T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1228
KARAR NO: 2026/317
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/02/2025
NUMARASI: 2014/1247 Esas, 2025/126 Karar
DAVANIN KONUSU: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti|Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 12/03/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, müvekkilinin 1954 yılında kurulmuş sektördeki en güçlü şirketlerden biri olduğu, müvekkili ...A.Ş ile davalı arasında ... da yapılması ön görülen... (... PROJESİ) otel-konut- ofis kuleleri, otopark ve enerji merkezinin mekanik tesisat işlerinin yapılmasının ön görüldüğünü, bu sözleşmede davacı ........ Anonim Şirket'inin tedarikçi, davacının .... şubesinin yüklenici, ...'in idare, ...'in işveren, davalı...Anonim Şirketi'nin müşteri sıfatıyla yer aldığı, davacı ile davalı arasında sözleşmenin 10.02.2010 tarihinde imzalandığı, sözleşmede malzeme ve işçilik bedeli toplamının 17.600.000 USD olarak belirlendiği, sözleşme bedelinin 9.782.725,49 USD'lik kısmının malzeme bedeli, 7.817.281,72 USD'lik kısmının işçilik bedeli olduğu, anasözleşmeye ek olarak yapılan zeyinnameler ile sözleşme bedelinin toplam tutarının malzeme için 11.556.490,25 USD'ye , işçilik bedelinin 9.890.640,87 USD'ye; toplam iş bedelinin 21.447.131,12 USD'ye ulaştığını, sözleşmede işin süresinin 17 ay olarak belirlendiğini, sözleşmeye istinaden davalıya ... A.Ş'ye ait 01.03.2010 tarihli 01.07.2014 tarihine kadara süreli 1.760.000 USD tutarlı kesin teminat mektubu verildiğini, teminat mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatıldığını, sözleşmenin yürürlüğe girmesiyle davacı tarafından temin edilen malzemelerin davalıya teslim edilmeye başlanıldığını, ilk faturanın 17.02.2010 tarihinde son faturanın ise 16.05.2012 tarihinde kesildiğini, bu süreçte davalıya 11.482.121,33 USD fatura kesildiğini, buna karşılık davalıdan 10.842.965,14 USD tahsilat yapıldığını, davalıdan olan cari hesap alacağının gün itibariyle 639,156,19 USD olduğunu, davalıya yapılan malzeme taahhütlerinin tamamlanmış olduğunu, ... Projesinin otel- konut - ofis kulelerinin davacı tarafından 31.12.2013 tarihi itibariyle tamamlandığını, sözleşmede 17 ay sürmesi planlanan projenin 46 ay 20 güne uzadığını, işverenin kaba işleri ve ince inşaat işlerini belirlenen iş programından tamamlayamamış olması sebebiyle davacının bu kadar uzun bir süre sahada bulunulmasına sebebiyet verildiğini, davalının inşai ve mimari işlerdeki gecikmesi sebebiyle davalıdan sonra iş yapmak zorunda olan davacının işlerinin uzamasına ve zararına neden olunduğu, müvekkilinin sorumluluğunda olan işlerin \"mekanik tesisat işleri, ısıtma soğutma-havalandırma-iklimlendirme, temiz ve pis su tesisatları, yangın tesisatları, makina daireleri, otel için viktifiye malzemelerinin montajı, otomasyon üniteleri\" gibi işler olduğu ve bu işlerin inşaatla birlikte veya inşaatı takiben yapılması gereken işler olduğu, inşaatın ve kısmen mimarinin ilerlememesi halinde mekanik tesisat işlerinin ilerleyemeyeceği, müvekkilinin davalı tarafından inşai imalatın yapılmaması nedeniyle beklemek zorunda bırakıldığı, müvekkilinin masraf ve maliyetlerinin arttığı, bu durumun işverene defalarca bildirildiği, ... Projesinin 249.070 m² inşaat alanına sahip olduğu ve Hotel Tower, Residence Tower, Office Tower, Ve Alışveriş Merkezi ve otoparklardan oluştuğu, müvekkilinin ...'