T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:09/02/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:04/12/2025
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:09/02/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, ... Bankası'nın müvekkili adına Kastamonu 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 15.000,00 TL asıl alacak ile takip başlatıldığını, müvekkilinden bugüne kadar 17.290,67 TL kesinti yapıldığını ve halen dava tarihi itibari ile müvekkilinin toplam borcunun 57.401,12 TL olduğunu, ödeme emrinde de görüleceği üzere 5.000,00 TL'lik senede istinaden yapılan takipte asıl alacağın 15.000,00 TL olarak girildiğini, ayrıca TCMB senetlerine ilişkin yıllık tebliğlerine aykırı faiz talep edildiği yıllık %27 sabit faiz istendiğinin ancak TCMB senetlerine ilişkin faiz oranlarını yıllık olarak tebliğe çıkartığını, müvekkilinin ilgili senetlere istinaden herhangi bir bankaya borcu olmadığı halde müvekkili adına haksız ve kötüniyetli şekilde TCK. TBK'ya aykırı sebepsiz zenginleşmeye dayalı takip başlatıldığını, davalının bu senede istinaden müvekkiline yapılan herhangi bir ödeme var ise bunu ispatla yükümlü olduğunu, bu nedenlerle yapılan takipten dolayı fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, davalı hakkında %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...Tüm dosya kapsamıyla; kaldırma ilamında da belirtildiği üzere takibe konu 30/05/2007 ödeme tarihli 5.000,00 TL bedelli, 30/07/2007 ödeme tarihli 5.000,00 TL bedelli ve 30/06/2007 ödeme tarihli 5.000,00 TL bedelli, keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının dava dışı ... olan 3 adet senedin keşide tarihi içermediklerinden kambiyo senedi vasfında olmadıkları, davanın taraflarının da senedin keşidecisi ve lehtarı olmadıkları, geçerli bir kambiyo senedi bulunmadığı, davalı bankanın, davacıdan herhangi bir alacak talep edebilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varılarak davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir...\" şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince, takip dayanağı belgenin kambiyo senedi vasfı taşımadığı yönünde yapılan değerlendirmenin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, dava konusu belgenin; Türk Ticaret Kanunu’nda kambiyo senetleri için öngörülen zorunlu unsurlara haiz olduğunu, senet metninden borç ikrarı, bedel, lehtar ve keşidecinin açıkça anlaşılabildiğini, mahkeme tarafından, davacının borçlu olmadığına karar verilmiş ise de, bu tespitin eksik incelemeye ve hatalı hukuki değerlendirmeye dayalı olduğunu, menfi tespit davalarında davacının, borçlu olmadığını kesin ve inandırıcı delillerle ispatlamakla yükümlü olduğunu, somut olayda davacı tarafın, takip dayanağı belgenin geçersiz olduğunu ileri sürmek dışında, borcun hiç doğmadığını ya da sona erdiğini ortaya koyan herhangi bir maddi vakıa ve delil sunmadığını beyan ederek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince, ... esas, ... karar sayılı dosyada yapılan ilk yargılama sonunda, davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı ile;
\"Davaya konu ilamsız takip dosyasının incelenmesinde; takibe dayanak bonoların keşide tarihi içermemesi ve bu nedenle kambiyo senedi vasfında olmaması sebebiyle ilamsız takibe konu edildikleri anlaşılmaktadır. Bonoların incelenmesinde; keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının dava dışı ... olup, lehtarın cirosuyla senedin önce davacıya, davacının cirosuyla da davalı bankaya geçtiği görülmektedir. Takip konusu senetler, keşide tarihi içermediklerinden, kambiyo senedi vasfında olmayıp, davanın tarafları da senedin keşidecisi ve lehtarı olmadıklarından, işbu senet taraflar açısından borcun ödenmesine ilişkin adi bir belge niteliğinde dahi değildir. Ortada bir bono olmadığından ve bu nedenle \"ciro\" söz konusu olamayacağından, davacı cirantanın, cirosuna hukuki anlamda yüklenebilecek herhangi bir değer de bulunmamaktadır. Takibe sıkı sıkıya bağlılık kuralı gereğince, işbu davada, takibe dayanak belge ile davalı bankanın, davacıdan herhangi bir alacak talep edebilmesi mümkün değildir. Diğer taraftan, davacı vekili dava dilekçesindeki anlatımlarında, bononun tahsil amaçlı bankaya devredildiğini, müvekkilinin bankadan kullandığı herhangi bir kredinin olmadığını belirterek, cirosunun temlik cirosu olmayıp, tahsil cirosu olduğunu ve davalıya bu sebeple borcunun bulunmadığını iddia etmiştir. İddianın ileri sürülüş şekline göre, işbu menfi tespit davasında, davacının toplam borç üzerinden davayı açması ve harcını buna göre yatırması gereklidir. Açıklanan hususlar karşısında, Mahkemece, takipten sonra bir kısım ödemelerin de mevcut olduğu görülmekle, işbu menfi tespit davasının, dava tarihindeki borç durumuna göre açılması gereğinden hareketle, dava tarihi itibariyle yaptırılacak kapak hesabının ilgili icra dairesinden celbinin sağlanarak, bu kapak hesabında belirlenen bakiye borç üzerinden eksik harcın davacıya tamamlattırılması, akabinde, yukarıda yazılı hususlar dikkate alınarak, dosyanın karara bağlanması gerekirken'' denilerek mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın yeni esas aldığı ve mahkemece ortadan kaldırma kararı gereği icra dairesi ile yazışma yaparak kapak hesabını dosyaya kazandırdığı, eksik harcın tamamlandığı, mahkemece ortadan kaldırma kararında belirtilen şekilde davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, menfi tespit davasında kural olarak ispat külfetinin davalıda olmasına, Dairemizin kaldırma kararında takip konusu senetlerin kambiyo vasfına sahip olmadıkları ve bu haliyle adi senet niteliğinde dahi olmadığı da belirtildiğinden ispat külfetini davacıda olmasını gerektirecek hukuki bir durumun olmamasına, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda karar verildiğinin ve eksik harcın tamamlatıldığının anlaşılmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.985,02 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.253,02 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
...