T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/228
KARAR NO:2026/442
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU\t 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t:2020/689
KARAR NO:2021/970
KARAR TARİHİ:28/09/2021
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:01/04/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... plakalı araç ile ... Tüneli'nden ücret ödenmeden 190 defa ihlalli geçiş yaptığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde de geçiş ücretinin ödenmediğini, bu sebeple davalı aleyhine İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek durdurduğunu, alacağın likit olduğunu belirtmiş, takibe itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Dava dilekçesi usulüne uygun şekilde davalıya tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; \"...davalıya ait ... plakalı aracın davalının işletmekte olduğu otoyoldan ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş listesinde belirtilen geçiş ücretinin Karayolları Genel Müdürlüğü'nce yayınlanan köprü ve otoyollar ücret tarifesine uygun olduğu, tünele girişte OGS/HGS sisteminin kullanılmasının gerekli olduğu, otoyolu kullanan tarafın OGS/HGS bakiyesini yeterli tutmakla en azından geçişten itibaren 15 gün içinde bakiyesini yeterli hale getirmekle yükümlü olduğu, OGS/HGS sistemi kullanmayan malikin zaten ödeme yapmadan geçiş yaptığının bilincinde olduğu ve bu halde de 15 gün içinde geçiş bedelinin ödenmesi gerektiği, aksi halde OGS/HGS bakiyesinin yeterli olmaması ve en azından 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemesi ile OGS/HGS sistemine dahil olmayanların nakit ödeme yapmamaları halinde ceza bedelinin tahsil koşullarının oluşacağı, ceza bedelinin tahsili için ihlalli geçiş bildirimi düzenlenmesinin veya tebliğinin zorunlu olmadığı, OGS/HGS hesabına tanımlı kredi kartı otomatik ödeme talimatı bulunsa dahi geçis anında bakiyenin yetersiz olduğu hallerde OGS/HGS hesabına yükleme yapılamamış olmasının davalı ile otomatik ödeme talimatı verilen banka arasındaki hukuki ilişkiyi ilgilendirdiği, Kanun'un açık hükmü karşısında ihlalli geçiş nedeniyle oluşan alacağın davalı araç malikinden talep edilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, dava açıldıktan sonra takibe konu miktarın davalı tarafından icra dosyasına yatırıldığı, davanın konusuz kaldığı (İstanbul BAM. 17. HD. 2017/2102 Esas, 2018/1971 Karar) alacağın likit ve belirlenebilir olduğu (Benzer yönde; İstanbul BAM. 17. HD. 2018/1308 Esas, 2021/505 Karar)...\" gerekçesiyle davanın konusuz kaldığına dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından 12/08/2021 tarihinde icra dosyasına yatırılan tutarın dosya borcunu karşılamadığını, kapak hesabına göre anılan tarihte güncel borç tutarının borç tutarının 45.132,69 TL olduğunu, başka bir tahsilat yapılmadığını, bu nedenle istinaf taleplerinde hukuki yararlarının olduğunu beyan ederek, dava dilekçesindeki açıklamalarını tekrarla kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki \"İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz\" kuralı nazara alınmıştır.Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün.... Sayılı dosyası ile davacı tarafından 26.068,50 TL asıl alacak (geçiş ücreti-para cezası), 20,83 TL faiz, 3.75 TL KDV toplamı 26.093,08 TL üzerinden takip başlatılmıştır. Davalının takibe itirazı üzerinde eldeki dava İİK'nın 67.maddesi uyarınca yasal sürede açılmıştır. Davalı tarafından dava tarihinden sonra 12/08/2021 tarihinde icra dosyasına 30.269,00 TL ödeme yapılmıştır. Mahkemece yazılı gerekçelerde davanın konusuz kaldığı yönünde hüküm tesis edilmiştir. İhtilaf, dava tarihinden sonra ödenen tutar itibariyle davanın konusuz kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.Davanın konusuz kalması, taraflar arasında ihtilafa konu alacağın tamamen ödenmesi halinde mümkündür. İtirazın iptali davasında davanın konusuz kalması için ödenmesi gereken tutar takip talebinde ve dava dilekçesinde belirtilen harca esas tutar değil alacak tutarıyla birlikte ödemenin yapıldığı tarih itibariyle hesap edilecek işlemiş faiz, icra harcı, icra masrafları ve icra vekalet ücretinin toplamından ibaret olan tutardır. Bu nedenle dava tarihinden sonra ödeme yapılması halinde, ödeme tarihi itibariyle kapak hesabı yapılması, şayet dava tarihinden sonra icra dosyasındaki kapak hesabını da kapsayacak şekilde (icra harç, faiz, masraf, icra vekalet ücreti) borcun ödendiği tespit edilir ise bu takdirde \"konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına\" karar verilmesi ancak davadan sonra borcun kısmen ödendiğinin yani kapak hesabını karşılayacak şekilde ödeme yapılmadığının tespit edilmesi halinde ise itirazın iptaline karar verilerek \"dava aşamasında ödenen tutarın ise infaz aşamasında dikkate alınmasına\" dair hüküm kurulması gerekir.Somut dosyada alınan bilirkişi raporu, içeriğinde yer alan tablo incelendiğinde; davalı tarafından geçiş ücreti ödenmeksizin 190 adet geçiş yapıldığı ve geçiş bedellerinin 5.213,70 TL olduğu ancak bu geçişlerden 29, 148, 181 ve 182 no.lu geçişler yönünden aslında geçiş esnasında yada geçişi takip eden 15 gün içinde yeterli bakiyenin bulunduğu, yeterli bakiye olan geçişlerin toplam bedelinin 103,50 TL olduğu anlaşılmıştır. Davalı toplam geçiş bedeli olan 5.213,70 TL'den sorumludur.Davalının 29, 148, 181 ve 182 no.lu geçişleri yönünden geçiş esnasında yada geçişi takip eden 15 gün içinde yeterli bakiyenin bulunduğu ancak tahsilat yapılmadığı