T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2024/45 Esas
KARAR NO:2026/357
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:21/03/2023
NUMARASI:2021/298 E. - 2023/82 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/02/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin piyasada süt ve süt ürünleri sektöründe tanınan bir firma olduğunu, 2010 yılından itibaren ... peynir piyasasını oluşturmak için yatırımlar yaptığını, kıymetli bir ihracat ürünü haline getirdiğini, bir kısım firmaların müvekkili pazarı oluşturduktan sonra taklide tevessül ettiklerini, İstanbul 1. FSHHM'nin 2021/84 Değişik İş dosyasında yerinde tespit talep edildiğini, keşif mahallinde tasarım tecavüzü ve haksız rekabet olduğunun bilirkişiler tarafından tespit edildiğini, satıcı firmaların ürünleri yan yana muadil olarak pazarladığını, haksız rekabet edildiğini, davalının kötü niyetli olduğunu, davalının ilk olarak 3. kişi üzerinden taklit ... üretimi yaptığını, Bakırköy 1.FSHHM'nin 2016/198 Esas sayılı dosyasında tasarım taklidi ve haksız rekabetin tespit edildiğini, kararın kesinleştiğini, bu firmanın piyasada kaybolduğunu, davaya konu tasarımların ..., ..., ... no'lu tasarım tescilleri ile halen korunduğunu, ... kelime ibareli ..., ..., ... tescilli markaların bulunduğunu, peynir şeklinin Almanya'da şekil marka olarak tescil edildiğini, ABD patent ofisince tasarım tescili sahibi olduğunu, çeşitli ödüllere sahip olduğunu, davalı firmanın haksız rekabetin en ağır halini gerçekleştirdiğini, müvekkiline ait ürünün aynısını teknik bir zorunluluk olmaksızın üretmekte olduğunu, ... peynirin müvekkilinin iş ürünü olduğunu, müvekkilinin emeğinin sömürüldüğünü, taraflara ait ürünler arasında iltibas tehlikesinin olduğunu, müvekkilinin geliştirdiği ürünün görünümünün peynirin teknik bir zorunluluğu olmadığını, davalının hem içerik hem ambalaj, hem sunuş şekli, hem marka olarak benzetme gayretinde olduğunu belirtmiş ve; - İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile davalı yanca tescilli tasarımlara vaki tecavüzünün ve haksız rekabetin üretim, ihracat vs. tümü ile durdurulmasını, - Tecavüze konu ürünler ve makinesinin kalıplarına ve ayrıca üretim ve pazarlama araçlarının, broşür, ambalaj ve etiketlerinin ürünlerinin piyasadan tedbiren toplatılmasını, davalı elindeki ürünler, reklam ve araçlarına gümrük kapılarında tespit edilerek el konularak imhasını, haksız rekabet ile tasarım tecavüzünün tespitini, men'ini ve ref'ini, ürünlerin üretim, satış pazarlama, ithalat ve ihracat vs. ticari faaliyetlerinin tümü ile engellenmesini, talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu marka kullanımının Ankara 2. FSHHM'nin 2019/150 Esas sayılı dosyası ile karara bağlandığını, derdestlik sebebiyle reddinin gerektiğini, müvekkilinin 2018/11812 tescilli marka tescilini kullanmaya başladığını, müvekkilinin peynirinin 3'lü saç örgüsü şeklinde olduğunu, davacı ürününün 4’lü olduğunu, davaya konu müvekkilinin markasının benzer olmadığını, ortalama tüketici açısından benzerlik ilişkisinin mümkün olmadığını, taraflar arasında daha evvelden de çeşitli davalar açıldığını, müvekkili şirketin yetkilisinin beraatine karar verildiğini, alınan bilirkişi raporunda marka hakkına tecavüz fiilinin görülmediğini, Bakırköy 3. FSHCM'nin 2021/134 Esas sayılı dosyasında bu durumun ortaya çıkacağını, Ankara 2.FSHHM'nin 2019/150 Esas dosyasında bilirkişi heyetinin müvekkili lehine karar verdiğini, İstanbul 1. FSHHM'nin 2021/84 Değişik İş dosyasında hazırlanan raporun kabul edilmemesi gerektiğini, değerlendirmenin işinin ehli bilirkişilerce yapılması gerektiğini, yapılan değerlendirmelerin kötü niyetli olduğunu, davacı yanın emsal olarak sunduğu firmanın müvekkili ile ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin peynirlerinin ... olmadıklarını, örgü peynir olduklarını, davacı yanın ürünleri ile karıştırılmayacağını, bu durumun bilirkişilerce hazırlanan bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, davacı yanın rekabeti engellemek ve tekelleşmek için çaba içinde olduğunu, aleyhe sonuçlanan bir konuda başka bir mahkemede dava açmanın kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesin kararıyla; Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/129 D İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu, İstanbul 1. FSHHM'nın 2021/34 D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu, mahkememizce davalı yanın itirazlarını karşılar nitelikte birbirine teyit eder mahiyette alınan 12/05/2022 tarihli bilirkişi raporu ve 12/12/2022 tarihli bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, sübut bulan davanın kabulü cihetine gidilerek, davalı kullanımlarının davacıya ait ..., ... ve ... numaraları ile tescilli tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile bu tecavüzün menine ve refine, bu bağlamda tecavüz konusu ürünlerin üretim, satış, pazarlama, ithalat ve ihracat faaliyetlerin engellenmesine el konulan ürünlerin kararın kesinleşmesine müteakip imhasına, tecavüz eylemi aynı zamanda haksız fiil teşkil ettiğinden, hüküm özetinin kararın kesinleşmesine müteakip Türkiye de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masrafı davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus ilanına dair karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davalı şirketin yerleşim yeri olan Bakırköy mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazlarını karara bağlamayarak yetki kuralını çiğnediğini, davanın tarafları ve uyuşmazlık konusu olan peynir tasarımının daha önce Ankara 2. FSHHM'nin 2019/150 sayılı dosyasında karara bağlandığını, derdestlik ve kesin hüküm itirazlarının dikkate alınması gerektiğini, müvekkil şirketin devraldığı ... firması üzerinden süregelen hukuki süreçlerde ve Bakırköy 3. FSHCM nezdindeki ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporlarıyla ürünler arasında iltibas bulunmadığını, müvekkilinin haklılığının kanıtlandığını, yerel mahkemenin bu emsal kararları ve uzman raporlarını görmezden gelerek eksik incelemeye dayalı çelişkili bir raporu hükme esas aldığını, davacı ... Gıda'nın kendisine ait bir tasarım hakkına tecavüz iddiası bulunmamasına rağmen piyasada tekelleşmek ve rekabeti engellemek amacıyla kötü niyetle bu davayı açtığını, davacının hukuki yararı bulunmadığı gibi temel dava şartlarını taşımadığını, müvekkilinin ürünlerinin saç örgüsü şeklinde olduğunu, davacı yanın ürünü ile karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacı yanın işbu davada, davacı sıfatına haiz olmadığını belirterek mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının tasarım tescil belgelerine dayanılarak açılan davada müvekkilinin davacı sıfatı ve hukuki yararı bulunmadığı yönündeki iddialarının mesnetsiz olduğunu, davalı yanın ısrarla ileri sürdüğü Ankara ve Bakırköy mahkemelerindeki dosyaların \"şekil markası\" ve ceza yargılamasına ilişkin olup huzurdaki \"tasarım davası\" ile teknik ve hukuki bir ilgisinin bulunmadığını, davalının geçmişte \"...\" ismiyle yaptığı taklit üretimi devralıp 2021 yılında \"...\" adıyla birebir müvekkilinin ... tasarımına benzeyen yeni bir ürün piyasaya sürerek yargıyı yanıltmaya çalıştığını, bilirkişi raporlarının davalının ürettiği ürünün geleneksel örgü peynir değil müvekkilinin buluşu olan helezonik/spiral formlu ... peynir tasarımı olduğunu net bir şekilde ortaya koyduğunu, bizzat davalının tedbir kararına itiraz dilekçesinde ürünün spiral yapıda olduğunu ikrar ettiğini ve piyasadaki tacirlerin dahi bu ürünleri \"...\" adı altında faturalandırdığının tespit dosyalarıyla belgelendiğini, eğitim firması olan davalının müvekkilinin büyük AR-GE ve reklam yatırımlarıyla oluşturduğunu, dosyada mevcut dört ayrı bilirkişi heyeti raporunun tamamının tecavüzün varlığını teyit ettiğini belirterek davalının haksız ve kötü niyetli istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davacı adına tescilli ..., ...,... tescil nolu tasarımlara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 12/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; \"davalı tarafın ürününün saç örgü olmadığı ve davacı tarafa ait ... ve ... numara ile tescilli ürün ile bilgilenmiş tüketiciler nezdinde aynıyet derecede benzer olarak algılanacağı, davalının eylemlerinin haksız rekabet teşkil edeceği\" belirtilmiştir.Farklı bilirkişi heyetine ait 12/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; \" öncelikle, önceki bilirkişilerin özetleri yukarıda çıkarılmıştır. Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/198 Esas sayılı dosyası kapsamında ... no'lu kararı ile Bakırköy 3. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/134 Esas sayılı dosyası kapsamında ... no'lu kararı marka ile ilgili olduğundan tasarım ile ilgili değerlendirme dışında bırakıldığı, diğer Bilirkişi raporları ile arasında tenakuz görülmediği, İstanbul 1. FSHHM'nin 2021/84 Değişik İş sayılı dosyası ve Bakırköy 2. FSHHM'nin 2022/79 Değişik İş sayılı dosyası üzerinden tespit edilen “...” ibareli davalı taraf kullanımlarının, davacı ... A.Ş.'ne ait ... ve ... no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki tasarımların koruma kapsamında olduğu, halen tescil süreleri uzatılarak korumasının devam ettiği tespit edildiği, tasarımların sahibinin izni olmadan, ürünün aynısının veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak tecavüz olarak kabul edilmiştir (SMK m. 89, f. I). Davacı ile davalı peynir tasarımları arasında yandan görünüş helezonun sarılan peynir sayısına bağlı yataya göre açılarında farklılık söz konusu olduğu, davacının daha dik, davalının ise daha geniş açılarda sarmal kullandığı küçük farklılık görülmüştür. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa, aynı kabul edilir (SMK m. 56, IV-b). Bu itibarla, davalının, davacının tescilli tasarımlarının kullanarak tecavüz ettiği sonucuna varıldığı, davacı ve davalının aynı sektörde faaliyet gösterdiği, hitap ettikleri tüketici grubunun aynı olduğu, davacıya ait ..., ..., ... nolu tasarımlı ürünler ile, davalının kullanımda olduğu ürünün bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde (SMK m. 56, IV-b) belirgin farklılıklar bulunmadığı bu sebeple benzer olarak algılanacağı\" belirtilmiştir.Davalı istinafında, mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de, SMK 156/3 maddesine göre, Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir.\" olduğundan bu konudaki istinafı yerinde değildir.Davalı istinafında, derdestlik itirazında bulunmuş ise de, Ankara 2. FSHHM nin 2019/150 esas 2021/53 karar sayılı kararında taraflar aynı (davalı ... A.Ş.'yi davalı devir almış ) dava konusunun, ... tescil nolu markaya tecavüzün tespiti davası olduğu, her iki davanın konusu birbirinden farklı olduğundan bu istinaf sebebi de yerinde değildir.Tasarımların sahibinin izni olmadan, ürünün aynısının veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak tecavüz olarak kabul edilmiştir (SMK m. 89, f. I).Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa, aynı kabul edilir (SMK m. 56, IV-b). Somut olayda, davacıya ait ... tasarımın tekli, ... nolu ve ... nolu tasarımın çoklu tasarım olduğu, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi heyet raporunda, dava konusu edilen çoklu tasarımın hangisine tecavüz ettiğinin tespit edilmediği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olmadığı ve mahkemece dava dışı 3. kişi hakkında dava tarihinden sonra, 2022/79 D.İş dosyasından alınan bilirkişi raporu esas alınmış ise de, dava tarihinden sonra yaptırılan delil tespiti dikkate alınamayacağından mahkemece eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkemece, bilirkişi heyetinden davacıya ait ... tasarımın tekli, ... nolu ve ... nolu çoklu tasarımların hangisine ne şekilde tecavüz edip etmediği konusunda ek rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.Tüm bu nedenlerle davalı istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın ait olduğu mahkemeye iadesine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;
2- İstanbul 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 21/03/2023 tarih, 2021/298 E. 2023/82 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,
5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 26/02/2026