T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/335 - 2026/643
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t : 2025/335
KARAR NO\t : 2026/643
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 17/12/2024
NUMARASI\t\t: 2022/1234 Esas 2024/1431 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t:...
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ\t : 31/03/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 31/03/2026
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/12/2024 tarih ve 2022/ 1234 Esas - 2024/1431 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:Davacı müvekkili şirketin davalı şirketin ... tesisat numaralı, ... sözleşme hesap numaralı ve ... müşteri numaralı müşterisi olduğunu, vekili bulunduğu şirketin ... vergi numarası ile ... Mah. .... Sk No:19C ... adresinde sandık imalat işi yaptığını, davacının ticarethanesinde kullandığı elektrik için davalı şirket ile abonelik sözleşmesi yaptığını ve bu sözleşme uyarınca üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz biçimde yerine getirdiğini, müvekkili şirketin işletmesine davalı şirketin görevlileri gelerek sundukları ... seri numaralı 11/08/2022 tarihli 155.634,38TL tutarındaki kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağını tanzim ettiklerini ve müvekkili şirkete tebliğ etmeden müvekkili şirketin ticarethanesindeki elektriği kestiklerini, şirket yetkilisi elektriğin kesilme nedenini öğrenmek üzere davalı şirkete ait 186 numaralı hattı aradığı ve müvekkili şirket aleyhine tanzim edilen tutanaktan haberdar olarak tutanağa itiraz ettiğini, fabrikaya verilen elektrik davalı şirket tarafından özel olarak yapılan ve elektrik direğinin en üstüne yerleştirilen, elektrik tabut ölçüm sistemi adı verilen bir dolap ile verildiğini, bu dolaba yetkililer dışında haricen müdahale edilebilmesinin mümkün olmadığını, bu dolabın yerden yüksekliğinin 12 metre olduğu ve elektrik direğinin tepesinde bulunduğunu, dışarıdan müdahale edilmesinin imkansız olduğunun müvekkili şirketin davalı şirkete beyan etmesine rağmen işletmesinde elektrik kesme işlemi yapıldığını, şirketin işlettiği fabrikada hiçbir şekilde kaçak elektrik kullanmadığını, bugüne kadar elektrik faturalarında herhangi bir azalma da meydana gelmediğini, belirttikleri şekilde davalı şirket tarafından şirkete verilen elektriğe ilişkin sistem davalı şirket tarafından kurulduğunu ve uydudan takibi yapıldığını, bu sisteme davalı şirket yetkilileri dışında dışarıdan müdahale edilebilmesinin mümkün olmadığını, şirketin elektrik kesintisi sonucunda işletmesinin durduğunu ve üretim yapamaz hale geldiğini, elektrik kesintisi yapıldığı zamanda şirkete ait sandık imalat fabrikasının sipariş ile aldığını ve zamanında teslim etmemesi halinde cezai şart ödemek zorunda olduğunu, telafisi çok zor olacak zararlar ile karşı karşıya kaldığını, bunu engellemek adına sundukları ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/91D.İş ve 2022/92K. 12/08/2022 tarihli kararı ile tedbir kararı alarak ve teminat yatırmak koşuluyla ancak fabrika elektriğini açtırabildiğini, ihtiyati tedbir kararının nihai karar kesinleşinceye kadar devamına' şeklinde hüküm kurulduğunu, bu hususun Mahkememizce göz önünde bulundurulmasını, davalı şirket tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak anlaşamadıklarını, açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, davacı müvekkilinin uğraması kesin olan zararlarının önlenmesi amacıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/91 D.İş numaralı dosyası kapsamında verilmiş olan tedbiren elektrik enerjisinin verilmesi kararının huzurdaki dava sonuçlanıncaya kadar devamını, davacı müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlenen ... seri numaralı 11/08/2022 tarihli ve 155.634,38TL tutarındaki bedel yönünden hiçbir şekilde kaçak elektrik kullanmayan müvekkilimin borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNE ÖZETLE: Davacı firmanın 02.06.2022 tarihinde tesisatta Perakende Satış Sözleşmesi imzaladığını, aynı tesisatta önceki abonenin ise tedbir talep eden ... Plastik Ambalaj Orman Ürünleri İthalat İhracat Ve Limited Şirketi yetkilisi ... olduğunu, görüleceği üzere ... Plastik'in kuruluş ilanında da ... kurucu olduğunu, bu şahıs hakkında da daha önce ... Asliye Hukuk Mah. 2021/345 E. sayılı dosyaya konu 20.08.2021 tarihli ... sayılı kaçak tutanağı düzenlendiğini, aynı tesisatta ... lehine ... Asliye Hukuk Mah. 2021/50 D.