T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2026/319 Esas
KARAR NO\t:2026/243
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:09/04/2026
KARAR TARİHİ:09/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; H1-... seri nolu 10.04.2026 keşide tarihli ... A.Ş. - ... Şubesi'ne ait 1.100.000,00 TL ( birmilyon yüzbin TL ) bedelli, keşide yeri İstanbul, keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. (VKN ... ) olan çekin kaybolduğunu beyanla; davaya konu çek hakkında TTK m. 757/1 uyarınca mümkünse teminatsız aksi durumda uygun görülecek teminat mukabilinde tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine ve ilgili bankaya ödeme yasağı müzekkeresi yazılmasına, davaya konu çek hakkında ticaret sicil gazetesinde ilan yapılmasına, yargılamaya konu çekin yapılacak yargılama neticesinde zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Çek suretinin dosyada olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava, kaybolan çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
TTK md. 757 hükmü “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Bu hükme göre çek iptali davalarında yetkili mahkeme ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay 5. HD’nin 2021/11037 Esas ve 2021/13519 Karar sayılı ilamında da “6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca çek iptali taleplerinde de uygulanacaktır.” şeklinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde karar verilmiştir.
Somut olayda, muhatap banka şubesinin adresinin Güngören ve talep eden hamilin yerleşim yerinin Esenler olması sebebiyle mahkememiz yetki çevresine dahil olmadığı anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İSTANBUL BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili İSTANBUL BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ'ne gönderilmesine,
3-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin yetkili Mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
4-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama giderinin görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere karar verildi 09/04/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza