T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/2082
KARAR NO\t\t: 2026/590
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI\t\t: 2020/539 Esas-2024/342 Karar
DAVA TARİHİ\t: 05/10/2020
KARAR TARİHİ\t: 16/04/2024
DAVANIN KONUSU\t: Ödenen Kaçak Elektrik Kullanım Bedelinin İstirdadı
DAİRE KARAR TARİHİ\t: 26/03/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 30/03/2026
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/539 Esas 2024/342 Karar sayılı dosyasından verilen 16/04/2024 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin ... Alışveriş Merkezi’nde bulunan ... Blok .... bölüm numaralı mağazada kiracı olduğunu, mağazada kullanması gereken elektrik sebebiyle davalı firmanın 24891618 sayaç numarası ile elektrik abonesi konumunda olduğunu, davalı tarafından 04.03.2020 tarihinde ... Alışveriş Merkezi’nde bulunan ve kiracıların çalışanlarının, yetkililerinin girmesi yasak olan sayaç odasında gerçekleştirilen inceleme üzerine Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağının düzenlendiğini, tutanakta kaçak elektriğin kullanım şekli konusunda; “Yerinde yapılan kontrolde abonenin sayaç üzerinden “S” fazın ait olan akım giriş ucuna “S” fazına ait gerilim klemensine, “S” fazının gerilim ucunu “5 fazına” ait akım giriş klemensine bağlayarak sayacın eksik tüketim kaydetmesine sebep olduğundan kaçak elektrik kullandığı tespit edilmiştir. Bağlantı düzeltilerek pano mühürlenmiştir.” şeklinde açıklama yapıldığını, bunun üzerine davalı tarafından 06.03.2020 tarihli GD12020000001157 sayılı kaçak elektriğe bağlı ek tahakkuka ilişkin “Enerji Tüketim Bedeli ve Elektrik Dağıtım Bedeli” açıklamalı 102.045,18 TL fatura düzenlendiğini, müvekkili tarafından Kaçak Elektrik Kullanım Tutanağına karşı davalı kuruma itiraz edildiğini, itiraz üzerine inceleme neticesinde kaçak elektrik tutanağı doğrultusunda oluşturulan 102.045,18 TL’lik kaçak elektrik ve kaçak elektriğe bağlı ek tahakkukun doğru olduğuna karar verildiğini, müvekkili tarafından Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağına yönelik itiraz gerçekleştirilmiş olsa da itirazın ödeme zorunluluğunu durdurması, davalı kurum tarafından her an faturanın ödenmediğinden bahisle elektriğin kesilmesi ihtimali bulunması, bu sebeple müvekkilinin işyerinin ticari faaliyetlerinin sekteye uğrayabileceği gözetilerek davalı tarafından düzenlenen e-faturaya ilişkin olarak ihtirazı kayıt ile, 51.000,00 TL ana para ve 6.971,70 vade farkı olmak üzere, 57.971,70 TL tutarında bir ödeme gerçekleştirildiğini, ayrıca söz konusu e-faturaya, içeriğine ve bedeline müvekkili şirket tarafından kayıtlı elektronik posta ile 07.04.2020 tarihinde, süresi içerisinde, itiraz edilip, yapılan ödemenin müvekkiline iade edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, ancak müvekkili tarafından 06.03.2020 tarih GD12020000001157 sayılı faturanın bakiyesinin ödenmemiş olması sebebiyle 17.07.2020 tarihinde müvekkili şirketin elektriğinin kesildiğini ve 17.07.2020 tarihinde 57.348,01 TL ilave ödemenin baskı altında yapıldığını, yine 17.07.2020 tarihinde, e-faturada yer alan ödenmeyen tutara ilişkin olarak, 3.822,80 TL tutarında gecikme faizini içeren 17.07.2020 tarihli ve GD12020000002854 no’lu e-fatura düzenlendiğini, müvekkilinin bu e -faturaya itirazda bulunduğunu ve itirazlarının davalı şirket tarafından reddedildiğini, davalı tarafından düzenlenen Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağının gerçeği yansıtmadığını, söz konusu sayaçların bulunduğu bölüme müvekkili şirket yetkililerinin veya çalışanlarından birinin girmesi ve sayaca müdahale etmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket yetkililerinin ... Alışveriş Merkezi yönetimi ile yaptıkları yazışmada sayaç odasına kiracılar tarafından giriş yapılmasının ve müdahale edilmesinin mümkün olmadığının yönetim tarafından ifade edildiğini, bu tutanak esas alınarak düzenlenen kaçak elektriğe bağlı ek tahakkuka ilişkin 06.03.2020 tarih ve 102.045,18 