İş kararı ile verilen tedbir kararı devam ettiğini, 2021/50 D.İş dosyasında verilen tedbir kararının devamına karar verilen 2021/345 E. sayılı menfi tespit davası bulunduğunu, dolayısıyla bu kişinin kaçak kullanımı alışkanlık haline getirdiğinin anlaşıldığını, aynı tesisatta farklı abonelikler alındığı ve kaçak kullanımlara devam edildiği, ihtiyati tedbir müessesesinin kötü niyetli olarak kullanıldığını, hukuk sistemimizin kötü niyeti korumayacağını, davacı tarafın borçlarının ödenmesi yönünde girişimde bulunmak yerine tedbir yoluyla elektriğin açılmasını talep etmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu, davacı tarafın kaçak tüketim yapmadığını ileri sürse de kullanıcısı olduğu davaya konu ... numaralı elektrik tesisatında, 11.08.2022 tarihinde yapılan kontrolde davacının ölçü devresine müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle tükettiğinden EPTHY 42/1-c düzenleme hükmüne aykırı davrandığını, davacı borçlunun bu eyleminin mezkur düzenleme hükmü gereği kaçak elektrik tüketimi kapsamında olduğundan, elektrik dağıtım lisansı kapsamında faaliyet gösteren müvekkili şirket personellerince ... sayılı kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlenerek bu durum kayıt altına alındığı ve tesisatın elektriğinin kesildiğini, tutanak tarihinde yapılan kontrolde, davacı firmanın ölçü panosunun mühürlerine müdahale ederek ölçü panosunu açtığı, 2 adet akım trafolarının ölçü uçlarını izole ederek tekrar sayaç bağlantısı yaptığı, bu şekilde sayaca giren 3 fazdan ikisinin ölçülmesine engel olduğu ve yaptığı işlem sonrasında tekrardan mühürleri yerine taktığının tespit edildiğini, bu nedenle dava konusu tutanak düzenlendiğini, davacı firmanın trafosunda Buşing üstü pano mevcut olmakla birlikte, buraya erişemeyecekleri gibi bir durum söz konusu olmadığını, kaldı ki zaten buraya eriştiklerini, panonun mühürlerini söktüklerini, sayacın 2 fazını etkisiz hale getirerek panoyu yeniden kapattıklarını, tutanağı düzenleyen şirket personellerinin anlatımlarıyla da bu hususun anlaşılacağını, pano mühürlerine müdahale edildiğine dair mühür üretici firmasından aldırılan raporun ekte sunulduğunu, raporda müdahale edildiği tespit edilen mühürlerin, dava konusu tesisatta takılı olan ve müdahale edilen mühürler olduğunun belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan işlemlerde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla açılmış bulunan iş bu haksız davanın reddini, haksız ve kötü niyetli dava nedeniyle davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderlenin ve vekalet ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece\".... Somut olayda; davacı ve davalı taraf arasında elektrik abone sözleşmesi olduğu, davaya konu yerlerin iş yeri olduğu, davalı şirket çalışanlarının davacıya 155.634,38 TL kaçak elektrik bedeli faturası tanzim edilerek ödenmesi istendiği, dosyanın alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişilere tevdi edildiği, sunulan bilirkişi raporuyla davacının dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi kullandığının sabit olduğu, 29/07/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda davacının 11/08/2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik
kullanma tutanağında belirlenen duruma göre kaçak
tüketim kullanım bedelinin 155.606,38 TL olarak hesap edildiği, bu haliyle davacının 11/08/2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik
kullanma tutanağından dolayı 155.606,38 TL borçlu olduğu, davalı tarafça düzenlenen ... sayılı kaçak elektrik
