T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1779 - 2026/367
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/1779
KARAR NO\t\t: 2026/367
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 04/06/2024
NUMARASI\t\t: 2023/279 Esas - 2024/335 Karar
DAVACI\t\t: ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - Av. ...
DAVALILAR\t\t: 1-RAY SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - Av. ...
\t\t\t2-... DERİNCE ULUSLARARASI LİMAN İŞLETMECİLİĞİ ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - Av. ... - Av. ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ \t\t: 02/06/2023
KARAR TARİHİ\t\t: 03/03/2026
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 03/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı Hyundai Ass San Otomotiv San ve Tic AŞ'ye ait i20 model aracın, davalı ...'nin işletmesici olduğu, diğer davalının CMR sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu Safiport Limanında 04/04/2022 tarihinde davalı ...'nin kusuru ve ihmali nedeniyle hasara uğradığını, eksper raporuna göre sigortalıya 24/06/2022 tarihinde 166.091,37 TL ödeme yapıldığını, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduklarını beyan ederek; 166.091,37 TL nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Ray Sigorta Anonim Şirketi vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının halefiyet için dava ehliyeti olduğunu ispatlaması gerektiğini, sigortalının kusur ve sorumluluğunun araştırılması ve davalının sorumluluğunun ispatlanması gerektiğini, davacının talebinin fahiş olduğunu, sigortanın ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, davalının temerrüdünün söz konusu olmadığını beyan ederek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Derince Uluslararası Liman İşletmeciliği Anonim Şirketi vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının rücu talebinin zamanaşımına uğradığı, davacının beyan ettiği hasar ile bu hasar için ödenen bedelin birbiriyle uyumlu olmadığını, faiz talebinin yersiz olduğunu beyan ederek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-45.977,88 TL'nin ödeme tarihi olan 24/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (Ray Sigorta AŞ muafiyet oranı olan %10 düşüldükten sonra kalan 41.380,09 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı Ray Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında sigortalının kusurlu olup olmadığına dair yeterli inceleme yapılmadan ortaya konulan görüşler doğrultusunda davanın kısmen kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hasar miktarı bakımından yaptıkları itirazların değerlendirilmeden karar verilmesi de usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme tarafından davalılar lehine hükmedilen ilam vekalet ücreti hatalı şekilde hükmedildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davanın kısmen reddi halinde A.A.Ü.T. 13/3 maddesi gereğince davalılar lehine de 17.900,00 TL ilam vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini, yerel mahkemenin aracın pert total işlemine tabi tutulmayarak tamir edilmesi haline göre yapılan hesaplamayı esas alarak usul ve yasaya aykırı istinaf konusu kararı verdiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... Derince Uluslararası Liman İşletmeciliği Anonim Şirketi vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde gerçek hasar bedelinin yaklaşık 11 katı tutara gelen lütuf ödemesinin davalıdan tahsil edilmesinin hukuken mümkün olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2024 Tarih - 2023/279 Esas - 2024/335 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacı sigorta şirketi, nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan, Hyundai Accent Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait i20 model aracın, 04/04/2022 tarihinde ... Port Limanı sahasında hasara uğradığını, hasarın davalı ... derince Liman İşletmeciliği A.Ş'nin kusur ve ihmalinden kaynaklandığını, ekspertiz raporu doğrultusunda sigortalıya 24/06/2022 tarihinde 166.091,37 TL ödeme yapıldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği, davalı sigorta şirketinin, davacının halefiyet sıfatını ve dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, sigortalının kusur ve sorumluluğunun araştırılması gerektiğini, talep edilen miktarın fahiş olduğunu ve sigortacının ancak gerçek zarar kadar sorumlu olabileceğini savunarak davanın reddini istediği, diğer davalı ... A.Ş ise kendisinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince açılan davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekili ile davalı sigorta vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Halefiyet başlıklı 1472. maddesinde;
\"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet usulü düzenlenmiş olup, düzenlemeye göre sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tanzim edilen bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiş olup anılan yasa hükmü gereğince hasar bedelini ödeyen davacının davalı olan kaza sırasındaki karşı araç sürücüsü dava dışı aracın malikine rücu hakkının bulunduğu sabittir.
Dosya arasına alınan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu aracın gemiye yükleme faaliyeti sırasında taşıma ekipmanından düşmesi suretiyle hasarlandığı, meydana gelen zarardan ... derince Liman İşletmeciliği A.Ş'nin %100 oranında kusurlu olduğu, aracın hasar tutarının 15,140,75 TL olduğu, ancak aracın üretici kalite politikası ve tüketici hakları da gözetilerek hurdaya ayrılması nedeniyle hurda değerinin 165.312,60 TL olarak belirlendiği. Sigorta şirketince ödenen 166.091,37 TL nin poliçe kapsamında olduğu ve TTK' nın 1472 gereğince davacı sigortacının bu bedel kadar rücu hakkının bulunduğu, ayrıca davalı Ray Sigorta A.Ş nezdinde düzenlenen poliçe kapsamında %10 muafiyet uygulanması gerektiği, bu kapsamında 16.531,26 TL'lik kısmen teminat dışında kaldığı, kalan 148.781,34 TL yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, muafiyet kapsamında kalan kısım yönünden ise liman işletmecisi şirketin sorumluluğunun devam ettiği yönünde görüş ve kanaat belirtildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 22/04/2024 tarihli ikinci bilirkişi raporunda özetle; aracın onarım sonrası ikinci el piyasa değerinin 220.000,00 TL olduğu, kaza öncesi değerinin 250.837,13 TL olduğu, bu nedenle 30.837,13 TL değer kaybı oluştuğu onarım bedeli ile birlikte toplam zararın 45.977,88 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtildiği görülmüştür.
Eldeki davada, dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ile hükme esas alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, dava dışı Hyundai Assan Otomotiv Sanayi A.Ş.'nin kendisine ait araçların gemiye yüklenmesi ve taşınması işlemlerinde fiili bir rolünün bulunmadığı, yükleme faaliyetinin tamamen davalı liman işletmesinin hakimiyet ve denetimi altında gerçekleştirildiği, yükleme sırasında meydana gelen zarardan, davalı liman işletmesinin adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında kusurlu olduğu, bu kusuru ortadan kaldıracak veya illiyet bağını kesecek nitelikte herhangi bir olgunun davalılarca ileri sürülmediği, dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarında da davalı liman işletmesinin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, bu durumda dava dışı sigortalının uğradığı zarardan davalı liman işletmesinin sorumlu olduğu, diğer yandan, davalı Ray Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen 30/04/2021-22/10/2022 vadeli 13835396 numaralı kurumsal kombine sigorta poliçesi ile söz konusu risklerin teminat altına alındığı, poliçe limitinin 1.800.000,00 TL olduğu, ancak üçüncü şahıs muafiyet kaydının bulunduğu anlaşıldığından, davalı sigorta şirketinin ancak muafiyet düşüldükten sonraki zarar kısmından sorumlu tutulabileceğinin mahkemece isabetli şekilde kabul edildiği görülmüştür.
Öte yandan, davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesine dayalı talebinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesi uyarınca, sigortalının gerçek zararı ile sınırlı olduğu tartışmasızdır. Bu kapsamda, hükme esasa alınan bilirkişi raporlarında ; dava konusu araçta meydana gelen hasarın kaporta ve boya işçilikleri ile giderebileceği, aracın hurdaya ayrılmasının ekonomik olmadığı, bu nedenle gerçek zararın onarım bedeli ile değer kaybı toplamından ibaret olduğu, bilirkişi raporuna göre aracın onarım bedelinin 15.140,75 TL, değer kaybının ise 30.837,13 TL olduğu, buna göre toplam gerçek zararın 45.977,88 TL olarak belirlendiği, her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya 166.091,37 TL ödeme yapılmış ise de, bu ödemenin gerçek zararı aşan kısmının sigortacının kendi iç ilişkisi kapsamında yapılan bir ödeme niteliğinde olduğu ve davalılardan talep edilemeyeceği anlaşıldığından, mahkemece davanın gerçek zarar ile sınırlı olarak kısmen kabulüne karar verilmesinde, delillerin değerlendirilmesinde ve hukuki nitelendirmede herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ancak, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen, vekalet ücretine hükmedilirken hata yapıldığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen kısım yönünden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Bu husus, AAÜT'nin 13. maddesi uyarınca zorunlu olup, davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, mahkemece fazla vekalet ücretine hükmedildiği görülmüştür.
Açıklanan bu nedenle, vekalet ücreti yönünden hükmün usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla, kararın bu yönüyle kaldırılarak düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu nedenlerle; davalı Ray Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde uyarınca kamu düzeni gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; davalı Ray Sigorta Anonim Şirketi'nin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-)Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2024 Tarih - 2023/279 Esas - 2024/335 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 45.977,88 TL'nin ödeme tarihi olan 24/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (Ray Sigorta A.Ş. muafiyet oranı olan %10 düşüldükten sonra kalan 41.380,09 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.140,74 TL harçtan, peşin alınan 2.836,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,31 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
c-Davacı tarafından yapılan 3.016,33 TL harç ve 7.681,75 TL sair gider olmak üzere toplam 10.698,08 TL yargılama giderinden; davanın kabul red oranına göre 2.961,22 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
ç-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
d-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden AAÜT'nin 13. maddesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
e-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin 885,76 TL'sinin davalılardan, 2.314,24 TL'sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
Davalı Ray Sigorta Anonim Şirketi Yönünden
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 3.140,74 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 785,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.355,74 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,
Davacı Yönünden
-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
-Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 464,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.633,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-)Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
6-)2004 sayılı İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince İstanbul 27. İcra Dairesi'nin 2024/16338 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,
7-)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
03/03/2026
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*