TL bedelli fatura ile 17.07.2020 tarih ve gecikme faizine ilişkin 3.822,80 TL bedelli fatura kapsamında müvekkilinin hukuken sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirket tarafından Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlendikten sonra tutanakta anıldığı şekilde sayaçta bağlantı hatası olup olmadığı hususunun kontrolünün dahi mümkün olmadığından Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağını kati surette kabul etmemekle birlikte öncelikle bu tutanağın fiili durum ile uyuşup uyuşmadığının tetkikinin talep edildiğini, kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağına ve sayaçta bağlantı hatasının bulunduğunun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, sayaçta bir bağlantı hatası olması durumunda bu hususun sayaca müdahale eden davalı şirket personelinden kaynaklanacağını, müvekkili şirket tarafından sayaç odasına giriş yapılmasının mümkün olmadığı gözetildiğinde, bu şekilde bir bağlantı hatası var ise davalı şirketin kendi personelinden kaynaklı olduğunun sabit olduğunu, davalı şirket yetkilisinin her ay sayaç odasına girerek ölçüm yaptığı değerlendirildiğinde bu olgunun 04.03.2020 tarihi itibariyle tespitinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, elektrik dağıtım şirketinin kusurundan kaynaklı olan bir hususun aboneye yükletilemeyeceğini, davalı şirket tarafından yapılan tahakkukların fahiş nitelikte olup mevzuata aykırı şekilde yapılan tahakkukun denetime elverişli olmaması sebebiyle kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenlerle düzenlenen 06.03.2020 tarih ve GD12020000001157 sayılı kaçak elektriğe bağlı ek tahakkuka ilişkin 102.045,18 TL bedelli fatura ile 17.07.2020 tarih ve GD12020000002854 sayılı gecikme faizine ilişkin 3.822,80 TL bedelli fatura kapsamında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile davalıya ödenmek zaruretinde kalınan toplam 115.319,71 TL ödemenin davalıdan istirdatının gerektiğini, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurduklarını ve anlaşma sağlanamadığını belirterek; müvekkilinin davalı şirkete 06.03.2020 tarih ve GD12020000001157 sayılı kaçak elektriğe bağlı ek tahakkuka ilişkin 102.045,18 TL bedelli fatura ile 17.07.2020 tarih ve GD12020000002854 sayılı gecikme faizine ilişkin 3.822,80 TL bedelli fatura kapsamında borçlu olmadığının tespitine, davalıya ödenmek zaruretinde kalınan toplam 115.319,71 TL ödemenin, her bir ödeme için ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalı kurumdan istirdatı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin kaçak ekipleri tarafından tarafından davalıya ait .... Mahallesi ...’daki 24891618 nolu tesisatta yapılan 04/03/2020 tarihli kontrolde sayacın bağlantılarının şöntlenmesi suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bu nedenle K/24666 seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ve davacı şirket adına Z/00102675 seri numaralı 102.045,18 TL tutarlı kaçak kullanım faturası oluşturulduğunu, faturanın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin kaçak ve usulsüz elektrik tüketimine ilişkin 42, 44, 45 ve 46. maddeleri uyarınca düzenlendiğini, sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin kaçak tüketim sayıldığını, abonenin sayaç üzerinden ''S'' fazına ait olan akım giriş ucunu, ''S'' fazına ait gerilim klemensine; ''S'' fazının gerilim ucunu ''S'' fazına ait akım giriş klemensine bağlayarak sayacın eksik tüketim kaydetmesine sebep olduğundan kaçak elektrik kullandığı tespit edilerek bağlantının düzeltilip panonun mühürlenerek Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereği 04/03/2020 tarihli Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı ve powermetre ile yapılan ölçümlere dair Periyodik Kontrol/Tespit Protokolü düzenlenerek, bu durumun video ile kayıt altına alındığını, kaçak elektrik tespit tutanağı ve videolar ile davacının kaçak elektrik kullandığının sabit olup, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereği elektrik dağıtım şirketi görevlilerince düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, tesisat endeks dökümleri geriye dönük olarak incelendiğinde kaçak elektrik kullanımının uzun yıllardır devam ettiğini ancak EPTHY hükümlerinin sadece bir yıl geriye dönük tahakkuk yapılabileceğini öngörmesi nedeniyle sadece kaçak tespit tarihinden geriye dönük bir yıllık kaçak ve ek tüketim tahakkuku yapılabildiğini, davacı taraf her ne kadar ödeme yapmışsa da EPDK tarafından düzenlenen EPTHY md.43 gereği ödemenin yapıldığı belirtilmek suretiyle davacı şirket hakkında müvekkili şirket yetkilileri tarafından EPTHY gereği karşılıksız yararlanma suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince elektrik mühendisi bilirkişi .... tarafından düzenlenen rapor ve ek rapor hükme esas alınarak; davacının aboneliğinde 06.01.2017 tarihinde yapılan davalı şirketin sayaç değişimi sırasında kendi görevlilerinin yapmış olduğu bağlantı hatası nedeniyle davacı şirkete kaçak elektrik kullandığı yönünde tutanak düzenlemesinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğu, tespit edilen durumun davacı şirketin kusuru dışında oluşan bir bağlantı hatası olduğu, sayacın hatalı tüketim kaydetmesi halinde eksik tüketim miktarının ne şekilde hesaplanacağının düzenlendiği Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. Maddesi gereğince sayacının 06.01.2017 tarihine kadar doğru tüketim kaydetmiş olması nedeniyle emsal alınabilecek geçmiş tüketim değerlerinin mevcut olduğu, sayaç bağlantısı düzeltildikten sonraki (04.03.2020 tarihinden sonraki) tüketim değerlerinin emsal alınması halinde, 04.03.2020 tarihinden hemen sonra Covid-19 salgını başladığından ve iş yerlerinin kapanması gündeme geldiğinden bu dönemdeki tüketimlerin emsal alınmasının doğru sonuç vermeyeceği, bu nedenle sayacın hatalı olarak ölçüm yaptığı 6 aylık dönem için, önceki sayacın doğru tüketim kaydettiği 6 aylık eşdeğer dönemin (aynı ayların) emsal olarak alınması ve buna göre eksik tüketim miktarının hesaplanması gerektiği, bu sebeple 04.03.2020 tarihi ile bu tarihten 6 ay (180 gün) öncesi olan 06.09.2019 tarihi arasındaki döneme, bu dönemde geçerli elektrik birim fiyatları ile fatura düzenlenmesi gerektiği, buna emsal alınacak dönem ise önceki sayacın doğru tüketim kaydettiği 06.09.2015 - 04.03.2016 tarihleri arasındaki dönem olduğu, Yönetmeliğin 37. maddesine göre hesaplama yapıldığında davacı şirkete düzenlenmesi gereken fark faturası tutarının KDV dahil 23.160,28 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla davacının .... A.Ş. tarafından düzenlenen 102.045,18 TL tutarındaki kaçak elektrik faturasından sorumlu olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 34.811,42 TL'nin ödeme tarihi olan 14/04/2020 tarihinden itibaren ve 57.348,01 TL'nin ödeme tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
-sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin kaçak tüketim sayıldığını, kaçak tüketim miktarının yönetmelikte belirtilen hesaplama yöntemlerine göre belirlendiğini, 04.03.2020 kaçak tespit tarihi ile 25.02.2020 son okuma tarihi arasındaki 8 günlük kaçak kullanım ile geriye dönük 357 günlük dönem için kurulu güç ve vardiya saatleri esas alınarak tüketim hesaplandığını, yönetmelik gereği kaçak tüketim bedelinin ilgili tarifenin 1,5 katı uygulanarak belirlendiğini ve toplamda 102.045,18 TL fatura tahakkuk ettirildiğini, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, bilirkişinin tüketimdeki düşüşü sayaç değişimine bağlayarak bağlantı hatasının şirket kusurundan kaynaklandığını varsaydığını ancak bu yönde herhangi bir tespit veya belge bulunmadığını, yerinde yapılan kontrolde faz bağlantılarının değiştirilmesi suretiyle ölçü devresine müdahale edildiğinin açıkça tespit edildiğini,
-bilirkişinin doğru bulgu ve belgeye dayanmadan yorum yaptığını, ayrıca yönetmelikte öngörülmeyen şekilde 180 günlük dönem üzerinden ve geçmiş yıllara ait emsal tüketimler dikkate alınarak mevzuata aykırı hesaplama yaptığını, yönetmeliğin 46. maddesi uyarınca kaçak tüketim bedelinin belirlenen tarife üzerinden hesaplanması gerektiğini, bu nedenle düzenlenen faturanın mevzuata uygun olduğunu ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dava, davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödenen kaçak elektrik fatura bedelinin istirdadı talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince elektrik mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 30.10.2023 tarihli rapor hükme esas alınarak; davanın kısmen kabulüne 34.811,42 TL'nin ödeme tarihi olan 14/04/2020 tarihinden itibaren, 57.348,01 TL'nin ödeme tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
Davaya konu kaçak elektrik tespit tutanağının bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204/2. maddesinde hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Özel hukuk tüzel kişisi olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Yargıtay 3. HD'nin 2022/8164 E 2023/954 K sayılı ilamı, 2021/4894 E., 2021/10580 K. sayılı ilamı da aynı yöndedir.
Bu durumda ispat yükü davalı dağıtım şirketi üzerindedir. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı şirketin 06.01.2017 tarihinde sayaç değişimi sırasında kendi görevlilerinin yapmış olduğu bağlantı hatası nedeniyle davacı şirkete kaçak elektrik kullandığı yönünde tutanak düzenlemesinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğu, tespit edilen durumun davacı şirketin kusuru dışında oluşan bir bağlantı hatası olduğu, sayacın hatalı tüketim kaydetmesi halinde eksik tüketim miktarının ne şekilde hesaplanacağının düzenlendiği Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. Maddesi gereğince davacının 2007 yılından beri abone olması ve sayacının 06.01.2017 tarihine kadar doğru tüketim kaydetmiş olması nedeniyle emsal alınabilecek geçmiş tüketim değerlerinin mevcut olması nedeniyle sayacın hatalı olarak ölçüm yaptığı 6 aylık dönem için önceki sayacın doğru tüketim kaydettiği 6 aylık eşdeğer dönemin (aynı ayların) emsal olarak alınması ve buna göre eksik tüketim miktarının hesaplanması gerektiği, bu sebeple önceki sayacın doğru tüketim kaydettiği 06.09.2015 - 04.03.2016 tarihleri arasındaki dönemin emsal alınması gerektiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. Maddesi gereğince yapılan hesaplamaya göre davacı şirkete KDV dahil 23.160,28 TL eksik tüketim faturası düzenlenmesi gerektiği, bu nedenle davacının davalı tarafından düzenlenen 102.045,18 TL tutarındaki kaçak elektrik faturasından sorumlu olmadığı, kaçak tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 37.madde hükümlerine ve dosya kapsamına uygun hesaplama yapıldığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, kaçak elektrik tespit tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığından sayaca davacı şirket yetkilileri ve ya çalışanları tarafından müdahale edildiğinin ve kaçak elektrik kullanıldığının davalı dağıtım şirketi tarafından ispat edilemediği, yapılan keşifte de mühür kopartılmadığından sayaca müdahale edilmesinin mümkün olmadığının belirlendiği, bu nedenle kaçak değil eksik tüketim nedeniyle Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. maddesi gereğince yapılan hesaplamaya göre davacı şirkete KDV dahil 23.160,28 TL eksik tüketim faturası düzenlenmesi gerektiği yönündeki bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerinde takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine aykırı bir yön de bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/539 Esas 2024/342 Karar sayılı dosyasında verilen 16/04/2024 tarihli kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talebinde bulunan davalı taraftan alınması gereken 6.295,41 TL istinaf nispi karar harcından, davalı tarafından yatırılan 1.574,00 TL istinaf karar harcının mahsubu ile kalan bakiye 4.721,41 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde 26/03/2026 tarihinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.