kullanma tutanak bedelinin 155.634,38 TL olduğu anlaşılmakla, rapor usul ve yasaya uygun bulunarak hükme esas alınmış, davanın kısmen kabulü ile; davacının 11/08/2022 tarih ve ... sayılı kaçak tespit tutanağından dolayı davalıya 28,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davanın KISMEN KABULÜ ile;....\" karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı müvekkili şirket, ticarethanesinde kullanmakta olduğu elektrik için davalı şirket ile abonelik sözleşmesi yaptığını ve bu sözleşme uyarınca üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz biçimde yerine getirdiğini, müvekkili şirketin 11/08/2022 tarihinde ... vergi sicil numaralı ... Mah. .... Sk No:19C ... adresinde yer alan işletmesine davalı şirketin görevlileri gelerek ... seri numaralı 11/08/2022 tarihli 155.634,38TL tutarındaki kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağını tanzim ettiği ve müvekkili şirkete tebliğ etmeden müvekkili şirketin ticarethanesindeki elektriği kestiğini, müvekkili şirket yetkilisi elektriğin kesilme nedenini öğrenmek üzere davalı şirkete ait 186 numaralı hattı aramış ve müvekkili şirket aleyhine tanzim edilen ekte sunulan tutanaktan haberdar olarak tutanağa itiraz ettiğini, müvekkili şirkete ait fabrikaya verilen elektrik davalı şirket tarafından özel olarak yapılan ve elektrik direğinin en üstüne yerleştirilen,elektrik tabut ölçüm sistemi adı verilen bir dolap ile verildiğini, bu dolaba yetkililer dışında haricen müdahale edilebilmesinin mümkün olmadığını, bu dolabın yerden yüksekliği 12 metre olup elektrik direğinin tepesinde bulunduğunu, bu şekilde tesisat kurularak elektrik direğinin en üst noktasında bulunan elektrik sayacına dışarıdan müdahale edilmesinin imkansız olduğunu müvekkili şirket davalı şirkete beyan etmesine rağmen müvekkili şirketin işletmesinde elektrik kesme işlemi yapıldığını, vekili bulunduğu şirketin işlettiği fabrikada hiçbir şekilde kaçak elektrik kullanılmadığını, bugüne kadar elektrik faturalarında herhangi bir azalma da meydana gelmediğini, yerel mahkemece ayrıntılı şekilde belirtildiği iddiaları doğrulunu ispatlamak adına keşif talep etmiş olmasına rağmen mahkemece bu taleplerinin kabul edilmeyerek eksik inceleme sonucunda davacı müvekkili aleyhine hüküm tesis edildiğini ayrıca dosya kapsamında aldırtılan bilirkişi raporlarının tamamı mahallinde keşif yapılmadan düzenlenmiş olup tamamının arasında çok ciddi çelişkiler oluştuğunu, yargılama sırasında bilirkişi raporları arasındaki çelişki dosyayı hukuki denetime getirmemiş olup mahallinde keşif yapılması ve yapılan keşif sonucuna göre bilirkişi raporunun tanzim edilmesi yönündeki talepleri yerel mahkemece haksız ve hukuka açıkça aykırı olarak reddedildiğini zira mahallinde keşif yapılması talebi kabul edilse idi müvekkili şirkete ait fabrikaya verilen elektrik enerjisinin davalı şirket tarafından özel olarak yapılan ve elektrik direğinin en üstüne yerleştirilen,elektrik tabut ölçüm sistemi adı verilen bir dolap ile verildiğinin ve bu sistemin uydudan takip edilen bir sistem olduğu iddiaların açıkça doğrulanacağını, bu nedenle eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucunda verilen davacı müvekkili aleyhine verilen karara itiraz ettiklerini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1234E. - 2024/1431K. sayılı kararı eksik inceleme, hatalı değerlendirme sonucunda usul ve yasaya açıkça aykırı olduğundan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma zarureti hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1234E. -2024/1431K. sayılı kararının belirtilen yönleri ile usul ve yasaya açıkça aykırılığının da göz önünde bulundurularak istinaf incelemesi neticesinde ''kaldırılmasını'', yeniden yargılama yapılarak itirazlar doğrultusunda usul ve yasaya uygun şekilde hukuki temele dayalı olarak açılan davanın ''kabulüne'' karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan fatura nedeni ile davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı ... personelleri tarafından davacı hakkında 11/08/2022 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiği, davacının kaçak elektrik kullanmadığı gerekçesi ile bu tutanak nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1234 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 17/12/2024 Tarih, 2022/1234 Esas ve 2024/1431 Karar sayılı karar ile \"1) Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının 11/08/2022 tarih ve ... sayılı kaçak tespit tutanağından dolayı davalıya 28,00 TL borçlu olmadığının tespitine,... \" karar verildiği, davacı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.
Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4894 Esas ve 2021/10580 Karar; 2022/8164 Esas ve 2023/954 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 Tarih, 2024/83 Esas ve 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu, kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Dava konusu borcun dayanağını oluşturan 11/08/2022 tarihli ... seri nolu tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30/05/2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde;
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Somut olayda; davalı şirket çalışanları tarafından, davacı şirketin aboneliğinin bulunduğu tesisata ilişkin olarak \"ölçü devresine müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tükettiğiniz tespit edilmiştir. ... siparişle modem işlemi yapılıp bu siparişle mühürler takılıp iki siparişe de foto çekildi tlr ile kontrol edildi. Bağlantılar ve ölçü baştan sona video eşliğinde yapıldı. R-S fazında bulunan akım trafolarının canlı uçları sayaca izoleli girmiştir.\" gerekçesiyle, dava konusu 11/08/2022 tarih ve ... seri nolu kaçak elektrik Tüketimi Tespit tutanağı düzenlendiği ve kurulu güç üzerinden borç tahakkuk ettirildiği, ilk derece mahkemesince dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından yerinde yapılan inceleme neticesinde sunulan 05/06/2023 tarihli bilirkişi raporu ile özetle;
\"...Dosya içerisine konulan fotoğraflara bakıldığında da; ölçü devresini besleyen akım trafosu kablo uçlarından 2 tanesinin izoleli oldukları görülmektedir. Bu husus ... Limited Şirketinin 01/09/2022 tarihli kullanılmış sayaç mühür raporu ile de uyumludur. Zira raporda (1.7 nol'lu belge ile) ... numaralı mühür çarkına ısıl işlem uygulanmış olduğu yönünde tespit bulunmaktadır. ...Bu bakımdan somut olay kaçak kullanım olarak kabul edilebilir. Ancak; dosya içerisinde bulunan belgelerden, bu kullanım şekline bağlı olarak, sayacın eksik veya fazla tüketim kaydettiğine dair herhangi bir tespite rastlanmamıştır.
Ayrıca davacı taraf \"bugüne kadar elektrik faturlarında herhangibir azalma da meydana gelmemiştir.\" demektedir. Bu hususun incelenmesi için \"bilirkişi ön raporu\" ile abonenin tüketim ekstresi istenmiş, buna karşılık gelen cevap yazısında \" 2022 yılına ait tüketim ekstresi bulunmamaktadır.\" denilmiştir. Bu durumda anılan tesisatın geçmişten bu güne kadar gerçekleşmiş olan tüketim alışkanlığı incelenememiştir.
Tüm bu bilgiler ışığında; somut olayda, 11/08/2022 tarihli kaçak tespit tutanağında belirtildiği şekilde kullanım yapılması halinde sayacın tüketimi eksik kaydedebileceği, ancak sayacın ekik tüketim kaydettiğine dair bir durum var ise dosya içerisinde bu durumu ispata yarar herhangi bir tespite rastalnmadığı, bu halde davacı tarafın kaçak tüketimde bulunduğu hususunun kesin olarak söylemenin mümkün olmadığı görüşüne varılmıştır.