ın ana mekanik tesisat hatlarını üstlenerek tamamladığı, Otel Tower'ın ise vitrifiye takılmasına kadar süreçlerini üstlenerek teslim ettiği ve 24.06.2013 tarihinde bu kısmın açılışının yapılarak hizmete girdiği, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılmasına rağmen süreç içindeki gecikmelerden ve proje değişikliklerinden dolayı müvekkiline ek maliyetler ve sorumlulukların yüklendiği, bazı yapılan işler için talep edilen bedellerin ana müteahhit ... tarafından ertelendiğini ve işin tamamen bitmesi halinde görüşülebileceğinin cevabının verildiğini, zaman zaman inşaatta çalışın diğer taşeron işçilerinin imalatlara zarar vermesi sebebiyle bazı imalatların tekrarlandığını, davacının sürekli talepleri üzerine ... ve davalının dahil olduğu kontrol şirketi yetkilileri tarafından tamamlanan bölümlerin geçici kabul tutanakları ile teslim alındığı, bu tutanakların dosyaya eklendiği, projede ön görülen sürenin aşılması ve maliyet artışı nedeniyle yapılan 31.03.2013 tarihli metraj artışı çalışmasının 21.05.2013 tarihinde ana müteahhit firma proje koordinatörü ...'a verildiğini, ikinci keşif artışı için toplam 5.882.450,34 USD ek ödeme talep edildiğini, ana müteahhit firma yetkilisinin bu talebi iş tamamen bittikten sonra değerlendirebileceklerini belirttiği ancak gündeme alınmadığı ve müvekkilinin haksız bir şekilde şantiyeden çıkarılma yollarının aranıldığı, kalan işler için genel iş programı ve iş bitirme maliyeti çalışmasının yapılarak 21.09.2013 tarihinde ana müteahhit ..... Bölge Direktörü... ve Mali ve İdari İşler Müdürü ...'a verildiği, davacı şirketin önündeki inşaa ve malzeme eksiklerinin giderilmesinin talep edildiği ve işin 2 ay içinde bitirilmesinin (31.12.2013)'de ön görüldüğü, bu taleplerin yanında 2 yıldır devam ettirilen işletme bedeli için 1.400.000 USD'lik talebin gündeme getirildiği, işveren şirketin ise bu talebe yanıt vermeyerek müvekkilini iş bıraktırmaya çalıştığı, davalının müvekkilinin şantiyeyi terk etmemesi halinde teminat mektubunu nakde dönüştürme tehdidinde bulunduğu, müvekkilinin buna rağmen 31.12.2013 tarihine kadar maaşları müvekkili tarafından ödenen müvekkili şirketin ekibinde yer alan teknik elemanlar ile işlerin tamamlandırılmasına çalışıldığı, davalının borçlarını ödemekten imtina ettiği ayrıca teminat mektubunun nakde çevrilmesi için Ağustos ayında bankaya telefon ettiği bu durum karşısında davacı tarafından İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/.... D. İş sayılı dosyasında 10.02.2010 tarihli sözleşme nedeniyle davalıya verilen 31.12.2014 süreli ... Bankasına ait 1.760.000 USD tutarlı teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde tedbir kararının alındığı, davalı şirketten 639.156,19 USDlik alacak dışında müvekkili şirket dışındaki uygulayıcıların inşai ve mimari işlerde yarattığı gecikmelerden kaynaklı keşif metraj artışları, endirek giderler, işçilik giderleri, işletme giderleri, direkt işçilik giderlerinden oluşan toplam 4.869.499,77 USD alacağın davalı ile ana müteahhit ... sorumluluğunda olduğu, bu alacakların ana müteahhide olan ve mevcut sözleşme dışında kalan işçilik boyutu ile hizmetin alıcısı ve menfaat elde edeni ve davalı ile organik bağı bulunun ... tarafından taahhüt edildiği, bu nedenle işin gecikmesinden ve ilave işlerden kaynaklanan alacakların saklı tutulduğu belirtilerek ... Bankasına ait 31.12.2014 tarihli teminat mektubu nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve teminat mektubunun taraflarına iadesine, 639.156,19 USD alacağın dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle tahsiline karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.Davalı vekili, davacının yüklenici, davacı şubesinin tedarikçi, davalı müvekkilinin