tespit edilmiş olmakla geçiş bedellerinin tahsil edilmemesi davalının kusurundan kaynaklanmamaktadır.Zira davalı taraf geçiş bedellerini geçiş anında peşin olarak ödemek yada geçiş anından itibaren 15 gün içerisinde geçiş bedelini OGS/HGS hesaplarında bulundurmak zorunda olup bu sorumluluğunu yerine getirmiştir. Sistemin sorunsuz şekilde işleyişini sağlamak ise davacının yükümlülüğündedir. Hesaplarında yeterli miktarda geçiş bedeli bulunmasına rağmen, bu bedellerin davalıdan kaynaklanmayan, davalının dahli olmayan, teknik sorunlar nedeniyle tahsil edilememesi akabinde, sistemin sorunsuz şekilde işleyişini sağlamak davacının yükümlülüğünde olmasına rağmen davalıya ceza uygulamak hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağından 29, 148, 181 ve 182 no.lu geçişlerin bedeli olan 103,50 TL'nin, toplam geçiş bedeli 5.213,70 TL'den tenzili ile kalan 5.110,50 TL'nin 4 katı = 20.440,80 TL ceza hesaplanmıştır.Bu durumda takip itibariyle davacı; 25.654,50 TL (5.213,70 TL geçiş ücreti + 20.440,80 TL ceza) asıl alacak, 20,83 TL faiz, 3,75 TL KDV toplamı olan 25.679,08 TL alacaklıdır.Dava tarihinden sonra 12/08/2021 tarihinde davalı tarafından 30.269,00 TL icra dosyasına ödeme yapılmıştır. İcra dosyası kapsamında 12/08/2021 tarihi itibariyle takip talebine esas 26,093,08 TL alacak tutarı üzerinden yapılan kapsak hesabı bulunmakta olup incelemesinde; 26,093,08 TL takipte kesinleşen miktar, 1.187,24 TL tahsil harcı (%4,55), 35,90 TL başvurma harcı, 3.913,96 TL vekalet ücreti tam, 13.883,31 TL toplam faiz, 19,20 TL masraf olmak üzere 12/08/2021 tarihi itibariyle toplam alacak 45.132,69 TL hesaplanmıştır. Ödenen 30.269,00 TL'nin tenzili ile 12/08/2021 tarihi itibariyle kalan borç tutarı 14.863,69 TL'dir.Ancak yukarıda yer verildiği üzere takipte kesinleşen tutar Dairemizce 25.679,08 TL hesap edildiğinden, kapak hesabının da bu tutar esas alınarak yapılması gerekmektedir. Ödeme tarihi olan 12/08/2021 tarihi itibariyle 25.679,08 TL üzerinden icra vekalet ücreti 3.851,86 TL, tahsil harcı (%4,55) 1.168,40 TL, başvurma harcı 35,90 TL olup toplamı 25.679,08 TL + 3.851,86 TL+ 1.168,40 TL + 35,90 TL = 30.735,24 TL hesap edilmiştir ki bu hesaba icra masrafı ile işlemiş faiz (takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faiz) dahil değildir. İcra masrafı ve işlemiş faizin de ayrıca eklenmesi gerekmektedir. Ancak davalı tarafından ödenen tutar 30.269,00 TL olduğuna göre ödeme tarihi itibariyle tüm dosya borcunu karşılamadığı açıktır. Mahkemece icra müdürlüğüne 25.679,08 TL alacak tutarı üzerinden ödeme tarihi olan 12/08/2021 tarihi itibariyle kapak hesabı yaptırıldığı takdirde dosya borcunun tamamen ödenmediği hususu tespit edilebilecek iken, davalı beyanına itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. Ayrıca icra dosyası incelendiğinde başkaca bir tahsilat kaydı olmadığı da Dairemizce tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle; dava konusuz kalmadığından davanın kısmen kabulüne, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasında nazara alınmasına, alacak likit olduğundan (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 16/06/2022 tarihli 2022/3213 E. 2022/5927 K sayılı kararı) davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup davacı vekilinin istinaf talebi kabul edilerek HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğinc aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,
1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi uyarınca İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2021 tarihli 2020/689 E. 2021/970 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLEREK;
a-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline, takibin 25.654,50 TL (5.213,70 TL geçiş ücreti + 20.440,80 TL ceza) asıl alacak, 20,83 TL işlemiş faiz, 3,75 TL KDV olmak üzere toplam 25.679,08 TL üzerinden devamına, 25.654,50 TL asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b-Dava tarihinden sonra 12/08/2021 tarihinde davalı tarafından ödenen 30.269,00 TL'nin infaz aşamasında dikkate alınmasına,
c-Alacak tutarı 25.679,08 TL'nin %20'si üzerinden hesap edilen 5.135,81 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.754,14 TL karar ilam harcından peşin alınan 315,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.439,00 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
d-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ile 315,14 TL peşin harç toplamı olan 369,54 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davacı tarafında tebligat ve posta masrafı ile bilirkişi ücreti olarak yapılan 1.007,35 TL yargılama giderinden, davanın kabul red oranına göre hesaplanan 991,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
f-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
g-Davacı vekille temsil olunduğundan, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince hesap edilen 25.679,08 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ğ-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince iadesine,
2-İstinaf Giderleri Yönünden;
a-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,
b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 672,70 TL'nin harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
c-Davacı tarafından sarfedilen 221,40 TL istinaf harcı ile 42,65 TL posta masrafı olmak üzere toplam 264,05 TL istinaf giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iade edilmesine,
d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.01/04/2026