...Bahse konu adresin 11.08.2022 tarih ile önceki tarihlerde ve şu an itibariyle ... PLASTİK AMBALAJ ORMAN ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adıyla faaliyette bulunan şirket tarafından kullanıldığının sabit olduğu,
11.08.2022 tarihli kaçak tespit tutanağında belirtildiği şekilde yani akım trafosu kablolarının izolesi ile birlikte sayaca bağlanması halinde sayacın tüketimi eksik kaydedebileceği, ... numaralı mühür çevirme çarkına ısıl işlem uygulanmış olduğunun anlaşıldığı, ancak; bu işlemin, sayacın eksik veya hatalı tüketim değeri kaydetmesine sebep olup olmadığının tespit edilmediği, tespit anında ölçüm yapılmadığı, Bu halde davacı tarafın kesin olarak kaçak tüketimde bulunduğunu söylemenin mümkün
olmadığı, dolayısı ile adına tahakkuk eden 155.634,38 TL borçtan sorumlu olmayacağı...\" görüş ve kanaatini belirtilmiştir.
Davalı tarafın itirazları nedeniyle dosyanın farklı bir bilirkişiye tevdine karar verildiği, Öğr. Gör. Elektrik Mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 05/02/2024 tarihli raporda özetle;
\"...A) ... Elektrik Dağıtım A.Ş bağlı ekipler, 11/08/2022 tarihinde ... tesisat numarasında yaptıkları inceleme ve kontroller esnasında \" davacı firmanın ölçü panosunun mühürlerine müdahale ederek ölçü panosunu açtığı, 2 adet akım trafolarının
ölçü uçlarını izole ederek tekrar sayaç bağlantısı yaptığı, bu şekilde sayaca giren 3 fazdan ikisinin ölçülmesine engel olduğu ve yaptığı işlem sonrasında tekrardan mühürleri yerine taktığı\" tespit edilmiş olup bu eylem, aşağıda metni verilen Elektrik
Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. c maddesi \" .. Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi.\" gereği KAÇAK ELEKTRİK KULLANIMININ BULUNDUĞU,
B- ) Davacının, (yukarıda kaçak kullanım tutarının hesap edilmesi bölümünde dayanak ve gerekçeleriyle birlikte detaylı izah edildiği üzere) ilgili yönetmeliğin 43. Maddesi hükümlerine uygun olduğu, yönetmeliğin 44. ve 45 maddesi hükümlerine göre kaçak tahakkuku oluşturulması gerektiği, dava konusu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı için oluşturulacak tahakkukta kullanılacak tarife (ceza) katsayısının 1,5 olması gerekeceği, söz konusu kullanım yeri ticarethane olduğundan yönetmelik gereği ticarethane tarifesi üzerinden hesaplama yapılması gerekeceği, belirtildiği ve izah edildiği şekilde yapılan hesap tablosu ile elde edilen sonuçlar ve hesaplama ile ilgili detaylar ile Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan faaliyet bazlı tüketici tarifelerinin EK-1 de sunulduğu, EK-1 de verilen hesap tabloları incelendiğinde ise, oluşacak davalı alacağının 576.760,3364 TL olacağı,
C-) Yukarıda \"kaçak kullanım tutarının hesap edilmesi bölümü tüketim miktarı hesaplama bendi \" kısmında izah edildiği üzere akım trafosunun 2 ucu izole edilmek suretiyle sayacın(2/3) oranında eksik ölçmesi sağlanmış ve dolayısıyla sayaç tüketimin (1/3) oranını doğru şekilde ölçmüştür. Bu nedenle tarafımdan doğru ölçülen (1/3) oran baz alınarak sayaç üzerinden 56.301kwh tüketim yapıldığı, bu tüketimin 2 katı (112.602 kwh) kadar da tüketimin ölçülemediği tespit edilmiştir.Tarafımdan EPTHY öncelik olan bu gerçek tüketim değerine göre tüketim miktarı hesaplanmış olup kurum tarafından öncelik olmayan önceki döneme(ihtilafsız) göre tüketim hesabı yapıldığından bu hususta kurum ile farklılık oluştuğu,
D-) Dava Dosyasına Sunulan 05.06.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda \"... numaralı mühür çevirme çarkına ısıl işlem uygulanmış olduğunun anlaşıldığı, ancak;bu işlemin, sayacın eksik veya hatalı tüketim değeri kaydetmesine sebep olup olmadığının
tespit edilmediği, tespit anında ölçüm yapılmadığı, Bu halde davacı tarafın kesin olarak kaçak tüketimde bulunduğunu söylemenin mümkün olmadığı\" kanaatine varılmıştır.Ancak ; Kaçak elektrik tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi
belgelerdendir. Bu nedenle ispat yükü bu belgenin aksini ispat eden tarafa düşmektedir. (Yargıtay HD 2013/120916 E , 2014/5993 K ) Davalı Kurum elemanları tarafından düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerden olup aksi davacı tarafından ispat edilmediğine göre davacının kaçak elektrik tükettiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 3. HD 2014/18095 E , 2015/4349 K)
