T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1525 - 2026/1081
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1525
KARAR NO\t: 2026/1081
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ... Esas, ... Karar
DAVACILAR\t: 1- ...
\t\t2- ...
DAVALI\t: 1- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 2- ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 06/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 06/04/2026
\t.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü ... plakalı kooperatif toplu taşıması aracı seyir halinde ilerlerken ... ... yolunda müvekkilleri ..., ... ve ...'ın içinde bulunduğu araç ile ... plakalı kamyon ile çarpıştıklarını, kazada müvekilleri ..., ... yaralandığını, ... ise hayatını kaybettiğini, ayrıca ayrıca kooperatif loplu taşıma aracı veya kamyon sürücüsü tarafından da hiçbir şekilde maddi ve manevi destekle bulunulmadığını, şüpheli hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... E. nosu ile de soruşturma açılmış yapılan soruşturmada kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü ... asli kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü ... tali derecede kusurlu olduğu tespit edildiğini, ayrıca ... plakalı kooperatif toplu taşıma aracının sürücüsünün hayatını kaybettiğini, davaya, manevi tazminata ilişkin dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davalılar ... ve ... sigorta eden sıfatı ile ve “ZMMS” poliçe tutarları çerçevesinde sorumlu tutularak şimdilik 300 TL (100 TL ..., 200 TL ...) maddi tazminatın davalıların kusurları nispetinde ve poliçe limitleri dahilinde davalılardan tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tüm dava masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde, ... poliçe nolu ... vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun irdelenmesi gerektiğini, dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç .... Nezdinde, ... plakalı araç .... Nezdinde sigortalı olduğunu, bu kapsamda kaza tespit tutanağı ve diğer hasar evrakları irdelendiğinde araçların parçalı kusurlu olduğunun ortada olduğunu, davanın reddi talebimiz esas olmakla; destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında esas alınacak unsurlar, genel şartlar' da açıkça belirlendiğini, yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiğini, davacının söz konusu olaydan dolayı sosyal güvenlik kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerektiğini, maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi hususunun adli tıp kurumu tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, davanın reddi talebimiz asıl olmakla, bakıcı giderlerinin unsurları, genel şartlar' da açıkça belirlendiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, davacı tarafın bir başkasının bakımına muhtaç olup olmadığının tespiti için adli tıp kurumu’ndan rapor alınması gerektiğini, davacının söz konusu olaydan dolayı sosyal güvenlik kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerektiğini, cenaze ve defin gideri taleplerinin reddi gerektiğini, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından davacının uğradığı zarara ilişkin ... tarihinde 31,147.37 TL (yapılan fazla ödemenin tarafımıza iadesi hakkında dava açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla) ödeme yapıldığını, müvekkil şirket destekten yoksun kaldığını iddia edenlerin zararını gidermiş olduğundan davanın reddi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; ödeme tarihi itibariyle davacının zararının giderilip giderilmediğinin denetlenmesi gerektiğini, dava şartları yönünden huzurdaki dava öncesi davacı taraf aynı kazaya istinaden talepleri için ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... e. sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine dava ikame etiğini, bu dosyanın derdest olduğunu, davacı taraf halihazırda aynı kazaya ilişkin, tarafları aynı olan ve aynı talepleri içeren mahkemeniz önündeki ... e. sayılı davayı ikame ettiğini, görüldüğü gibi açık bir derdestlik durumu söz konusu olup bu durumun mahkemenizce de re'sen gözetilmesi ve eldeki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, derdestlik itirazımızın kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesini, Zorunlu başvuru belgelerinin ibraz edilmemesi halinde, yapılacak başvurular geçersiz olacak olup, başvuru şartı sağlanmadan açılacak tazminat davalarının da ön şart yokluğu nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddedilmesini, davanın usulden reddini, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde ... tarihinde ... plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde müteveffanın vefat ettiğini, davacının destekten yoksun kaldığı iddia edildiğini, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 98.maddesi ve 6111 sayılı Kanun 59. maddesi ile 6111 Sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi ile trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmet bedellerinin, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın ... Kurumu tarafından karşılanacağı düzenlendiğini, sigorta şirketlerinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi’nin tedavi teminatı kalmamış olması hasebiyle işbu teminattan ödenen tedavi giderleri, bakıcı giderleri ve geçici iş göremezlik tazminatı bakımından sorumluluğu kalmadığını, öncelikle davacıların hak sahibi olup olmadığının mahkemeniz kanalıyla tespit edilmesini, davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisi bulunup bulunmadığının ve davacıların destekten yararlanma sürelerinin dolup dolmadığının araştırılmasını, müvekkil şirketin hiçbir mesuliyeti olmamakla birlikte, tazminat hesabı yapılması halinde müteveffanın geliri somut belgelerle ispatlanması gerektiğini, maddi tazminat tutarının hesaplanmasında asıl dikkat edilmesi ve esas alınması gereken husus, zarar gördüğünü iddia edenin fiilen çalışıp çalışmadığının tespiti ve bunun somut belgelerle ispat etmesi gerektiğini, davaya konu kazada müteveffanın kendi can güvenliği korumak için gerekli güvenlik tedbirleri alıp almadığının tespiti gerektiğini, uyuşmazlık konusu kaza esnasında müteveffanın sigortalı araçta yolcu olması halinde (hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla) davacı lehine hükmedilecek tazminattan mahkemece takdiren hatır taşıması indirim yapılması gerektiğini, hatır taşıması indiriminin müterafik kusur indirimi ile birlikte uygulanabileceği konusunda da duraksama bulunmadığını, bu takdirde hesaplanan tazminattan %40 oranında indirim yapılması gerektiğini, açıklanan re'sen dikkate alınacak sair nedenlerle müvekkil sigorta şirketi aleyhine açılan tamamen haksız ve mesnetsiz davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. \t\t\t\t\t
ISLAH: Davacı vekili 300,00 TL olarak talep etmiş oldukları miktarı ... tarihli ıslah dilekçesi ile 923.536,48 TL'ye çıkararak ıslah etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ... TARİHLİ KARARI: Davanın kabulü ile, ... için 164.695,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ... 348.841,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ... için 129.930,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ... 280.070,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davacı vekili defin ve cenaze masrafı talebinden feragat ettiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacılar vekili; Kazaya karışan iki aracında ticari olduklarını, bu nedenle ticari avans faizi yönünden karar verilmesi gerektiğini, temerrüt faizi olarak ticari faize hükmedilmeyişinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.
Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur raporunda tenzilat yapılmamasının hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, mahkemenin gerekçesinin usule aykırı olduğunu belirterek bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların maddi tazminat istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davacılar vekilinin faizin türüne yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkin olup, davacı vekilince ticari avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmüştür.
Davacıların murisinin vefatına sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketleri tarafından sigortalanan ... plakalı minibüsün ve ... plakalı kamyonun ruhsat kayıtları incelendiğinde \"ticari\" kullanımda oldukları anlaşıldığından mahkemesince hükmolunan tazminata yasal faiz uygulanması yerinde görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Davalı .... vekilinin kusur indirimi ve müterafik kusura yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;
Her ne kadar davalı vekili davalının sorumluluğunun poliçe teminat limitiyle ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranıyla sınırlı olduğunu oysa kusur tenzilatı yapılmaksızın tazminat bedelinin belirlendiğini ileri sürmüş ise de; hükme esas alınan ... tarihli hesap raporu incelendiğinde ... plakalı araç sürücüsünün belirlenen % 25 kusur oranı üzerinden tenzilat yapılmak suretiyle zarar hesabının yapıldığı anlaşılmış, davalı vekilinin bu yönlü istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Diğer yandan davalı vekili emniyet kemerinin takılı olup olmadığı ve istiap haddinin aşılıp aşılmamış olmasından kaynaklı müterafik kusur araştırması yapılmamış olmasının hatalı olduğunu ileri sürmüş olup; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde (Borçlar Kanunu'nun 44.) düzenlenmiştir. Zarar görenin kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.
Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir.
Dosyada mevcut ... tarihli Ölü Muayene Tutanağı incelendiğinde davacıların murisi ...'ın ölümünün genel beden travması, kafa içi travmatik değişim ve iç kanamaya bağlı olarak meydana geldiği, emniyet kemeri takıp takmadığı tespit edilememekle birlikte araç dışına fırlama öyküsünün bulunmadığı, diğer yandan ... plakalı minibüsün ruhsat kaydı incelendiğinde sürücü dahil 17 koltuklu olduğu, kaza tespit tutanağında ise minibüste 12 yolcunun bulunduğu ve istiap haddinin aşılmamış olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hükmolunan tazminata avans faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı .... vekilinin istinaf talebinin reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b-2 maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının düzelterek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesinin 1.fıkrası (b) bendinin 2.maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla;
2-Davanın KABULÜ ile,
-... için 164.695,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-... 348.841,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-... için 129.930,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-... 280.070,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı vekili defin ve cenaze masrafı talebinden feragat ettiğinden bu konuda KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4-a-)Alınması gereken 63.086,77 TL karar ve ilam harcından, 80,70 TL peşin harç ve 3.154,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.234,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 59.852,07 TL harcın davalılardan ( bu miktarın 33.462,32 TL'sinden davalı ....'nin, 26.389,75 TL'sinden davalı ....'nin sorumlu tutulmasına) tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-)İlk derece mahkemesince ... günlü karar ile davalıdan tahsiline karar verilen harcın davalıdan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, dairemiz kararına göre yeniden harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
c-)Harç tahsil edilmiş ise tahsil edilen miktarın Dairemizce tahsiline karar verilen bakiye harçtan mahsubu ile başka harç alınmamasının istenmesine,
5-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 77.895,11 TL vekalet ücretinin davalı ....'den alınarak iş bu davacılara ödenmesine,
6-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 63.400,00 TL vekalet ücretinin davalı ....'den alınarak davacılara ödenmesine,
7-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .... alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
8-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .... alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
9-Davacılar tarafından harcaması yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 26 tebligat gideri 288,00 TL, 3 müzekkere gideri 3,00 TL, 2 bilirkişi ücreti 2.500,00 TL, 3.154,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.106,40 TL harç ve yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
10-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıların üzerinde bırakılmasına,
11-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine,
İstinaf giderleri açısından;
12-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
13-Harçlar Kanunu gereğince davalı ....'den alınması gereken 63.086,77 TL istinaf karar harcından, davalı .... tarafından peşin yatırılan 8.365,58 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla, bakiye 54.721,19 TL harcın davalı ....'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
14-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
15-Davacılar tarafından yapılan 70,00 TL tebligat ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361. maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne, yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesi'ne verilebilecek bir dilekçe ile YARGITAY'A TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 06/04/2026
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.