müşteri sıfatıyla ve ...'nin işveren sıfatıyla imzaladığı,10.02.2010 tarihli malzeme alımı ve işçilik sözleşmesiyle... projesi içerisindeki otel-konut-ofis kuleleri, otopark ve enerji merkezinin mekanik tesisat işlerinin yapılmasını üstlendiğini, davacının sözleşmedeki yükümlülükleri yeterince yerine getirmediğini, davacının sözleşmenin tarafı ... ve ...'nin yetkilendirdiği ... ...'yu zarara uğrattığını, davacının yapmakla yükümlü olduğu ödemeleri yapmadığı, malzemeleri tedarik etmediği, inşaatları tamamlamadığı için ...'nin yetkilendirdiği ... ... tarafından bu ödemelerin ve işlerin yapıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği işverenin uğradığı zararın davacının hakedişlerinden kesinti yapılarak karşılanabileceği gibi teminat mektubunun irat olarak kaydedilebileceği, dava konusu teminat mektubunun çok taraflı sözleşmede tüm yetkilere haiz kurulun ... ve onun yetkilendirdiği ... ... olduğu, davanın ... holdingi ... ya ihbarının gerektiği, dava konusu teminat mektubunun süresinin 31.12.2014 tarihine kadar uzatıldığı, 01.03.2010 tarihli 0347285 nolu 1.760.000 USD tutarlı kesin teminat mektubunun sunulmasının sözleşmenin 8.1 maddesine dayandığı, sözleşmenin 8.1 maddesinde tedarikçi veya yüklenicini sözleşme keşif bedelinin %10'u tutarında kesin teminat mektubunu kesin kabul süresinin sonuna kadar geçerli olacak şekilde işverene teslim edeceği, kesin hesabın işveren tarafından onaylanması, tedarikçi ve yüklenicinin ilgili ülke mevduatları gereği ödemekle yükümlü oldukları, .... ve... primlerine ait borçları olmadığına dair belgelerin ibrazı ve sözleşmedeki gider şartların yerine getirilmiş olması koşuluyla yükleniciye veya tedarikçiye iade edileceğinin kararlaştırıldığı, teminat mektubunun iade koşullarının yerine getirilmediği, kesin kabulün yapılmadığı ve kesin hesapların işveren tarafından onaylanmadığı, davacının ilgili kurumlara olan borçlarını ödemediği, dava tarihi olan 26.09.2014 tarihi itibari ile iade koşullarının hiçbirinin mevcut olmadığı, taraflar arasında malzeme alımı ve işçilik sözleşmesi kapsamında geçici kabulün dahi yapılmadığını, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği geçici kabul tutanaklarında dava dilekçesi ekinde rastlanılmadığı, gerçekte geçici kabul yapılmadığından böyle bir belgenin bulunmasının imkansız olduğu, sözleşmenin 7. Maddesinde geçici kabul işleminin yapılmış sayılması için nelerin yapılması gerektiğinin açıkça yazıldığı, davacının iddialarına tümüyle karşı çıkıldığı, sözleşme konusu işin geçici kabul yapılabilecek seviyeye ulaşmaması sebebiyle geçici kabulün yapılamadığı, müvekkili ve dava dışı ...- ... ...'nun dünyada sayılı mimari projelerden biri olan... kuleleri için sektörün en önde gelen kişileriyle çalışıldığı, davacı şirketin deneyimli geçmişi de göz önünde bulundurularak proje kapsamındaki mekanik tesisat işlerini kendisinden beklendiği üzere sonlandırabileceği düşünülerek iş için teklif vermesinin istenildiği, sözleşmenin 2.1 maddesinde 17 ay olarak belirlendiği, yüklenicinin inşaat sahasını görüp tüm şartları inceledikten sonra sözleşmeyi imzaladığı, davacının sözleşmeye uygun olarak edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle işlerin uzadığını, davacının mali durumundaki bozulmalar, malzeme sevkıyatındaki gecikmeler, kalitesiz işçiliklerin davacı tarafından göz önünde bulundurulmadığı, davacının iş tesliminde sürekli gecikme yaşadığı, davacının son malzeme sevkıyatını 16.05.2012 tarihinde sözleşmenin bitim süresinden yaklaşık 11 ay sonra düzenlendiğinin davacı tarafından dava dilekçesinde beyan edildiği, işveren ...'nin ve yetkilendirdiği ... holdingin işlerin başka bir yükleniciye yaptırılması, diğer yüklenicilere paralar ödenmesi eksik malzemelerin temini gibi hakediş kesintisini gerektirecek zararlarının bulunduğu, hakedişten karşılanamayan zararların teminatlardan karşılanacağının sözleşmede düzenlendiği, davacının imzasının bulunduğu hakediş icmalinin delil olarak sunulması durumunda görüleceği üzere davacının bu imzalarını yok farz ederek tüm bedeli talep ettiği, davacının gereği gibi yapmadığı, buna dair hakediş, imalat, ihrazat, yeşil defter, kabul tutanağı, icmaller gibi bir çok belge sunması gerektiği, bunları sunamadığı, işverenin elinde bulunan tüm belgelerin ayrıca celbinin gerektiği, sözleşmenin 10.1.maddesinde işveren alacaklarının yüklenici onayı olmaksızın yüklenici veya tedarikçinin hakedişlerinden veya teminatlarından tek taraflı mahsup edilebileceği, işveren alacaklarının neler olduğunun sözleşmenin 4.10, 6.1, 10.1, 4.6 maddelerinde açıklandığı, yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle işverenin uğradığı tüm zararı ve yaptığı ödemeleri hakedişlerden ve teminatı paraya çevirerek temin etme hakkı bulunduğu, ... holdingin yüksek zarara uğradığı, işverenin yaklaşık 5.000.000 USD alacağının bulunduğu, ... tarafından yapılan ödemelerin ve tediye makbuzlarının klasör halinde sunulduğu, bu ödemelerin tarihlerini 2012-2013 olduğu, henüz kesin hesabın çıkarılmadığı, işveren tarafından yapılan ödemelerde davacı yüklenicinin görevlendirdiği kişilerin imzasının bulunduğu, yüklenicinin bu ödemelerden dolayı borçlu olmadığını iddia edemeyeceği, müvekkili tarafından mektup bedelinin tazmini için talepte bulunulduğu, 04.12.2014 tarihinde teminat mektubu bedelinin müvekkili şirket hesabına yatırıldığı, dava dışı işveren tarafından 01.12.2014 tarihinde davayı gönderilen ve bu ödemelerin bir kısmı olduğu belirtilen 2.406.290,13 USD tutarlı borç dekontunun (...firması adına yapılan işçilik ödemelerinin nezdininizdeki hesabına yansıtılmak üzere devri) konu borç dekontunun müvekkili şirket tarafından işlendiğini ve müvekkili şirket cari hesabında görülen 646.290,13 USD tutarlı alacağın mahsup edilerek cari hesabın sıfırlandığını, işverenin ve davalının sözleşme nedeniyle oluşan zararlarının talep hakkının saklı tutulduğunu, davacı tarafından düzenlenen faturalarının sözleşmenin 5.1 maddesinde belirtilen ve sözleşmenin eki olan malzeme miktar- birim fiyat tablosundaki miktarların ve fiyatların üzerinde olduğu, davacının yaptığı işçilik hataları nedeniyle diğer işlerinde zarar gördüğü, bu işlerin tekrar yaptırıldığı bu nedenle sözleşmenin 4.7 maddesine göre şirketin hakedişlerine kesinti olarak yansıtıldığı, davacı tarafından imzalanmış hakediş kesintisi icmal sayfası örneğinde görüleceği üzere saha tutanakları olarak belirtilen bu kesintilerin ara hakedişlere yansıtıldığı, müvekkili şirket tarafından inşai ve mimarı faaliyetlerde gecikilmesi sebebiyle davacının geciktiği iddiasının yerinde olmadığını, sözleşmenin 4.6 maddesine istinaden tedarikçi ve yüklenici firma tarafından temin edilmeyen malzemelerin önemli bir kısmının hakedişlere kesinti olarak yansıtılmak üzere işveren tarafından temin edildiği, fazladan yapılan işler için ek keşif hazırlandığının dava dilekçesinde bildirildiği, sözleşmenin 6.1 ve 6.2 maddelerine göre müşterinin malzeme bedeli karşılığında ödemekle yükümlü olduğu kesin tutarın iş bitiminde götürü bedel dikkate alınarak belirleneceği, davacının ilave keşif artışı talebinin değerlendirilebilmesi için iş