T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:17/01/2023
DAVA:Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:23/03/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:26/03/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20/04/2019 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunan, davalı ...'ya ait ve diğer davalı ... yönetimindeki ... plaka sayılı kamyonet ile davacı idaresindeki ... plaka sayılı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının ağır şekilde yaralandığı ve %28 oranında daimi malul kaldığı, çene kemiğinde kırık oluştuğu, yeme ve konuşmakta zorlandığı, uzun süre tedavi gördüğü, davalı sürücünün asli kusuru sonucu kazanın vuku bulduğunu beyanla 60.000,00 TL manevi tazminatın davalıların temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. davaya cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde kaskolay genişletilmiş ticari kasko sigorta poliçesi bulunduğu, manevi tazminattan sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve ihtiyari mali mesuliyet teminat limitinin %25'i ile sınırlı olduğu, kusurun ve zararın ispatı gerektiği, hakkaniyete göre manevi tazminat tutarının belirlenmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; olaya ilişkin yürütülen ceza davasının henüz sonuçlanmadığı, kamu davasının yargılaması sırasında temin edilen ve müvekkiline kusur atfeden rapora yönelik itirazlarının olduğu, kusurun ve zararın ispatı gerektiği, kasko sigorta poliçesinin manevi tazminat klozu bulunduğu ve talebin teminat altına alındığı, müvekkilinin işçi statüsünde çalıştığı ve düzenli geliri bulunmadığı, talep edilen manevi tazminatın müvekkilinin ekonomik durumuna göre fahiş tutarda olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığı, müvekkiline ait aracın davalı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş ticari kasko sigorta poliçesi bulunduğu ve talep edilen manevi tazminatın bu poliçe kapsamında teminat altına alındığı, zararın öncelikle sigorta şirketince tazmini gerektiği, olaya ilişkin yürütülen ceza davasının derdest olduğu ve neticesinin bekletici melse yapılması icap ettiği, motosikletle seyri sırasında davacının kask takmadığı ve yaralanmasının da baş bölgesinde yoğunlaştığı, davacının sürücü belgesinin bulunmadığı, kask takılmaması durumunun TBK 52. madde kapsamında indirim nedeni yapılması icap ettiği, davacının kusuru sonucu hadisenin vuku bulduğu ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı, aksi durumda dahi ehliyetsizlik ve kasksızlığın alt düzeyden manevi tazminat belirlenmesini gerektirdiği, fahiş miktarda manevi tazminat istendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Gazipaşa Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası örneği, trafik kazası tespit tutanağı, kasko sigorta poliçesi örneği, kusur ve maluliyet raporu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesinden temin edilen kusur raporuna göre davalı sürücüye %80, davacıya ise %20 oranında kusur yüklendiği, Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının düzenlediği sağlık kurul raporunda trafik kazası sonucu yaralanmasına bağlı arazı nedeniyle davacının %28 oranında daimi iş göremez kaldığı, olayın meydana geliş biçimi, kusuru durumları, davacının yaralanma derecesi, bedensel zararından dolayı duyduğu elem ve ıstırap, tarafların ekonomik ve sosyal konumları ile diğer etmenlere göre manevi tazminat talebinin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi yönünden 05/10/2021 tarihinden, diğer davalı gerçek kişiler yönünden ise olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı yanın %80 oranında ve asli derecedeki kusuru ile sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu davacının %28 oranında daimi iş göremez kaldığı, bedensel zararından dolayı acı ve ıstırap duyduğu, buna karşın makul miktarda manevi tazminat istendiği, ancak ilk derece mahkemesinin manevi tazminat istemini kısmen hüküm altına aldığı, emsal kararlarda çok daha düşük maluliyet oranı için daha üst düzeyde manevi tazminat belirlendiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusura ilişkin ATK raporuna itirazda bulunulduğu, itirazları karşılayacak şekilde kusura ilişkin üst kuruldan yahut teknik heyetten yeniden kusur raporu aldırılması gerektiği, motosiklet sürücüsü davacının kask takmadığı ve davacının ağırlıklı olarak baş bölgesinden yara aldığı, bu durumun kural ihlalinden ayrı olarak müterafik kusur oluşturduğu ve tazminattan indirim yapılmasını icap ettirdiği, olaya ilişkin yürütülen kamu davasının henüz derdest olduğu, ceza davasının neticesinin bekletici mesele yapılması icap ettiği, davacı lehine fahiş tutarda manevi tazminat takdir edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın ve davacı yanın istinaf talebinin reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı için takdir olunan manevi tazminat tutarının azami poliçe limiti kadar olup davacının yaralanma derecesine, kusur durumlarına ve diğer etmenlere göre makul ve hakkaniyetli takdir edildiğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu oluşan yaralanma nedeniyle manevi zararın tahsili isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
20/04/2019 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ...'nın maliki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacının kullandığı motosiklete çarpması sonucu davacı yaralanmış, uzun süre tedavi görmüş ve bu nedenle davalı sürücü, malik ile sigortacı aleyhine manevi tazminat istemli eldeki davayı açmış, manevi tazminat talebine ilişkin iş bu dosyada davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası bir sorumluluk sigortası olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hukukunu düzenleyen 6. Kitabının (1401-1520) 1473-1482. Maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacı vekili, davalı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalanan aracın neden olduğu kaza sonucunda müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin olduğunu belirterek aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen aynı zamanda Karayolları İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında manevi tazminat klozu olan davalı ... Sigorta A.Ş.'den ve aracın maliki ve sürücüsü olan diğer davalılardan manevi tazminat talep etmektedir.
2-Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Gazipaşa Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde; mağdurun ..., sanığın ... olduğu, taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan neticeten 7.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 12. Ceza Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddedilerek 14/09/2023 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması karşısında davalı ... vekilinin ceza dosyasının kesinleşmediğinden bahisle sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğine ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
3-Somut olaya ilişkin kaza tespit tutanağında, olay günü sanığın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyoneti ile ... Caddesine takiben ... Caddesi istikametinden ... Caddesine geçiş yaptığı sırada ... Caddesi istikametinden Hal kavşağı istikametine seyir halinde bulunan davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin ön kısmına çarpması sonucu kazanın meydana geldiğinin belirtildiği, ceza dosyası kapsamında Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan ... tarihli kusur raporunda sanığın asli, katılanın ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, bu haliyle ilk derece mahkemesince, kaza tespit tutanağı ve olayın oluş şekli ile uyumlu olan ATK raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının isabetli olduğu anlaşıldığından, davalı ... vekilinin kusur durumuna yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
4-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı BirleştirmeKararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı sürücünün asli kusuru, davacının yaralanmasının derecesi ve niteliği, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacı için takdir edilen 25.000,00 TL manevi tazminat miktarı davacının manevi zararlarını gidermeyi sağlayabilecek nitelik ve miktarda olup, az ya da fazla değildir. Bu nedenle davacı vekili ile davalı ... vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı vekili ve davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gereekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekili ve davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı ve davalı ... tarafından peşin yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile davacının peşin ödediği 179,90 TL istinaf karar harcının ve davalının peşin yatırdığı (179,90 TL + 247,05 TL) 426,95 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.280,80 TL istinaf karar harcının davalıdan, 552,10 TL bakiye istinaf karar harcının davacıdan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iadesi, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 23/03/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...