İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2024/35 Esas
KARAR NO:2026/351
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:13/07/2023
NUMARASI:2019/424 E. - 2023/173 K.
DAVANIN KONUSU:Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Tespiti İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/02/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı adına... numarası ile tescilli ... Sistemi isimli faydalı modelin 7 ayrı davalı tarafından mevzuat hükümlerine aykırı şekilde, üretim, satış vs. Kullanılmak sureti ile faydalı modele tecavüzde bulunulduğunu belirterek tecavüzün tespiti ve Menine ve ref'ine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde özetle; Davacının mucidi olduğunu iddia ettiği sistemin tescilden çok önceki tarihlerde piyasadaki firmalarca satışının yapıldığını, ilk olarak 1990'larda İngiltere'de bu ürünün piyasaya sürülmüş olduğunu ... numaralı patente bağlandığını, Davacının patente bağladığı sistemin genel adının ..., davacının yetersiz kaldığını iddia ettiği sistemin adının ... olduğunu, davalı şirketim TSE nezdinde 2006 yılında ... numaralı belge ile standart aldığını bu nedenle bu sistemin zaten yeni olmadığını, karşı dava bakımından ise; davalı adına tescilli sistemin 30 yıldır piyasada var olan sistem olduğun, ...Ofisinde ... ve ... sistemlerinin patente konu edildiğini, ... belge numarası ile bu ürünün tescil edildiğini ayrıca Rusya'da da tescilin mevcut olduğunu, ... numaralı patent sahibi ... firmasından bu ürünlerin uzun yıllardan beri ithal edildiğini, piyasada bu ürünlerin alım satımına ilişkin sayısız fatura bulunduğunu, dava dışı .... Şirketinin 2016 yılında ISO 9001-2008 belgesi adlığını, davalı karşı davacının TSE'den ... standardını aldığını, ... markalı ürünler için broşür bastırdığını, ... ve ... sistemlerini üreten ... firmasına ait broşür ve delil listelerinde yer alan delillerin, dava konusu faydalı modelin yeni olmadığını gösterdiğini belirterek faydalı modelin yenilik taşımadığını bu nedenle hükümsüzlüğünü talep ettiği anlaşıldı.İlk Derece Mahkemesin kararıyla; ...davacı tarafından sunulan ... isimli broşürde davayı konu faydalı modelin tüm unsurlarının ve çalışma prensibinin anlatıldığı yine davacı tarafından sunulan 11/02/2017 tarihli videoda da faydalı modelin başvuru tarihi olan 28/09/2017 tarihinden önce 1 numaralı istemin tüm unsurlarının açıklandığı ayrıca 02/08/2016 tarih 18/08/2016 tarih ve 16/03/2017 tarihindeki youtube kayıtlarında da aynı bir numaralı sistemin açıklandığı bu yönüyle faydalı modelin yeni olmadığı yönündeki bilirkişi görüşüne bilirkişi raporunun gerekçeli ve usule uygun olması sebebiyle itibar edildiği ve yine davaya konu faydalı modelin Ankara 2 FSHM' nin 2019/329 Esas sayılı dosyasının yargılamasının neticesi ilk derece mahkemesince yeni olmadığı sebebiyle hükümsüzlüğüne karar verildiği hususu da dikkate alınarak... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş, asıl dava yönünden ise karşı davada faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiğinden ve hükümsüzlük kararları geçmişe dönük olup hiç tescil yapılmamış gibi hüküm ifade edeceğinden asıl davacının hükümsüz kılınan faydalı modele dayanarak patent hakkına tecavüz iddiasında bulunamayacağı kaldı ki karşı dava ile hükümsüz kılınmasa dahi asıl davacı tarafından asıl davanın faydalı modele yönelik tecavüz ettiğine dair soyut iddia dışında herhangi bir delil sunmadığı sadece asıl davalının faturalarının incelenmesi talebinde bulunduğu, tecavüz davalarında ispat yükü davacıda olup, davacının tecavüz edildiğine dair herhangi bir delil sunmadığı gibi bu yönde tespit talebinin de bulunmadığı bu sebeple davanın ispat edilemediği anlaşıldığı gerekçesiyle;Asıl davanın REDDİNE, Karşı davanın KABULÜ ile, karşı davalı adına tescili ... numaralı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar verilmiştir.
