T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2026/148 Esas - 2026/134
\tT.C.
\tSAKARYA
\tASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2026/148 Esas
KARAR NO\t: 2026/134
HAKİM\t: ...
KATİP\t: ...
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
DAVA\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 05/11/2025
KARAR TARİHİ\t: 25/02/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 24/03/2026
Sakarya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/208 Esas 2026/10 Karar sayılı görevsizlik karar Mahkememize gelmiş olmakla, Mahkememizde yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldı. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik' in 200. maddesi gereğince dava dilekçesi ve ekleri üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalının 28/10/2025 tarihinde habersiz olarak 6.000-TL senet alacağı olarak icra takibi başlattığını, icra takibine konu ödeme emrinin tarafına henüz tebliğ edilmediğini, harici olarak e-devlet sisteminden öğrendiğini, kendisinin davalı taraftan 17/06/2025 tarihinde araç kiraladığını, buna istinaden de davalıya senet verdiğini, ödemeler yapıldığı halde davalının senedi kendisine teslim etmeyerek icra takibi başlattığını belirterek; borçlu olmadığının tespitine karar verilmesine, davalı kuruma ödemiş olduğu paranın tarafına iadesine karar verilmesine ve takibin iptaline karar verilmesine, yargılama giderlerinin karış tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafından açılan menfi tespit ve icra takibinin iptali talepli dava haksız ve dayanaksız odluğunu, Müvekkili tarafından başlatılan icra takibinin, geçerli ve bağlayıcı bir kambiyo senedine dayandığını, dekontlarda yer alan gönderici isimlerinin davacıya ait olmadığını, dekontlarda herhangi bir açıklama bulunmadığını, bu ödemelerin takibe konu senet borcusuyla ilişkilendirilmesi mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; Araç Kiralama Sözleşmesi nedeniyle düzenlenen senetten dolayı borçlu olunmadığının tespitine yönelik icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğindedir.
Uyuşmazlık; mahkememizin görevli olup olmadığına ilişkindir.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Dosya kapsamında davacının gerçek kişi olduğu görülmüştür.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar\t
HMK'nun 2. maddesinde \"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2.maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir.
Yasanın 3. maddesinde Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, olarak tanımlanmıştır.
Tüketici mahkemelerinin görev alanı ise aynı kanunun 73/1 maddesinde; \"tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemelerinin görevlidir\" şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı yasanın 83/2.maddesinde \"taraflardan birinin tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez\" hükmü getirilmiştir. Bu maddede yukarıda anlatılan kurallar dahilinde oluşan, fakat hukuki ilişki türü açısından başka kanunlarda düzenlenen (vekalet, eser sözleşmeleri gibi) hükümlerin uygulanmasında da 6502 sayılı kanunda düzenlenen görev ve yetkiye ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi 26/12/2024 T. 2024/2559 E. Ve 2024/2099 K. Sayılı ilamında, \"...Yerel mahkemece; \"...6502 sayılı TKHK’nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bu nedenle, davacının davalı ile akdetmiş olduğu araç satış sözleşmesi uyarınca düzenlenen kambiyo senetlerine istinaden davalı tarafından yapılan kambiyo senetlerine mahsusu icra takibi hakkında tüketici sıfatı olan davacı tarafından açılan istirdat davasına bakmakla görevli mahkeme tüketici mahkemesi olup (HGK 12/10/2021 tarih 2017/(19)11-166 Esas, 2021/1199 Karar, İstanbul BAM 46.HD. 06/10/2023 Tarih, 2023/1983 Esas ve 2023/2131 Karar, İstanbul BAM 37.HD. 19/12/2023 Tarih, 2023/1093 Esas ve 2023/3454 Karar, İstanbul BAM 18.HD. 22/11/2023 Tarih, 2021/740 Esas ve 2023/2085 Karar, İstanbul BAM 57.HD. 24/01/2024 Tarih, 2023/157 Esas ve 2024/141 Karar sayılı kararları) dosyanın görevli İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir...\" şeklindeki gerekçe ile verilen \"görevsizlik\" kararının yerinde ve isabetli olduğu görülmüştür.\" belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Somut olayda davacı taraf, davaya dayanak olan senedin araç kiralama sözleşmesi nedeni ile düzenlendiğini ileri sürülmüştür. Davalının ise bu hususa herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Dolayısıyla da senedin tüketici sözleşmesine istinaden verildiği, senedin sıhhatine ilişkin bir itiraz da olmadığı dosya kapsamıyla sabit olduğundan ve bu nedenle de taraflar arasındaki işlem, tüketici işlemi olduğundan görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. HMK'nun 114/1-c maddesinde görev dava şartı olduğundan 138. Madde gereğince öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Sakarya Nöbetçi Tüketici Mahkemesi olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi Tüketici Mahkemesinin görevli olduğuna,
3-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın davaya bakmakla görevli Sakarya Nöbetçi Tüketici Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
5-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece nazara alınmasına,
6-Davacı tarafın, adli yardım ve ihtiyati haciz taleplerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2 (İki) Hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.25/02/2026
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.