tesliminin yapılmasının beklenildiği, davacının işleri teslim ettiğine dair hiçbir delil sunmadığı, açılış törenin veya teşekkür mektubunun işin teslim edildiğini tespit için yeterli olmadığı, dava tarafından yerine getirilmeyen montaj ve danışmanlık işleri için sözleşmenin 4.6 maddesine göre başka şirketlerden danışmanlık ve işçilik hizmet alımı gerçekleştirildiği, alınan bu hizmetler karşılığında ilgili şirketlere tahakkuk ettirilen hakediş bedellerinin davacı şirketin hakedişlerine kesinti olarak yansıtıldığını, Kiklop tasarım tarafından verilen danışmanlık hizmeti için 192.475 USD, Besel Isı Sistemi tarafından gerçekleştirilen işler için 767.299,43 USD, ........ tarafından gerçekleştirilen işçilik bedeli için 294.367,99 USD, ..... tarafından gerçekleştirilen işler için 111.696,92 USD'nin kesinti olarak yansıtıldığı, bu zararların yükleniciye rücu edilebileceği, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, tanık beyanları ve tarafların iddia ve savunmaları ,dosyaya sunulan yazışmalardan ve 24.06.2024 tarihli davalı itirazlarının detaylı olarak değerlendirildiği ek rapordan ; taraflar arasında akdedilen ana sözleşmede 17 ay olarak belirlen iş süresine aykırı davranılmasının davalının inşai ve mimari imalatlarda gecikmesinden ve kaba inşaatın tamamlanmamasından kaynaklandığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davacının hakediş alacağını ödeme borcunun davalıya ait olduğu, davalı tarafından yapılan ödemelerle sözleşmede İşveren olarak imzası bulunan ... tarafından yapılan ödemelerin davacı alacağından mahsup edilebileceği, kesin hakediş uzmanı bilirkişiler ile makine mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişiler tarafından yapılan teknik inceleme sonucu davacı tarafından gerçekleştirilen imalat ve malzeme bedeli toplamının KDV hariç 21.033.497,79 USD olduğu, davalı tarafından yapılan ödemeler, teknik bilirkişiler tarafından kesin hakediş alacağından düşülmesi gereken kesintiler dikkate alınarak tespit edilen ( 21.033.497,79 USD + 334.638,88 USD (KDV) imalat - her 3 sözleşme kapsamında da dikkate alınabilecek kesintiler düşüldükten sonra davacıya kesin hakediş ile ödenecek toplam tutarın 681.132,63 USD + 122.603,87 USD =) 803.736,50 USD olduğu, davacı tarafından talep edilebilecek kesin hakediş alacağının tamamının davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının haklı neden bulunmaksızın TBK 484.maddesine göre işin %98,23 oranında tamamlanmasına rağmen sözleşmenin fiilen sona erdirildiği, davalının TBK m.484 uyarınca, yapılan işin karşılığı tüm bedeli (teminatlar da dahil olmak üzere) ödemek ayrıca yüklenicinin uğradığı tüm zararı da tazminle yükümlü olduğu, tarafların ticari defterlerindeki mutabakatsızlığın davalı defterlerinde yer alan davacının 639.156,19 USD alacağını sonlandıran ve davacıyı borçlu hale getiren \"... 011122014-2 nolu borç dekontu \" açıklamalı işlemin oluşturduğu, davalının davacıyı borçlandıran bu işlemin dayanak belgelerini dolayısıyla davacı alacağından mahsup edilmesi gereken ödemelerin varlığını ispat edemediği, davacının dava tarihi itibari ile davalı şirketten 803.736,50 USD alacaklı olmasına rağmen davalının haksız olarak 1.760.000 USD bedelli teminat mektubunu nakde dönüştürdüğü anlaşılmakla 1.760.000.00 USD'nin 03.12.2014 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve davacı şirkete verilmesine, 639.156.19 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve davacı şirkete verilmesine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, mahkeme kararının maddi gerçeklere