T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/1760
KARAR NO\t\t: 2026/396
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/07/2024
NUMARASI\t\t: 2023/608 Esas - 2024/553 Karar
DAVACI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVALI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t\t: 19/03/2019
KARAR TARİHİ\t\t: 03/03/2026
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 31/03/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı, borçlusu davacı ... gözüken 05/11/2018 keşide tarihli keşide yeri Gebze olan 70.000,00.-TL bedelli ... seri nolu QNB Finansbank'a ait çeki bankadan alınan yükümlülük tutarı alındıktan sonra 68.400,00.-TL olarak Gebze 4. İcra Müdürlüğü 2018/52172 Esas numarası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe koyduğunu, yine davalı borçlusu davacı ... gözüken 11/11/2018 keşide tarihli, keşide yeri Gebze olan 70.000,00.-TL bedelli Z... seri nolu Akbank'a ait çeki bankadan alman yükümlülük tutarı alındıktan sonra 68.400,00.-TL olarak Gebze 4. İcra Müdürlüğü 2018/52194 Esas numarası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe koyduğunu, bu takiplere karşı Gebze İcra hukuk Mahkemesinde açtıkları davalarda, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52172 sayılı dosyası için açtıkları davayı Gebze 2. İcra Hukuk Mahkemesi 18/11/2018 tarih, 2018/484 Esas 2018/547 Karar sayılı kararı ile, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52194 Esas sayılı dosyası için açtıkları davayı Gebze 2. İcra Hukuk Mahkemesi 18/12/2018 tarih 2018/483 Esas 2018/546 Karar sayılı karan ile, sürelerinde itiraz edilmediği gerekçesiyle reddedildiğini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ve anlaşma sağlanamadığını, takibe konu yapılan çekteki imza davacıya ait olmadığı gibi davacının davalı alacaklıya böyle bir borcu da olmadığını, imzanın davacı davacıya ait olmadığını davalının da bildiğini, imzanın davacıya ait olmadığını bilerek çeki takibe koyduğu için de davalı kötü niyetli olduğunu, bu nedenle kötü niyetli olan davacı hakkında ayrıca %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı da talep etme gereği doğduğunu, davalının çeke bağlı olarak yaptığı icra takibinin, imza davacıya ait olmadığı için takdiren teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını istemek gerektiğini, bu nedenlerle nedenlerle davanın kabulünü; davacı-borçlunun, davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitini, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52194 Esas icra dosyasında çekin ve belirtilen takibin iptalini, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52172 Esas icra dosyasında belirtilen çekin ve belirtilen takibin iptalini, dava sonuçlanıncaya kadar Gebze 4. İcra Dairesi 2018/52172 Esas ve 2018/52194 Esas sayılı takibin takdiren teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını, iş bu davaya konu icra takibi haksız ve kötü niyetli olduğundan İİK. 72 hükmü uyarınca kötü niyetli olan davalı borçlunun, % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının, dava konusu çekleri iş yaptığı 3. şahıstan aldığını, bankaya ibraz edildiğinde karşılığı olmadığı yazılmış olan banka tarafından çek yaprak bedeli davalıya ödendiğini, şayet çekte herhangi bir kusur ya da ödeme yasağı bulunsa idi bankanın davalıya herhangi bir ödeme yapmayacağını, davalının yapmış olduğu icra takipleri ise davacının yasal süresi içinde itiraz etmediğinden kesinleştiğini, yapılan itirazlar haksız ve mesnetsiz olup icra sürecini sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını, davalı, davacının üzerine kayıtlı gayrimenkulleri satması sonucu icra takibinden alacağını alamadığını, taraflarınca davacıya karşı Gebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/26 Esas sayılı dosyasıyla Tasarrufun İptali davası açıldığını, yine davacıyı, davalı Gebze 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/189 Esas sayılı dosyasıyla \"Alacaklısını Zarara Sokmak Kasdiyle Mevcudunu Eksiltme\" suçundan şikayet ettiğini, iş bu belirttikleri davalardan da görüleceği üzere müvekkili davacının yapmış olduğu davranışlardan ötürü mağdur olduğunu ve icra sürecini sürüncemede bırakmak için açılan iş bu davayla mağdur olmaya devam ettiğini, bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, haksız yere iş bu davayı açan davacı borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... Davanın KISMEN KABUL - KISMEN REDDİNE;