İSTİNAF:Davacı- karşı davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin 08.06.2021 tarihli celsesinde davalı tarafa bilirkişi delil avansını yatırması için kesin süre vermesine ve bu sürede masraf yatırılmadığı takdirde delilden vazgeçmiş sayılacaklarına dair ihtar yapıldığını, davalı yanın süreyi geçirmesi sebebiyle ispat hakkını kaybetmiş olduğunu, mahkemece usul kurallarına aykırı ve yanlı davranılarak dosyanın bilirkişiye gönderildiğini, kesin süreye uyulmaması nedeniyle karşı davanın reddi ve bilirkişi raporunun yok hükmünde sayılması yönündeki taleplerinin mahkemece dikkate alınmadığını, ayrıca Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde derdest olan hükümsüzlük davası ile bağlantı nedeniyle birleştirme taleplerinin değerlendirilmediğini, müvekkiline ait... sayılı faydalı modelin yenilik niteliğini taşıdığına dair sundukları uzman görüşü ve bilirkişi raporuna rağmen dosyada alınan aksi yöndeki rapora itibar edilerek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini belirterek usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesini ve davanın talepleri doğrultusunda karara bağlanmasını talep etmiştir.Davalı- karşı davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın... numaralı faydalı modele tecavüz edildiği iddiasıyla açtığı asıl davaya karşı, söz konusu sistemin uzun yıllardır piyasada bulunduğunu, yurt dışından ithal edildiği ve yenilik unsurunu taşımadığı gerekçesiyle açtıkları hükümsüzlük davasının mahkemece kabul edildiğini, uyuşmazlık konusu faydalı modelin Ankara 2. FSHHM tarafından da hükümsüz kılındığını, taraflarca sunulan ve birbirleriyle çelişen uzman görüşleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla mahkemece usulüne uygun şekilde bilirkişi heyetinden rapor alındığını, nihayetinde alınan bilirkişi raporu ile faydalı modelin yenilik unsurunu taşımadığı, dosyadaki deliller üzerinde detaylı olarak yapılan inceleme sonucunda açıkça ortaya konulduğunu, ve çelişkilerin giderildiğini, davacı yanın mahkemenin usul ve yasaya aykırı hareket ettiği yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu belirterek davacı-karşı davalı tarafın haksız ve mesnetsiz istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl Dava konusu, davacı adına tescilli ... numaralı \"... \" faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi, karşı davanın konusu, ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.31/05/2022 tarihli, Makine Mühendisi, Patent Vekili ve Bilgisayar Mühendisinden oluşan bilirkişi heyet raporunda özetle;\" ... kayıtlarında ve ... ... firmasının internet sitesi üstünde Youtube kanalı bağlantısı olduğu görülmüş, incelenen Youtube kanalının ... ... ait olduğu, İncelenen kanalda 30 adet videonun olduğu, Kanala ilk yüklenen videonun 15.01.2013 tarihinde yüklenmiş olduğu, 15.01.2013 tarihinde yüklenen videonun “... ... ...” başlığı ile yayınlandığı ve video içeriğinde yangın söndürme cihazının kurulumunun detaylı bir şekilde anlatıldığı Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin ...tescil numarası ile 28-09-2017 tarihinden bu yana tescilli olarak korunduğu, buluş başlığının “...” olduğu buluşun 1 ana, 12 bağımlı olmak üzere 13 istemden oluştuğu, Dosyaya sunulan 11.06.2019 tarihli Araştırma raporunun “olumlu” olduğu ve faydalı modelin tescilinde herhangi bir engel bulunmadığı bu nedenle faydalı modelin tescile bağlandığı Esas dava bakımından dosyaya sunulan delillerden 2 adedinin doğrudan davalı şirketin kendi faaliyetine ilişkin olduğu bunların; .... Şti.'nin TSE'den 20.07.2006 senesinde aldığı ... Numaralı belge ve ekleri ile ...'nin ... için bastırdığı broşür olduğu, broşür ve anlatımlarda tek tek, ... numaralı faydalı modelin istemlerinde yer alan unsurlardan teknik zorunluluk gereği bulunması gereken unsurlar ismen sayılmamakla beraber faydalı modelin tüm unsurlarının ve çalışma prensibinin ... broşüründe anlatıldığı, esas dava bakımından dava konusu faydalı modelin istemlerinde yer alan unsurların davalı tarafça kullanıldığı beyan edilen ve broşürle tanıtımı yapılan ... siteminde var olduğu bu anlamda davalı faaliyetinin... numaralı faydalı modelin kapsamında kaldığı, karşı dava bakımından dosyaya sunulan deliller ve davalı/karşı davacı tarafça sunulan Uzman görüşündeki bağlantı delillerin dikkate alınmasıyla dava konusu faydalı modelin istemlerinin karşılandığı, dava konusu ... numaralı faydalı modelin 1 numaralı isteminde korunmak istenen tüm unsurların dosyaya delil olarak sunulan video bağlantılar, ... broşürü, ... firmasına ait kayıtlarda yer aldığı, karşı Davacılar tarafından dosyaya sunulan delillerin dokümanların/yayınların) bazılarının kamuya sunulma tarihlerinin belirsiz olması, bazılarının da hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin istemlerinde korunmak istenen unsurların var olup olmadığının teknik olarak değerlendirilmesine olanak tanıtacak özellikte olmadığından değerlendirilememiş olmakla birlikte, yukarıdaki web sitelerinde dava konusu faydalı modelin başvuru tarihinden önce kamuya açıklanmış olan videolar ve fotoğraflar dikkate alındığında dava konusu ... numaralı faydalı modelin 1 numaralı isteminin yenilik kriterini karşılamadığı \"belirtilmiştir Hükümsüzlük davası baştan itibaren sonuç doğuracağından öncelikle karşı davanın incelenmesi gerekmektedir.Somut olayda, karşı davada, davalı/karşı davacı tarafından davacı adına... numara ile tescili faydalı modelin hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği anlaşılmaktadır. Dava dışı ... Şirketi tarafından, Ankara 2.FSHHM 2020/25 Esas sayılı dosyasında, davacı adına TPMK nezdinde kayıtlı... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlük istemi ile dava açıldığı, mahkemece davanın aynı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebiyle açılan, Ankara 2.FSHHM 2019/349 Esas sayılı dosyası ile birleştirilerek görüldüğü, mahkemece davanın kabulüne, davalı adına tescilli... numara ile tescili faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiği, mahkemece verilen karara karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Ankara BAM 20. HD' nin 2021/842 esas 2023/375 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve karara karşı temyiz başvurusunda bulunulması neticesinde Yargıtay 11. HD nin 2023/6535 esas, 2024/6682 karar sayılı ilamı ile onama kararı verildiği, dava konusu faydalı modelin, daha önce Ankara 2.FSHHM 2019/349 Esas sayılı dosyasında, hükümsüzlüğüne karar verilerek, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğinden, karşı davanın konusu kalmadığından konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı davada davacı vekilinin dava tarihinde haklı olduğu anlaşılmakla yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı davada davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Asıl davada davacı vekilinin, davalı tarafın ürününün, müvekkilinin Faydalı Modeline tecavüz ettiğinin tespiti, meni ve refini talep ettiği anlaşılmışsa da, 6769 Sayılı SMK 145. Madde atfı ile, Faydalı Model Belgesinde de uygulanması gereken SMK 139/1 maddesi gereğince, faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olacağı ve patent başvurusuna sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağından, asıl davanın da sübut bulmadığı anlaşılmış ancak birleşen davada konusuz kalma nedeniyle, karar verilmesine yer olmadığına karar, mahkeme kararının gerekçesi düzeltildiğinden, davacı-karşı davalı vekilinin birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, Asıl davanın reddine, Karşı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve karşı dava yönünden HMK 331 maddeye mahkeme masrafının davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak, asıl dava yönünden kazanılmış haklar korunarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı- karşı davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,
2- İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/07/2023 tarih, 2019/424 E., 2023/173 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,
3- ASIL DAVA YÖNÜNDEN
- Davanın REDDİNE,
A- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubu ile 687,60 TL harcın davacı- karşı davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
2-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 15.000,00 TL (kazanılmış haklar korunarak) vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsiliyle davalı- karşı davacıya verilmesine,
4- KARŞI DAVA YÖNÜNDEN
- Davanın konusuz kaldığından karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
B- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile 677,60 TL harcın davacı karşı davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
2-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı- karşı davacı tarafından yapılan toplam 3.000,00 TL yargılama gideri ve 54,40 karşı dava harcı toplamı olan 3054,40 TL yargılama giderinin davacı - karşı davalı ...' ndan alınarak, davalı - karşı davacı ... Şti' ne ödenmesine,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsiliyle davalı -karşı davacıya verilmesine,
5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı karşı davalı tarafça her iki dava yönünden yatırılan istinaf harçlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
5/b-İstinaf yargılaması için davacı- karşı davalı tarafından yapılan 1.476,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 330,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.806,00 TL'nin davalı -karşı davacıdan tahsiliyle davacı- karşı davalıya verilmesine,
5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 26/02/2026