T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1626
KARAR NO\t\t: 2026/423
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18.07.2023
NUMARASI\t\t: 2022/960 Esas 2023/569 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 11.03.2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 11.03.2026
\tTaraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.07.2023 tarih ve 2022/960 Esas 2023/569 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye.....tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Davacı vekili, 07.08.2022 tarihinde davalı şirket tarafından ZMMS ve İMMS poliçesi düzenlenen ....'a ait ve kendisinin idaresindeki ....plakalı aracın, müvekkiline ait .... plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Almanya'da bulunan firmadan alınan ekspertiz raporu ile hasar miktarının 5.610,06 Euro olarak tespit edildiğini, bu rapor için 907,26 Euro ödendiğini, ZMMS poliçe teminatının 100.000,00 TL olup, bu poliçe yönünden taleplerini teminat limitiyle sınırladıklarını, aşan kısım için ise taleplerinin İMMS poliçesi yönünden sınırsız olduğunu belirterek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 Euro'nun davalı sigorta şirketinden, ZMMS ve ZMMS teminat limitinin aşılması halinde İMMS poliçesinden karşılanmak üzere temerrüt tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, ekspertiz rapor ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tCEVAP:Davalı vekili, zamanaşımı ve görev itirazları olduğunu, kazaya karışan ..... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalandığını,ZMMS poliçe limitinin araç başına 100.000,00-TL olduğunu, davacının yokluklarına aldırmış olduğu tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulünün mümkün olmadığını, herhangi bir amortismanın mahsup edilmediğini ve iskonto uygulanmadan hesaplamanın yapıldığını, raporun hükme esas alınmaması gerektiğini, tarafların kusuru ve bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, makul gider kapsamında olmayan ekspertiz ücreti talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait aracın davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi ile sigortalı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde hasar gördüğü söz konusu trafik kazasının oluşumunda davacıya ait araç sürücünün kusurunun bulunmadığı, davalı sigortalı aracın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu, bilirkişi raporuna göre davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin 5.332,73 Euro olduğu gerekçesiyle taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
\tKarara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili, hükümde \"poliçe limitiyle sorumlu olmak kaydıyla\" ifadesi bulunmasına karşın, poliçe teminatının belirtilmediğini, hangi tazminatın hangi poliçe türü üzerinden ödenmesi gerektiğinin belirtilmediğini, asıl alacak bakımından müvekkili şirketin teminat limiti ile orantılı olarak yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekirken bu oranlamanın yapılmadığını, ekspertiz ücreti olarak 26.836,75 TL belirlenmiş ise de, bunun fahiş olduğunu, fahiş nitelikteki ekspertiz ücretinin reddi gerektiğini, bunun kabul edilmemesi halinde; 25.03.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğine uygun olarak belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.
\tGEREKÇE : Dava, davacıya ait yabancı plakalı araçta oluşan hasar bedelinin ZMMS ve İMMS poliçeleri kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\t2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )
\t Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin üstünde kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
\t Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD'sinin 2019/1797 E-2020/8207 K sayılı kararı)\t
\tDavacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekmektedir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E - 2015/1745 K.)
\t6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.\t(Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E-2018/5155 K.) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un \"Yabancı para borcunda faiz\" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.
\tSigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti üzerinde davalı sigorta şirketindedir. Sigorta şirketinin, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.
\tDiğer taraftan, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 - 017/5498 K. )
\tEkspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir.( Yargıtay 17. HD'nın 21.10.2019 tarih ve 2017/1822 E. - 2019/9723 K.)
\tİstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K)
\t Somut olayda, davacı tarafça dava dilekçesinde hasar bedelinin ZMMS ve ZMMS teminat limitinin aşılması halinde İMMS poliçesinden karşılanması talep edilmesine karşın, mahkemece davalı sigorta şirketi tarafından .... plakalı araç için düzenlenen herhangi bir İMMS poliçesinin bulunup bulunmadığının araştırılmadığı gibi, İMMS poliçesi yönünden davalı sigorta şirketinin sorumluluğu konusunda hüküm fıkrasında herhangi bir hüküm tesis edilmediği, bu şekilde davalı sigorta şirketinin İMMS poliçesi yönünden sorumluluğu bulunup bulunmadığının belirlenmediği, varsa hangi poliçe türü yönünden davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ne kadar olduğu ve poliçe limitinin kararda açıkça gösterilmediği, davalı vekilinin istinaf itirazının bu yönüyle haklı ve yerinde olduğu değerlendirilerek, yerinde görülen istinaf itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının esasa ilişkin başkaca hususlar araştırılmaksızın HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
\t2-İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.07.2023 tarih ve 2022/960 Esas 2023/569 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
\t5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 11.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
\t\t\t\t