Kararları gereği tarafımdan kurum tarafından düzenlenen tutanaklar ve EPTHY'nin esas alındığı...\" görüş ve kanaatini belirtmiştir.Raporlar arasında çelişki olması nedeniyle dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ..., Elektrik Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ... tarafından sunulan 29/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile özetle;\" .A) Davacı ... Plastik’in davaya konu 11.08.2022 tarihli kaçak tutanağı ile ilgili olarak (yukarıda DEĞERLENDİRME bölümü A, B, C ve D maddelerinde dayanak ve gerekçeleriyle birlikte detaylı izah edildiği üzere) tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan ilgili yönetmeliğin 42. Maddesi gereği kaçak elektrik kullanımının bulunduğu (yukarıda İNCELEME ve TESPİTLER bölümü madde 3 de dayanak ve gerekçeleriyle birlikte detaylı izah edildiği üzere, dosya kapsamına göre kullanıcı ve muhatap konusunda takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu), davacı idarenin düzenlemiş olduğu Kaçak Elektrik Tüketimi
Tespit Tutanağının yönetmeliğin 43. Maddesi hükümlerine uygun olduğu, yönetmeliğin 44. ve 45 maddesi hükümlerine göre kaçak tahakkuku oluşturulması gerektiği, dava konusu Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı için oluşturulacak tahakkukta kullanılacak tarife (ceza) katsayısının (davalının ilk kaçak kullanımı olması nedeniyle) 1,5 olması gerekeceği, söz konusu kullanım yeri ticarethane olduğundan (ve abone kaydı olduğundan) yönetmelik gereği, ticarethane tarifesi üzerinden hesaplama yapılması gerekeceği, belirtildiği ve izah edildiği şekilde yapılan hesap tablosu ile elde edilen sonuçlar ve hesaplama ile ilgili detaylar ile Kaçak Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan faaliyet bazlı tüketici tarifelerinin EK-1 de sunulduğu, EK-1 de verilen hesap tabloları incelendiğinde ise, oluşacak davacı alacağının aşağıda verilen tablodaki gibi olacağı,
Yukarıda verilen tablo incelendiğinde dava konusu 11.08.2022 tarih ve ... numaralı kaçak tutanağı için oluşan davalı alacağının dava konusu fatura tarihleri esas alınarak 11.08.2022 tarih ve 26.08.2022 son ödeme tarihli olacak şekilde
155.606,38 TL tutarında olacağı,
B) Dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporları ile belirtilen kanaatlerin ve buna göre oluşan çelişkilerin yukarıda DEĞERLENDİRME bölümü E maddelerinde dayanak ve gerekçeleriyle birlikte detaylı tartışıldığı, tarafımızca düzenlenen raporda ile belirtilen kanaat ile önceki alınan raporlarda oluşan farklılıklarında yine teknik dayanak ve gerekçeleriyle birlikte detaylı tartışılarak açıklandığı...\" görüş ve kanaatlerinin bildirildiği, ilk derece mahkemesince de sunulan 29/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verildiği, dosyaya sunulan 3 raporda da sayaca müdahale edildiğinin tespit edildiği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun gerekçeli, nedenlerini açıklayıcı, hüküm kurmaya ve yüksek mahkeme denetimine elverişli olduğu, anlaşıldığından ilk derece mahkemesince yazılı şekilde verilen kararın usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu kanaatine varılarak davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, hukuki nitelendirmenin, davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede; ilk derece mahkemesi kararının ûsul ve esas bakımından hukuka uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı olan 732,00 TL İstinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın istinaf talebinde bulunan DAVACIDAN tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
6-Temyizi kabil olan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince Dairemiz tarafından tebliğe çıkartılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361.maddesi gereğince; Dairemizin kararının taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine veya Dairemize gönderilmek üzere İlk derece Mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/03/2026
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır