T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1447
KARAR NO\t: 2026/284
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/03/2022
NUMARASI\t: 2019/721 E. - 2022/218 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın iptali (Nakliyat sigortası rücu talebinden kaynaklı)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekillerince ayrı ayrı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; dava dışı ..... AŞ'nin 31.12.2017 - 30.12.2018 vadeli emtia abonman poliçesi ile davacı tarafın sigortalısı olduğunu, sigortalının .... . ....firmasına gönderdiği 240 kutu, net 2.164,00 Kg, brüt 2.401,00 kg tekstil ürünü emtianın taşınması görevini davalı ... ...AŞ ve alt taşıyan davalı ... AO 'ya verdiğini, 27.02.2018 tarihinde İstanbul'dan ...'ya havayolu ile gerçekleşen taşımada sevk edilen tekstil ürünü cinsi emtianın, ...havalimanına ulaştığında kolilerde ıslaklık fark edildiğini, ... tarafından ''Kolilerde yırtık ve ıslaklık hasarı'' olduğunun belirtildiğini, alıcı firmanın teslim aldığı ürünleri inceleyerek ayrıştırma yaptığını, toplam 9.761 adet üründen 1.084 ürünün hasarlı olarak belirlendiğini, hasarın ihbarı üzerine de müvekkili tarafından ... nolu hasar dosyasını oluşturulduğunu, ekspertiz raporu düzenlendiğini, ardından davacının sigortalısına 4.030,14 USD ödediğini, davacının TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduğunu, halefiyet gereğince davacının ödediği bedelin zarar sorumluları olan davalılardan rücuen tahsili için Bakırköy 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların takbe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 oranında icra inkâr tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... AO vekili, savunmasında özetle; ihtilafa konu taşımanın 03/03/2018 tarihinde İstanbul'dan ...'ya yapıldığını ve uluslararası bir taşıma olduğunu, bu nedenle dava konusu olaya 1999 tarihli ... Konvansiyonu Hükümlerinin uygulanacağını, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, ... sayılı hava yük senedi incelendiğinde, göndericinin ... ... AŞ, alıcının... ile taşıyıcının ... AO olduğunun görüleceğini, hava taşıma hukukundan kaynaklanan ihtilaflarda taraf sıfatının hava yük senedinde adları yazılı olan gönderici, alıcı ve taşıyıcıya ait olduğunu, davacı şirketin veya sigortalısı şirketin mezkur hava yük senedinde taraf olarak gözükmediğinden huzurdaki davada davacının taraf olmasının mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, süresi içerisinde müvekkiline tazminat başvurusunda bulunulmadığını, emtianın 05.03.2018 tarihinde alıcısına hasar raporuna göre 41 kabın ıslak, yırtık olduğu iddiasıyla kargo hasar raporu tutulduğunu, ancak davacının, hasarın hava taşıma esnasında meydana geldiğini ispat eden geçerli herhangi bir hukuki dayanak bulunmadığını, dava konusu taşıma ile ilgili oluştuğu iddia edilen zararın hatalı paketlemeden kaynaklandığını, ... Sözleşmesinin 18/2-a) maddesi kargonun kendi içinde bulunduğu kusurlardan kargonun kalite ve kötülüğünden kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmayacağının belirtildiğini, 18/b maddesinde paketleme işinin taşıyıcı/adamları dışında biri tarafından yapılması halinde, paketlemeye bağlı kusur sebebiyle doğan zarardan taşıyıcının bu kusur oranında sorumlu olmayacağının düzenlendiğini, mala uygun bir paketleme yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, ... Konvansiyonunun taşıyıcıya böyle bir kontrol görevi ya da yükümlülüğü getirmediğini, davacının iddiasında haklı olduğu düşünülse dahi, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, ... Sözleşmesinin 22/3 maddesine göre ... ile sınırlı sorumluluk bulunduğunu, davacının bu sınırlı sorumluluk limitleri içinde kalmak kaydıyla ancak ispat ettiği ölçüdeki gerçek zararını talep edebileceğini, ana hava yük senedi (konişmento) incelendiğinde, değer hanesinde ''...'' yani değer beyan edilmediğini, sigortalının taşımaya ilişkin herhangi bir değer bildiriminde bulunulmadığından bu durumda ... Sözleşmesinin 22/3. maddesi uyarınca talep edilecek tazminatın da hasarın ispatı halinde Konvansiyonda öngörülen tazminat miktarı ile sınırlı olabileceğini, gerçek zararı geçmeyeceğini, davacı tarafından istenebilecek faiz miktarı sınırını aşamayacağını, sınırı aşmamak kaydıyla, davacı tarafından ancak karar tarihinden itibaren faiz talep olunabileceğini, ... Sözleşmesinin 23/1. maddesine göre davacının ödeme tarihinden itibaren değil, ancak karar tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2001/845 Esas, 2001/1012 Karar sayılı kararının bu yönde olduğunu, icra-inkar tazminatı talebinin de yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... .... AŞ vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin somut olayda taşıyıcı sıfatına haiz olmadığını, sadece taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, öncelikle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ... Konvansiyonu m.31 hükmüne göre varma yerinde derhal mevcyut hasar durumu gözetilerek gerekli bildirim yazılı olarak yapılmadığı sürece, davacının dava ve tazmin hakkının düştüğünü, müvekkiline yapılmış bu şekilde bir yazılı bildirimin mevcut olmadığını, davacının hak düşürücü mahiyette olan bildirim süresine uymamasından dolayı davayı ikame hakkı olmadığını, davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini, söz konusu tutanağın hasar ihbarı yerine geçmeyeceğini, alacak likit ve muaccel olmadığından icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını, eksper raporunun Sigortacılık Kanunu ile şart koşulan görgüye ve yerinde incelemeye dayalılık şartını içermediğini, kusur ve zarar bakımından yeterli kanaat verici delil olmadığını, Monreal Konvansiyonuna göre ... ile sınırlı sorumluluk hükümlerinin geçerli olduğunu, takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, davacının halefiyeti ve dava temelinin akdi ilişkiye dayanmadığını, ödeme tarihinden temerrüt faizi talebinin iddia ile uyumlu olmadığını savunarak, davanın reddini ve %20 kötüniyet tazminatna hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Dava dışı sigortalı ..... A.Ş. tarafından yurt dışında bulunan alıcı .... PT. ....firmasına gönderilen 240 kutu net:2.164 Kg, Brüt 2401 Kg tekstil emtiasının taşınmak üzere sigortalı tarafından ... .... AŞ.'ye teslim edildiği, dosyada bulunan taşıma senedinden davalının akdi olarak üstlendiği taşıma işini, fiili taşıyıcı olarak ... firmasına yaptırdığının anlaşıldığı, dava dışı sigortalının ticaretini yaptığı giyim, aksesuarlar, giysiler, tuhafiye (parfümler dahil), kozmetik ürünleri ve diğer benzer ürünlerin taşınma rizikolarına karşı davacı ... A.Ş. tarafından \"Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi\" ile sigorta örtüsü altına alındığı, tekstil emtiasının hava yoluyla İstanbul'dan ...'ya fiilen davalı ... tarafından taşındığı, fiili taşıyıcı tarafından taşınan emtianın varma yerine götürüldüğü, alıcısına teslim edilmeden halen fiili taşıyıcının elindeyken, kolilerde ıslaklık fark edilmesi üzerine ...Servise tarafından kolilerde yırtık ve ıslaklık hasarı olduğu tespit edilerek tutanak altına alındığı, kargo hasar tutanağı ve 31/12/2018 tarihli ekspertiz raporu birlikte değerlendirildiğinde teslimin hasarlı şekilde yapıldığı, hasar durumunun dosyadaki fotoğraflardan teyit edildiği ve emtianın hava yoluyla taşındığı esnada taşıyıcı uhdesindeyken zarar gördüğünün sabit olduğu, taşıma sırasında emtiada meydana gelen hasardan akdi taşıyıcının fiili taşıyıcıyla birlikte sorumlu olduğu, dosyada bulunan havale dekontuna göre davacı sigortacının bu hasar nedeniyle sigortalısına 07/10/2019 tarihinde 4.030,14 USD ödeme yaptığı, bu haliyle davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, emtianın ...Havalimanına ulaştığı tarihte hasarın fark edilerek hasar tespit tutanağı düzenlendiğinden, bu rapor ile varma yerinde derhal hasar ihbarı şartının sağlandığı, bilirkişi raporu ile 15 koli 155 kg malın ıslak/hasarlı olduğu, buna göre davalıların sorumluluk üst limitinin 16.190,43-TL olarak hesap edildiği, davalı taşıyıcının üst limit sorumluluğunun karar tarihi olan 04/03/2022 tarihi itibariyle 1 SDR = 1,38665 USD olduğundan 155 kg. yük * ... = 2.945 SDR, 2.945 * 1,38665 = 4.083,68 USD olduğu değerlendirilerek; hasarın ambalaj hatasından kaynaklandığına ilişkin bir delil ileri sürülmediğinden hasar yönünden müterafik kusur indirimi yapılmamış, dosyaya esas takipte davacı 4.030,14 USD asıl alacak, 28,49 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.058,63 USD alacağı takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte takibe esas olarak göstermiş olmakla, davalıların icra takibinden önce temerrüde düşürüldüğü kanıtlanmadığından, davacının ana para yönünden talebinin kısmen kabulü ile davalıların Bakırköy 6. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 4.030,14 USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca (Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı) faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, talep yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın talep ettiği icra inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalıların Bakırköy 6.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak miktarı olan 4.030,14 USD üzerinden devamına, asıl alacak 4.030,14 USD'ye takip tarihinden itibaren davacının takip dosyasındaki (yıllık %6 Kamu Bankaları en yüksek mevduat faizi) talebini geçmemek kaydıyla 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca (Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı) faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın miktarı yargılama ile belirlendiğinden ve likit sayılmadığından, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, reddedilen kısım yönünden davalı ... ...A.