T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1713 - 2026/410
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:2024/1713
KARAR NO\t:2026/410
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t:20/10/2022
NUMARASI\t:2022/12 Esas - 2022/605 Karar
DAVACI\t:İZMİT SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - ...
VEKİLİ\t:Av. ...
DAVALILAR\t:1-BELTUR TURİZM TAŞIMACILIK OTOMOTİV GIDA ÜRÜNLERİ TEMİZLİK HİZMETLERİ İLETİŞİM SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t:Av. ...
\t:2-SİSTEMLİ DAĞITIM HİZMETLERİ A.Ş. - ...
VEKİLİ\t:Av. ...
\t:3-TEM ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t:Av. ...
\t:4-...
\t:5-... LPG ELEKTRİK İNŞAAT SANAYİİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
\t:6-TAC ELEKTRİK TURİZM VE TİC LTD ŞTİ - ...
DAVA\t:Rücuen Tazminat
DAVA TARİHİ\t:06/01/2022
KARAR TARİHİ\t:05/03/2026
KR. YAZIM TARİHİ\t:02/04/2026
\tİstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İSU Genel Müdürlüğü hizmet alımı kapsamında ihale alarak işçi çalıştıran davalı şirketlerin işyerinde çalıştırdığı dava dışı ... isimli işçinin ödenmeyen işçilik alacaklarına ilişkin açtığı Kocaeli 6. İş Mahkemesinin 2016/1513 Esas sayılı dosyası ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2018/10650 Esas sayılı dosyasıyla icraya konulması üzerine dava dışı işçiye kurum tarafından 39.843,63-TL ödendiğini, davacının dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı turalardan, yüklenici firmalar ile yapılan sözleşmeler uyarınca işçi alacak ve tazminatların yüklenici firmalarca ödenmesi gerektiğinden kurumun ödemek zorunda kaldığı 39.843,63-TL'nin davalı şirketlerden ödeme tarihi olan 19.03.2021 tarihinden itibaren, ticari avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Beltur Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunarak dava dışı işçinin işin başından itibaren davacı kurumun işçisi olduğunu, dava dışı işçinin 01.04.2012 - 30.09.2012 tarihlerinde ihale kapsamında çalıştığını yasal boşlukların kamu kurumu tarafından kullanılması nedeniyle muvazaalı bir durumun ortaya çıktığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde işçilik alacaklarının tamamından yüklenicilerin sorumlu olduğuna ilişkin düzenleme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte işçilik alacaklarından işverenin kendi dönemiyle devir tarihindeki ücretle sorumlu olduğunu, davacının faiz talep edebilmesi için davalının temerrüde düşürmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunarak dava dışı işçinin işin başından itibaren davacı kurumun işçisi olduğunu, taşeronlar değişmiş olsa da değişmeyen işçiler olduğunu, çalışma koşulların davacı kurum tarafından tek başına belirlendiğini, taraflar arasında sözleşmelerde davalı-işverenin tek başına sorumlu olduğu yönünde açık bir düzenleme bulunmadığını, davacı tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının bilinmediğini, asıl alacak kalemlerinin brüt olarak ödemesinden ve faizden davalının sorumlu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Tem Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk başvurusundan haberdar olmadıklarını, zamanaşımı itirazında bulunarak davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olduğunu, dava dışı işçiye karşı birlikte sorumlu olduklarını, iç ilişkide ise Borçlar Kanunu hükümlerine uygun taraflar arasındaki sözleşmelerde taşeronların tek başına sorumlu oldun yönünde açık bir düzenleme bulunmadığını tüm yüklenicilerin kendi dönemlerinin 1/2'si ile sorumlu olacaklarını, kıdem tazminatından davacının tek başına sorumlu olduğunu ve avans faizi talebinde bulunmayacağından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; \"... 1-Davanın KABULÜ İLE;
14.164,45-TL rücuen tazminat alacağının 12.528,69-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 1.635,76-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine,
1.349,58-TL rücuen tazminat alacağının 1.193,73-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 155,85-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili davacıya verilmesine,
1.745,79-TL rücuen tazminat alacağının 1.544,18-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 201,61-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine,
1.782,94-TL rücuen tazminat alacağının 1.577,04-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 205,90-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden
8.283,23-TL rücuen tazminat alacağının 7.326,66-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 956,57-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den tahsili davacıya verilmesine,
12.517,64-TL rücuen tazminat alacağının 11.072,06-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 1.445,58-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine ...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalılar Beltur Turizm ... Ltd. Şti. ile Sistemli Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı Beltur Turizm ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; rücu davası yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, zamanaşımı def'inin değerlendirilmediğini, husumet ve muvazaa itirazlarının değerlendirilmediğini, 4857 sayılı Kanunun 112. maddesine eklenen fıkra gereği kıdem tazminatından asıl işveren olan davacı kurumun sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte söz konusu genel hükümler kapsamında düşünülecek olursa davacı kurum dava dışı işçiye ve söz konusu yargılama kapsamında ödenen yargılama gideri ile vekalet ücretinin ancak ve ancak yarısını rücu edebileceğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla her yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ve ücreti ile ve sınırlı sorumlu olduğunun Yargıtay yerleşik içtihatları ile sabit olduğunu, yerel mahkeme tarafından bu husus gözetilmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, dava konusu talepleri kabul etmemekle birlikte ödeme tarihinden itibaren faizi ile tahsiline dair karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki yerel mahkeme tarafından ödeme tarihinin de yanlış yazıldığını, vekalet ücretinin kabul oranlarına göre davalılar arasında paylaştırılması gerekirken her bir davalı açısından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı işçiye yapılan ödemelerde tüm sorumluluğun kuruma ait olduğunu, Sayıştay temyiz kurulu kararları kesin olup, mahkemeleri bağlayıcı nitelikte olduğunu, işbu nedenle istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde Sayıştay temyiz kurulu kararının dikkate alınmasını talep ettiklerini, aksi kanaate olması halinde dönemsel ve müşterek- müteselsil sorumluluk kapsamında karar vermesi gerektiğini, sorumluluk hesaplanırken sunulan emsal mahkeme kararları ve Sayıştay temyiz kurulu kararının esas alınması gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ihaleye konu teknik şartnamelerde, davacı idarenin hizmet alım işinde çalışanları belirlemeye yönelik herhangi bir düzenlemeye gitmediğini, dava dışı işçinin tüm alacağını ödeyen davacının, yaptığı ödeme nedeni ile Borçlar Kanununa göre, dönme/rücu hakkına sahip olup, alt işverenlerden rücuen alacak hakkının, borçlular arasında sözleşmeye dayalı iç ilişkiye ilişkin, Borçlar Kanununun 62/2 maddesine ve alacaklıya halef olmaya ilişkin Borçlar Kanunun 168, maddesine dayandığını, İş Kanunun 2. maddesi kapsamında dava dışı işçi tarafından hak kazanılan alacak ve tazminatların asıl işverenden tahsili durumunda asıl işveren, 6098 sayılı Borçlar Kanunun 62. maddesinde müteselsil sorumluların iç ilişkisinde rücu hakkını düzenleyen madde uyarınca ve aynı kanunun 168. maddesi uyarınca alacaklının haklarına halef olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/10/2022 tarih, 2022/12 Esas - 2022/605 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı alt iş verenlere bağlı olarak çalışan dava dışı işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağının hizmet sözleşmesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalılar Beltur Turizm ... Ltd. Şti. ile Sistemli Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın yapılan incelemesinde; dava dışı işçi ... işçi alacaklarının ödenmesi talebiyle Kocaeli 6.İş Mahkemesinin 2016/513 E. sayılı dosyası üzerinden açılan dava neticesinde hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Kocaeli 8.İcra Dairesinin 2018/10650 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine konu edilmesi üzerinde davacı kurum tarafından 39.843,63-TL ödendiği, ödenen miktarın rücu amacıyla eldeki davanın açıldığı, mahkemece, davacının ödediği işçilik hakları ile masraflardan her bir alt işverennin işçiyi kendi çalıştırdığı döneme isabet eden tutar ile sorumlu olması gerektiği gözetilerek davalı alt işveren sorumluluğuna yönelik bilirkişi raporu ile tespit edilen miktar üzerinden davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalılardan Sistemli Dağıtım Hizmetleri A.Ş. ile Beltur Turizm Ltd. Şti. vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacının, dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamından davalının sorumlu olup olmadığı üzerinedir.
Davalı vekillerinin zamanaşımına, faize ve vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazı değerlendirildiğinde;
Eldeki davada, ilk derece mahkemesince öncelikle alacağın zaman aşımına uğradığına ilişkin itirazlar değerlendirilmiş, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi uyarınca zamanaşımı süresi 10 yıl olup davanın da bu süre içerisinde açıldığı, eldeki uyuşmazlıkta tarafların her ikisi de tacir olup, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi her iki taraf için 6102 sayılı TTK'nın 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde olduğu, uyuşmazlığın ticari işten kaynaklanması nedeniyle davacı, 3095 sayılı Kanun’un 2/2 maddesi uyarınca temerrüt halinde avans faizi isteminde bulunabileceği, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından tüm davalılar açısından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetli olduğu anlaşıldığından bu yöndeki itirazlar yerinde görülmemiştir.
Davalılar vekillerinin davanın esasına ilişkin istinaf itirazları değerlendirildiğinde;
4857 sayılı İş Kanununun 2/6 maddesinde \"bir işverenden iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet ürün üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren denir. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o iş yeriyle ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinde veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu bulunmaktadır.” hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu olayda davacı ile davalı arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Asıl ve alt işveren dış ilişki itibari ile dava dışı işçiye müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise Borçlar Kanunu ve Sözleşme Hukuku esas alınacağından uyuşmazlık tarafları arasında sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Konuya ilişkin istikrar kazanmış Yargıtay uygulamasında; 4857 sayılı İş Kanunda 6552 sayılı yasa ile hizmet alım sözleşmesi ile çalıştırılan işçiye tazminat ve alacaklarının idarece ödeneceği yönünde getirilen değişikliğin işçiyi koruma amaçlı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılmış olmasının Borçlar Kanunu hükümleri gereğince, idarenin ödediği tazminat ve alacakları davalı alt işverenlere rücu etmesini engelleyecek mahiyette olmadığı, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eki mahiyetindeki ihale şartnamesinde alt işverenin, işçinin hak ve alacaklarından sorumlu olacağının düzenlenmiş olması halinde işçiyi çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere (sürenin 1 yılın altında olup olmadığına bakılmaksızın) ödemeyi yapan idareye karşı diğer alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ihbar tazminatından ise sadece son alt işverenin sorumlu olacağı, bu ilkeler çerçevesinde idarenin işçiye ödediği tazminatı alt işverenlere rücu edebileceği,buna göre, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile eki niteliğindeki şartnameler incelenmek suretiyle, yüklenicinin sözleşme ile ilgili kıdem tazminatı gibi işçilik haklarından sorumlu olacağına dair hükümler bulunan dönemler bakımından tüm sorumluluğun, ilgili dönemde işçiyi bünyesinde çalıştıran davalı firmada, bu şekilde hüküm bulunmayan dönemlerde ise davacı ile davalı firmanın yarı yarıya sorumlu olduklarının gözden kaçırılmayarak, dava dışı işçinin, hangi firmada ne kadar süre çalıştığının ayrı ayrı belirlenerek, her bir yüklenicinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemler itibariyle sınırlı sorumlu oldukları dikkate alınarak, davacı tarafça ödenen işçilik alacakları yönünden yeniden hesap yapılmaksızın, kesinleşen iş mahkemesi kararında hüküm altına alınan miktarlar esas alınmak suretiyle, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının, dava dışı işçinin çalıştığı toplam gün sayısına bölünmek suretiyle bulunacak rakamın işçinin davalı şirketlerde çalıştığı gün sayısı ile çarpılarak, UBGT ücretinin ise dava dışı işçi hangi şirket yanında çalışırken doğmuş ise o şirkete rücu edilebileceği belirtilmektedir.
Dosya kapsamından ve yerel mahkeme kararında da tespit edildiği üzere; taraflar arasında düzenlenen tip sözleşmenin ve genel şartnamenin 04.01.2002 tarihli Kamu İhale Kanununa dayanılarak çıkarılan ve Resmi Gazete'de 04.03.2009 tarihinde yayınlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 13/2. maddesi kapsamında düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda düzenlenen tip sözleşmenin 5. maddesi ile 22 ve 23. maddeler uyarınca atıf yapılan hizmet işleri genel şartnamesinin 38. maddesinde yer alan hükümlerin, davalı alt işverenin dava dışı işçiye ait tazminat ve alacaklardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarın tamamından sorumlu olduklarına dair açık hükümler bulunmaktadır.
7166 sayılı Kanunun 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. madde uyarınca, kıdem tazminatı ödeyen asıl işveren kurumun alt işverene rücu edemeyeceğine dair hüküm, Anayasa Mahkemesinin 19/09/2019 tarih, 2019/42 E. 2019/73 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu açıklamalara göre, kıdem tazminatı ödemesinden iç ilişkide davalı alt işveren sorumludur. Dairemiz uygulamaları da bu yöndedir (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi, 7. H.D. 14/10/2019 tarih, 2019/743 E. 2019/981 K., 26/12/2019 tarih, 2019/1163 E. 2019/1502 K.). Yine, alt işverenlerin sorumluluğu da sadece kendi dönemleri ile sınırlı olmalıdır (benzer nitelikte Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 24/09/2018 tarihli ve 2018/4134 - 8252 sayılı, 24/01/2019 tarihli ve 2016/6046 E. 2019/547 K. sayılı ilamları).
Eldeki davada; sözleşmenin eki olan teknik şartnamedeki hükümler ve Yargıtay kararı göz önünde bulundurulduğunda, alt işverenin kıdem tazminatının tamamından dava dışı işçinin çalıştığı sürelerle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, dosya kapsamındaki 10/08/2022 tarihli raporda yaptığı hesaplamanın, yukarıda belirtilen Yargıtay uygulamasına uygun olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmasına göre, davalıların istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.