aykırı usul ve yasaya aykırı olduğunu, çelişkili, eksik, hatalı ve denetime elverişsiz bilirkişi raporları bulunduğunu, raporlarlar arasında açık çelişkiler bulunduğunu, çelişkiler giderilmeden karar verildiğini, kesinti kalemlerinin tamamının kesin hesap dışına bırakıldığını, imzasız hadedişlere dayalı hesaplama yapıldığını, teknik ve mali incelemelerin birbirine aktarılmadığı, aynı raporda dahi içsel tutarsızlık bulunduğu, mahkemece hukuki ilişki yanlış kurulduğu, davacının işveren veya yüklenici değil yanlızca tedarikçi sıfatına sahip olduğunu, asıl işverinin ... ve ... olduğunu, teminat mektubuna ilişkin tüm yetki ve tasarrufun işverene ait bulunduğu, TBK 484 maddesi uygulama alanı bulunmadığını, iş sahibi sıfatı atfederek hukuki nitelendirme yaptığını ancak hatalı olduğunu, sözleşme kapsamında geçici ve kesin kabul işlemlerin hiç yapılmadığı, davacının işin tamamlanmadığını, somut ve yazılı hiçbir delille ispat edilemediğini, mahkeme %98,23 tamamlanma kabulü yaptığını, geçici ve kesin kabul yapılmayan bir işte fiili tamamlanmadan söz edilemeyceğini, bilirkişi raporları itibariyle 2018,2020,2022,25023 ve 2024 tarihli kök ve ek raporların birbirini tamamen çürüttüğünü, aynı kalemler hakkında farklı tutarlar hesaplandığını, teknik raporlarda kabul edilen kesintiler mali raporlara aktarılmadığını, kesinti kalemlerinin hiçbir gerekçe gösterilmeden dışlandığı, davacının imzası bulunmayan belgelerin esas alındığını, buna karşılık davalını sunduğu dekontlar kesinti belgeleri ve yazışmaların değerlendirilmediği, mahkemenin kendi ara kararına rağmen yeni bilirkişi kuruluna tevdi yoluna gidilmediğini, davacının ticari defteleri karşılaştırılmalı incelenmediği, taraf defterleri arasında mutabakat bulunmadığı halde tek tarflı defter kayıtlarına dayınılarak davanın kabulüne karar verildiğini, teminat mektubu bakımından ise, sözleşmenin birçok maddesinde teminatın hangi halerde nakde çevrileceğinin açıkça düzenlendiği, yüklenici ve tedarikçinin ayıplı, eksik, gecikmeli ifa, iş güvenliği ihlalleri, pirim ve vergi borçları, üçüncü kişilere yaptırılan işler gibi hallerde teminat işveren tarafından tek taraflı olarak paraya çevrilebileceği somut olaylarda bu şartların tamamın gerçekleştiği, bu nedenle teminat mektubunun hukuka uygun olarak nakde çevrildiğini, uyuşmazlığın parasal sınır itibariyle senede karşı tanıkla ispat yasağı kapsamında olduğu, buna rağmen mahkemenin tanıklar Harun Polat ve Muammer Sönmez isimli kişileri dinlemek suretiyle hükümde esas aldığını, davacının teminat mektubu bedeli bakımından ne dava dilekçsinde ne de ıslah dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı, buna rağmen mahkemenin resen faiz hükmü kurduğunu belirterek mahkeme kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davada davacı, taraflar arasında 10.02.2010 tarihli götürü bedelli eser sözleşmesi imzalandığını, ... projesi kapsamında otel, konut, ofis kuleleleri ile enerji merkezi mekanik tesisat işlerin yapılması kararlaştırıldığını, sözleşme bedeli zayilnameler ve ek sözleşmelerle birlikte 20.852.018,38 USD olduğunu, iş süresi 17 ay olarak belirlendiğini ancak işveren ve ana yükleniciden kaynaklanan sebeplerle iş süresi fiilen 42-43 aya kadar uzadığını, kaba inşaat tamamlanmaması sebebiyle mekanik işlerin aksadığını, geçici ve kesin kabul yapılmadığını, buna rağmen işlerin %98,23 oranında tamamlandığını, iş sebebiyle 19.718.206,47 USD ödeme aldıklarını, buna rağmen kesinti ve mahsuplar sonrası bakiye kesin hakediş alacağı olan 803.736,50 USD ödenmediğini, ayrıca davalıya verilen 1.760.000,00 USD kesin teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiğini belirterek, davacının teminat mektubu yönünden borçlu olmadığının tesbitine, bakiye hakediş alacağı olan 639.156,19 USD bedelin tahsilini talep etmiştir. Davalı, taraflar arasında sözleşme imzalandığını, davacı edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediği, malzeme temininde gecikmeler yaşandığını, işlerin eksik ve hatalı olduğu, kesin ve geçici kabul şartlarının hiçbirinin gerçekleşmediğini, birçok hakediş imzasız ve tek taraflı hazırlandığını, yapılan işlerin sözleşmeye uygun olmadığını, davalı ve ana yüklenici tarafından başka firmalara yaptırılan iş bedelleri davacı hakedişinden kesildiğini, teminat mektubu sözleşme gereği haklı olarak nakde çevrildiğini, davacının.... ... ve ...'ye arşı yönelmesi gereken talepleri doğrudan davalıya yönelttiğini, davacının alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkeme, taraflar arasında götürü bedelli sözleşme imzalandığını, davacı ediminin %98,23 kısmını tamamladığını, geçici ve kesin kabul işlemlerinin fiilen yapılmadığını, bunun davacının kusurundan ziyade işveren ve ana yükleniciden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle gerçekleşmediğini, davacının kesin hakediş alacağı bilirkişi raporu itibariyle 803.736,50 USD olduğu belirlendiğini, davacı ticari defterlerinde bakiye alacağın 639.156,19 USD olduğunu, davalının bu alacağı sona erdirdiğini idda ettiği .... nolu borç dekontuna dayalı mahsup işleminin ispatlanamadığı, TBK 97 ve 117 gereğince karşılıklı edimlerin ifasında öncelikle ifa eden tarafın alakalı sayılacağı sayılmasına rağmen davalının teminat mektubunu paraya çevirdiğini, teminat mektubunu paraya çevrilmesinde davalının haksız olduğunu belirterek, davanın kabulü ile 1.760.000,00 USD teminat mektubu ile bakiye kalan alacak olan 639.156,19 USD bakiye alacak bedelin davalıdan tahsiline karar vermiştir. Dosya kapsamı, taraflar arasında imzalanan 10.02.2010 tarihli sözleşme, zeyilnameler, hakediş belgeleri, taraf ticari defterleri, bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı yüklenici tarafından .....’de gerçekleştirilen ....... projesine ilişkin mekanik tesisat işlerinin sözleşme kapsamında yürütüldüğü, yapılan işlere ilişkin hakedişlerin düzenlendiği ve taraf kayıtlarının incelenmesi sonucunda bilirkişi raporlarında davacı tarafından gerçekleştirilen işlerin ve hakedişlerin tespit edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olduğu, her ne kadar istinaf dilekçesinde bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu, davacı tarafından işlerin tamamlanmadığı, hakediş hesaplarının hatalı olduğu ve teminat mektubunun sözleşmeye uygun şekilde paraya çevrildiği ileri sürülmüş ise de dosya kapsamındaki bilirkişi incelemelerinde söz konusu iddiaları doğrular nitelikte bir tespit bulunmadığı, mahkemece bilirkişi raporları, hakediş belgeleri ve ödeme kayıtları birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar verildiği, mahkemenin delilleri takdirinde ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin hükmü değiştirmeye elverişli olmadığı anlaşılmakla davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ..../02/2025 tarih ve 2014/.... Esas, 2025/... Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-Alınması gereken 370.907,60 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 92.726,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 278.180,70 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 12/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.