T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2024/473 - 2026/573
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/473
KARAR NO\t: 2026/573 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/12/2023
NUMARASI\t\t: 2022/646 E. - 2023/768 K.
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13/12/2023 Tarih ve 2022/646 Esas - 2023/768 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t: Davacı vekili, müvekkilinin, davalı şirkete 2022 yılı içinde verilen nakliye hizmeti karşılığı düzenlediği faturalar nedeniyle davalının müvekkiline Mart 2022 sonunda 36.580,00 TL cari hesaptan kaynaklanan bakiye borcunun bulunduğunu, davalı hakkında Ankara 11. İcra Dairesi'nin 2022/6140 Esas sayılı dosyası ile toplam 36.580,00.TL üzerinden icra takibi başlatıklarını, akibe itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğunu ancak icra takibinin başlatıldığı 26/04/2022 tarihinden sonra, 11/05/2022 de iş bu davaya konu icra takibi kapsamındaki asıl alacağın 4.130,00 TL'lik kısmının müvekkili şirkete haricen ödendiğini, takip tarihinden sonra yapılan harici ödemelerin, asıl alacaktan değil öncelikle faiz ve masraflardan mahsup edilmesinin gerektiğini ileri sürerek, Ankara 11.İcra Dairesinin 2022/6140 Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibinin devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Şirket vekili, müvekkili ile davacı arasında, müvekkiline ait kargoların Bursa Transfer Merkezinden, Gaziantep Transfer Merkezine kadar taşınması hususunda anlaşma yapıldığını ancak davacının daha kısa mesafe olan Adana Transfer Merkezine kadar taşıma gerçekleştirdiğini, müvekkilinin, davacı şirketten km üzerinden yeniden düzenleme yapılmasını talep ettiğini, davacı bu talebe karşılık vermediğinden bedelin km üzerinden hesaplanarak ödendiğini, davacı şirketin sözleşmeye ilişkin borcunu eksik ifa etmesi nedeniyle anlaşma ile belirlenen tutarı talep hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının üç nakliyeyi de yok sayıp iade faturası kesemeyeceği, Gaziantep'e bir aracın gitmediğinin de ispat edilemediği, davacının 11.İcra Müdürlüğü'nün 2022/6140 Esas sayılı icra dosyasında alacağının 36.580,00.-TL olduğu, ancak davalının haricen 4.130,00 TL İcra takibinden sonra yatırdığı, kalan asıl alacağın 32.450,00 TL olduğu, davalı taraf davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden icra inkar tazminatı bakımından kısmı ödemesi dikkate alınmayarak alacak likit olduğundan takip tarihindeki asıl alacak olan 36.580,00.TL üzerinden icra inkar tazminatına hükmedildiği gerekçesiyle, dava sırasında davalı tarafın ödediği kısım mahsup edilmek suretiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalının, Ankara 11. İcra Dairesinin 2022/6140 Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının iik.nun 67/1.maddesi uyarınca iptali ile, 32.450,00.tl alacağın icra takibinde belirtilen şekilde faizi ile birlikte tahsili ile takibin devamına, dava sırasında ödenen kısımın reddine, asıl alacak likit olduğundan İİK'nun 67.maddesi gereğince asıl alacağın %20'si olan 7.316,00.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacı tarafça sözleşme gereği yerine getirilmediğinden iade faturaları düzenlendiğini, ödemelerin müvekkili tarafından km üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle gerçekleştirildiğini, davacının sözleşmede kararlaştırılan borcunu eksik ifa etmesi nedeniyle anlaşılan bedeli talep etme hakkının bulunmadığını, davacı ile kargoları Bursa'dan Gaziantep'e taşıması için sözleşme yapıldığı halde teslim adresinin sonradan Adana olarak değiştiğini, davacının hizmeti Bursa-Adana arasında vermesine rağmen Gaziantep'e taşıma gerçekleştirmiş gibi fatura düzenlediğini, alacak miktarı likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava sonunda hükmedilen asıl alacak üzerinden icra inkar tazminatı belirlenmesi gerekirken 36580,00 TL üzerinden icra inkar tazminatı takdir edilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE\t: 1-Dava, İcra İflas Kanunu'nun 67.maddesine dayalı, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDavaya konu icra dosyası ile davacı tarafından, davalı borçlu aleyhine 09/03/2022 tarihli cari hesap ekstresinden doğan bakiye alacak için 28/03/2022 tarihinde 36.580,00 TL'lik ilamsız icra takibinde bulunulmuştur.
\tTaraflar arasındaki uyuşmazlık, üç adet taşıma faturasından kaynaklanmaktadır. Davalı tarafından takipten sonra fakat dava açılmadan önce 11/05/2022 tarihinde borcun 4130,00 TL'lik kısmının davacı alacaklıya haricen ödendiği çekişmesizdir.
\tFatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/2912 Esas, 2016/14369 Karar sayılı ilamı) Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir.
\tSomut olayda uyuşmazlık konusu faturalar davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan, davacı dava konusu hizmeti verdiğini ispat etmiştir. Davalının ticari defterlerinde görünen ancak davacı defterlerinde yer almayan ve takipten sonra düzenlenen iade faturalarının dikkate alınması mümkün değildir. Sonuçta, ispat yükü üzerinde bulunan davalı tarafından alınan hizmetin karşılığının ödendiğine dair delil sunulmamıştır.
\tÖte yandan, itirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. İcra takibinden sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından ödeme yapılması hâlinde, yapılan bu ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden dava açılması gerekir. Dolayısıyla takipten sonra, ancak dava açılmadan önce yapılmış olan ödemeler yönünden dava açılmasında, davacı tarafın hukuki yararı bulunmamaktadır. Takipten sonra, ancak davadan önce yapılan kısmi ödeme miktarı bakımından dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığından dava reddedilse -veya kısmi ödeme miktarınca dava açılmasa- bile, kısmi ödemenin yapıldığı icra takibi kendi yasal prosedürü içerisinde devam edecek, hatta asıl borç kalksa bile faiz ve ferileri yönünden takip sürebilecek, salt bu sebeple icra dosyasının kapanmasından söz edilemeyecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2004 gün, 2004/9-508 E., 2004/562 K, 30.03.2005 gün, 2005/19-200 E., 2005/210 K; 08.06.2005 gün, 2005/19-270 E., 2005/365 K, 18.04.2007 gün, 2007/19-159 E., 2007/220 K., 04.07.2007 gün ve 2007/13-453 E.,2007/453 K.; 09.02.2011 gün ve 2011/13-29 E., 2011/56 K sayılı, 2.11.2003 gün ve 2003/19-589 E., 2003/645 K, 19.10.2011 gün ve 2011/19-532 E., 2011/640 K. sayılı kararları)
\tBu nedenle somut olayda, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 36580,00 TL alacaklı olduğu ancak takipten sonra fakat davadan önce ödendiği anlaşılan 4130,00 TL yönünden dava açılmasında, davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece bu miktar asıl alacaktan düşülmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerindedir.
\tBu durumda, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
\t2- Ancak, yerel mahkemece, davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle, icra inkar tazminatı bakımından kısmı ödemesi dikkate alınmayarak alacak likit olduğundan takip tarihindeki asıl alacak olan 36.580,00.TL üzerinden % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Ne var ki İİK'nın 67/2.maddesinde \"Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.\" hükmü düzenlenmiş olup, mahkemece hükmolunan 32.450,00 TL üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile müddeabihin tamamı üzerinden icra inkar tazminatı takdir edilmesi doğru olmamıştır.
\tHMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse \"düzelterek yeniden esas hakkında\" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. \t
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/12/2023 gün ve 2022/646 Esas - 2023/768 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının, Ankara 11. İcra Dairesinin 2022/6140 Esas sayılı ilamsız icra takibine vaki itirazının 32.450,00-TL asıl alacak yönünden İPTALİ İLE, takibin 32450,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
\t4- İİK'nun 67.maddesi gereğince hükmolunan 32.450,00-TL asıl alacağın %20'si oranında takdir edilen 6.490,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t5-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 2.216,65-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 624,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.591,95-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan ve kararı istinaf eden davalı aleyhine hüküm kurulamayacağından, ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\t
\t7-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, AAÜT hükümlerine göre reddedilen miktarı geçmeyecek biçimde hesaplanan 4.130,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
\t8-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 5.250,00-TL bilirkişi ücreti, 148,50-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 262,00-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere hesaplanan toplam 5.660,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan takdiren 5.021,41-TL'ye, 80,70-TL başvurma harcı, 624,70-TL peşin harç tutarı eklenerek oluşan 5.726,81-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,\t
\t9-Davalı tarafından istinaf aşamasında alınan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan takdiren 132,02-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
\t10-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen toplam 1.560,00-TL'nin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 1.383,87-TL'sinin davalıdan, 176,13-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t11- Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
\t12-Davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 554,17-TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
\t13-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\t14-İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca istinaf kararının neden ve şekline göre, icranın geri bırakılması için davalı şirketten alınan 93.500,00-TL tutarındaki, ... Şubesine ait 15/02/2024 tarih ve 30343200-11730704-12-877-0 numaralı teminat mektubunun geri verilmesine,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 26/03/2026 tarihinde HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. \t
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/03/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.