1-Davacının, Gebze (4.) İcra Müdürlüğü'nün 2018/52194 Esas sayılı dosyasına dayanak olan, muhatabı Akbank T.A.Ş - Gebze E5 Şubesi, keşidecisi ..., lehtarı CMC Ambalaj İnş. Gıda San. A.Ş., keşide yeri Gebze olan, 11/11/2018 düzenleme tarihli, Z... seri numaralı, 70.000,00.-TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının, Gebze (4.) İcra Müdürlüğü'nün 2018/52192 Esas sayılı dosyasına dayanak olan, muhatabı QNB Finans Bank A.Ş. - Gebze İsmet Paşa Şubesi, keşidecisi ..., lehtarı CMC Ambalaj İnş. Gıda San. A.Ş., keşide yeri Gebze olan, 05/11/2018 düzenleme tarihli, ... seri numaralı, 70.000,00.-TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-Davacının, çeklerin ve takiplerin iptali talebinin REDDİNE ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen karar tamamen alacaklılarını sürüncemede bırakan davacının kötü niyetli eylemlerini hukuken desteklemekten öteye gitmediğini, davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi davacının davalıya borçlu olmadığının ve takipler ile çeklerin iptali taleplerinden ibaret olup, davacı tarafın davalıya borçlu olup olmadığı yönünde inceleme yapılabilmesi için defter ve kayıtlarının bulunmadığı, borcun bulunmadığına yönelik ispata yarar kesin delil sunmadığı, dava dilekçesinde, ... tarafından ...'a verilen vekalet dikkate alınarak, bu vekalette çek keşide etme yetkisi bulunmamasına rağmen ... tarafından keşide edilen çek bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesine yönelik işlem yapıldığına yönelik bir iddiasının bulunmadığı, davanın ilerleyen aşamasında bu yönde inceleme talep edilmesinin vekaletsiz iş görme hükümlerinin incelenmesi ve davacının dava dışı oğlunun yapmış olduğu iş veya işleme icazet verip vermediğine yönelik delillerin toplanıp, sonuca göre davacının borçtan sorumluluğu tartışılması gerektirmekte olduğu, ancak bu istemin iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığı ve tüm yargılama boyunca tarafımızca iddianın değiştirilmesi ve genişletilmesine karşı muvafakat verilmediğini, bu sebeple davacının iddiaları yasak kapsamında olup; değerlendirilmesi mümkün olmadığından ve davacı davasını ispat edemediğinden ayrıca davanın reddi gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ispat yükü kendisine geçen davalının alacağını ispat edememesi nedeniyle yerel mahkemece verilen davanın kısmen kabulü kararının onanması gerektiğini beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2024 Tarih - 2023/608 Esas - 2024/553 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalı tarafından, davacı aleyhine Gebze 4. İcra Dairesi'nin 2018/52172 esas sayılı dosyası ile 05/11/2018 keşide tarihli keşide yeri Gebze olan 70.000,00.-TL bedelli ... seri nolu QNB Finansbank'a ait ve Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52192 Esas sayılı dosyasına dayanak 11/11/2018 keşide tarihli, keşide yeri Gebze olan 70.000,00.-TL bedelli Z... seri nolu Akbank'a ait çeke istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatılması üzerine, davacı tarafından eldeki davanın açıldığı ve açılan davada çek nedeniyle borçlu olmadığına karar verilmesinin talep edildiği, davalı tarafından davanın reddinin savunulduğu, ilk derece mahkemesince açılan davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.,
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı TMK m. 6).
Menfi Tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3521 Esas 2019/1844 Karar sayılı ilamı).
Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.
Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52172 Esas sayılı dosyası dosya arasına celp edilmiş olup, yapılan incelemede; kambiyo senelerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, alacaklısının dosyamız davalısı ..., borçlularının dosyamız davacısı ... ile dava dışı Sündüz Meşe olduğu anlaşılmıştır.
Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/52194 Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden irtibatlandırılarak dosya arasına alınmış olup, yapılan incelemede; kambiyo senelerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, alacaklısının dosyamız davalısı ..., borçlularının dosyamız davacısı ... ile dava dışı CMC Ambalaj İnşaat Gıda Sanayi Anonim Şirketi olduğu anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesinin 22/11/2021 tarihli ve 2019/149 Esas - 2021/928 Karar sayılı kararı, Dairemizin, 12/06/2023 tarihli ve 2022/1091 Esas - 2023/1002 Karar sayılı ilamı ile, \"...mahkemece yapılması gereken iş; öncelikle davacı tarafından davacının oğluna verilen vekaletnamenin okunaklı onaylı örneği veya aslı dosya arasına getirtilip bu vekaletnamedeki yetkilerin neler olduğu incelenmeli, sonrasında bu şekilde davacı adına olup ta davacının oğlu tarafından imzalanan çeklerin ödenip ödenmediği hususunun ilgili banka şubesine sorulması ve sonrasında yukarıda da değinildiği üzere eldeki davada ispat yükünün davalıda olduğu gözetilerek davalıdan tüm delilleri sorulmalı ve sonrasında oluşacak kanaate göre olumlu veya olumsuz bir karar vermekten ibaret olmalıdır.\" gerekçesi ile kaldırılmış, İlk Derece Mahkemesinin 2023/608 Esas sırasına kaydedilmiş ve netice olarak, davacının dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Eldeki davada; 07/04/2021 tarihli celsesinde hazır bulunan davalı asil çeklerin davacının eli ürünü olmadığını bildiğini ve çekleri davacının oğlu ...'dan aldığını beyan etmiştir. Davacı tarafından oğlu ...'a 28/08/2018 tarihli Gebze 3.Noterliğinin ... yevmiye numaralı işlemi ile genel vekalet verildiği, bu vekaletnamede davacının çek düzenleme yetkisini vekil ...'a vermediği, çeklerin ... tarafından yetkisi olmadan davacı adına imzalandığı, davalı tarafından bu hususun bilindiği, vekaletname tarihinden sonra düzenlenen çekler ile ilgili davacı tarafından İcra Mahkemesine başvurulduğu, Gebze 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/142 E., 2020/548 K. Sayılı ilamı ile 5 adet çek ile ilgili takibin davacı yönünden durdurulmasına, Gebze 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/264 E., 2020/630 K. Sayılı ilamı takip konusu çek ile ilgili takibin davacı yönünden durdurulmasına, Gebze 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/241 E., 2021/201 K. Sayılı ilamı ile takip konusu çek ile ilgili takibin davacı yönünden durdurulmasına karar verildiği, karşılıksız çek keşide etmek suçundan yapılan yargılamalarda İstanbul 14. İcra Ceza Mahkemesi 2019/230 E. 2021/741 K. Sayılı kararı, Gebze 1. İcra Ceza Mahkemesi 2019/222 E. 2021/122 K. Sayılı kararı, İstanbul 15.İcra Ceza Mahkemesi 2019/155 E. 2022/191 K. Sayılı kararı, İstanbul 20. İcra Ceza Mahkemesi 2019/185 E. 2022/74 K. Sayılı kararı, İstanbul Anadolu 9. İcra Ceza Mahkemesi 2021/85 E. 2021/242 K. Sayılı kararı, İstanbul 19. İcra Ceza Mahkemesi 2019/172 E. 2020/811 K. Sayılı kararı ile beraat kararları verildiği, bu şekilde davacının iradesinin çekler altındaki imzaların kendisine ait olmadığını iddia ettiği yönünde olduğu, eldeki davada İcra Mahkemesinde dava açma süresinin kaçırılması nedeniyle menfi tespit davası açıldığı, davacının söz konusu çekleri kendisinin düzenlemediğini ispat ettiği bu nedenle çekler yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 9.563,40 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 2.818,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.744,80 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/03/2026
\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*