belirlendiği, yapılan belirlemelerin kanun ve sözleşme hükümlerine uygun olduğu, bu kapsamda davalının yüklemeye nezaret etme sorumluluğu, kendinden kaynaklanmayan hasarlara ilişkin tutanaklar, araç içi hasarlar ve mücbir sebep hasarları ile sözleşme gereğince davalıya rücu edilebilecek nefaset indirimlerinin dikkate alındığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gereken 3.547,38-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 887,00-TL'nin mahsubu ile kalan 2.660,38-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/03/2026
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*