Ancak Mahkemece gerekçesinde belirtildiği gibi 4.647,58-TL'lik ikinci ödemenin yapıldığı tarih 24.08.2020 tarihi olmasına rağmen Mahkemece \"24.08.2018\" olarak tefhim edildiği, gerekçeli karar ile hüküm fıkrası arasında çelişki olmaması için gerekçeli karar yazılırken hüküm fıkrası düzeltilmemiş ise de davalılar vekillerinin bu husustaki istinaf itirazları da göz önüne alınarak 4.647,58-TL'lik ikinci ödemenin yapıldığı tarih 24.08.2020 tarihi itibariyle faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yine 23.01.2026 tarihinde kabul edilen ve 29.01.2026 tarih ve 33152 sayılı resmi gazetede yayımlanan 7573 Sayılı Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6.maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununa Geçici 12. madde ile \"10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.” şeklindedir.
Somut olayda; 4734 sayılı Kanunun 62. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi 2. Alt bendine giren sözleşmelerin tanımına göre bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade ettiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre ise ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu görülmekle bu madde kapsamına girdiği anlaşıldığından kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçileceği, bu nedenle istinafa gelen davalılardan tahsiline karar verilen 4.455,91-TL kıdem tazminatı (3502,94 TL'si Sistemli ve 952,97 TL'si Beltur olmak üzere) açısından 4857 sayılı İş Kanununa Geçici 12. maddesi gereğince karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek yeniden karar verilmiştir.
Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; bir kısım taraflar ile vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;
1-Davalıların ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KISMEN KABULÜNE, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/10/2022 tarih, 2022/12 Esas ve 2022/605 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davanın KABULÜ İLE;
14.164,45-TL rücuen tazminat alacağının 12.528,69-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 1.635,76-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine,
1.349,58-TL rücuen tazminat alacağının 1.193,73-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 155,85-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili davacıya verilmesine,
1.745,79-TL rücuen tazminat alacağının 1.544,18-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 201,61-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine,
1.782,94-TL rücuen tazminat alacağının 1.577,04-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 205,90-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden
-4780,29-TL rücuen tazminat alacağının 4.228,16-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 552,13-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den tahsili davacıya verilmesine,
-11.564,67-TL rücuen tazminat alacağının 10.228,95-TL'sinin ödeme tarihi olan 05.03.2018 tarihinden itibaren, 1.335,72-TL'sinin ise ödeme tarihi olan 24.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden tahsili davacıya verilmesine,
-4.455,91-TL kıdem tazminatı açısından 4857 sayılı İş Kanununa Geçici 12. maddesi gereğince KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 2.721,72-TL harçtan peşin alınan 629,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.092,52-TL harcın davalıların sorumluluk oranları dikkatte alınarak;
\t-744,10-TL'sinin davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-70,72-TL'sinin davalı ...'dan,
\t-91,65-TL'sinin davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-93,53-TL'sinin davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden,
\t-435,05-TL'sinin davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den,
\t-657,47-TL'sinin davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına,
c)Kocaeli Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 1.440,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıların sorumluluk oranları dikkatte alınarak;
\t-512,06-TL'sinin davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-48,67-TL'sinin davalı ...'dan,
\t-63,07-TL'sinin davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-64,36-TL'sinin davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden,
\t-299,39-TL'sinin davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den,
\t-452,45-TL'sinin davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına,
ç)Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 629,20-TL peşin harç ve 1.320,10-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.030,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranları dikkatte alınarak;
\t-721,86-TL'sinin davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-68,61-TL'sinin davalı ...'dan,
\t-88,91-TL'sinin davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-90,74-TL'sinin davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden,
\t-422,05-TL'sinin davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den,
\t-637,83-TL'sinin davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden alınarak alınarak davacıya verilmesine,
d)Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-2 maddesine göre hesaplanan takdiren;
\t-9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı Taç Elektrik Turizm ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-1.349,58-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan,
\t-1.745,79-TL vekalet ücretinin davalı ... LPG Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden,
\t-1.782,94-TL vekalet ücretinin davalı Tem Elk. Tem Taah. San. Tic. Ltd Şirketinden,
\t-4.780,29-TL vekalet ücretinin davalı Sistemli Dağıtım Hizmetleri Aş'den,
\t-9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı Beltur Tur. Taş. Oto. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
f)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf kanun yoluna başvuru harçlarının hazineye irat kaydına,
b)İstinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince davalılara iadesine,
c)Davalı Beltur ... Şti. tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 300,10-TL posta masrafının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
ç)Davalı Sistemli Dağıtım ... A.Ş. tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 404,00-TL posta masrafının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
d)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e)Davalıların yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
f)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/03/2026
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*