Ş.'nin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı, davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... A.O. vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, ... sayılı hava yük senedi incelendiğinde, göndericinin ... ... AŞ, alıcının... ile taşıyıcının ... AO olduğunun görüleceğini, hava taşıma hukukundan kaynaklanan ihtilaflarda taraf sıfatının hava yük senedinde adları yazılı olan gönderici, alıcı ve taşıyıcıya ait olduğunu, davacı şirketin veya sigortalısı şirketin mezkur hava yük senedinde taraf olarak gözükmediğinden huzurdaki davada davacının taraf olmasının mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, süresi içerisinde müvekkiline tazminat başvurusunda bulunulmadığını, emtianın 05.03.2018 tarihinde alıcısına hasar raporuna göre 41 kabın ıslak, yırtık olduğu iddiasıyla kargo hasar raporu tutulduğunu, ancak davacının, hasarın hava taşıma esnasında meydana geldiğini ispat eden geçerli herhangi bir hukuki dayanak bulunmadığını, 14 günlük hak düşürücü süresi içinde ayrıca, açıkca ve yazılı olarak bir ihbar yapılmadığını,tutulan hasar raporu ve/veya tutanağın ise Konvansiyonun aradığı şartlarda hasar ihbarı olmadığından ve hasar raporundan başka 14 günlük hak düşürücü süresi içinde ayrıca, açıkça ve yazılı olarak davacı tarafından hasar ihbarında da bulunulmadığından, öncelikle açılan davanın hasar mükellefiyetine uyulmadığından dolayı reddi gerektiğini, ... Sözleşmesi’nin 31.madde 4.fıkrasında yer alan '' Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikayette bulunulmazsa, taşıyıcının kötü niyeti olması dışında, taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz.'' hükmü gereğince davacının süresi içerisinde, Konvansiyonda belirtilen şartlarda yazılı bir ihbarda bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddi gerektiğini, kaldı ki, tutulan kargo hasar raporunda da açıkça yazılı olduğu üzere, ''kargonun muhteviyatı\"nın hasarlandığına ilişkin tespit ve beyan bulunmadığını, sadece \" kargonun dış ambalajında eziklik ve ıslaklık\" olduğuna ilişkin ibare olduğunu, bu nedenle, kargonun muhteviyatının hasarlanmasının kargonun mahrecinden kaynaklandığına ilişkin karine olduğunu, hasarın hava taşıma esnasında meydana geldiğini ispat eden geçerli herhangi bir hukuki dayanak bulunmadığını, dava konusu taşıma ile ilgili oluştuğu iddia edilen zararın hatalı paketlemeden kaynaklandığını, ... Sözleşmesinin 18/2-a) maddesi kargonun kendi içinde bulunduğu kusurlardan kargonun kalite ve kötülüğünden kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmayacağının belirtildiğini, 18/b maddesinde paketleme işinin taşıyıcı/adamları dışında biri tarafından yapılması halinde, paketlemeye bağlı kusur sebebiyle doğan zarardan taşıyıcının bu kusur oranında sorumlu olmayacağının düzenlendiğini, mala uygun bir paketleme yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, ... Konvansiyonunun taşıyıcıya böyle bir kontrol görevi ya da yükümlülüğü getirmediğini, kaldı ki, mezkûr kargo hasar raporu incelendiğinde (kargoya ilişkin fotoğraflardan da açıkça görüldüğü üzere) karton kutularda taşınan emtianın dış ambalajında hasardan söz edilmekle birlikte, muhteviyat hasarı ile ilgili bir bilgi bulunmadığını, bu halde müvekkilinin sorumlu tutulması için bir sebep bulunmadığını, davacının iddiasında haklı olduğu düşünülse dahi, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, ... Sözleşmesinin 22/3 maddesine göre ... ile sınırlı sorumluluk bulunduğunu, davacının bu sınırlı sorumluluk limitleri içinde kalmak kaydıyla ancak ispat ettiği ölçüdeki gerçek zararını talep edebileceğini, ana hava yük senedi (konişmento) incelendiğinde, değer hanesinde ''...'' yani değer beyan edilmediğini, sigortalının taşımaya ilişkin herhangi bir değer bildiriminde bulunulmadığından bu durumda ... Sözleşmesinin 22/3. maddesi uyarınca talep edilecek tazminatın da hasarın ispatı halinde Konvansiyonda öngörülen tazminat miktarı ile sınırlı olabileceğini, gerçek zararı geçmeyeceğini, davacı tarafından istenebilecek faiz miktarı sınırını aşamayacağını, sınırı aşmamak kaydıyla, davacı tarafından ancak karar tarihinden itibaren faiz talep olunabileceğini, ... Sözleşmesinin 23/1. maddesine göre davacının ödeme tarihinden itibaren değil, ancak karar tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ...AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin somut olayda taşıyıcı sıfatına haiz olmadığını, sadece taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, öncelikle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ihbar süresine uyulmadığını, ... Konvansiyonu m.31 hükmüne göre varma yerinde derhal mevcyut hasar durumu gözetilerek gerekli bildirim yazılı olarak yapılmadığı sürece, davacının dava ve tazmin hakkının düştüğünü, müvekkiline yapılmış bu şekilde bir yazılı bildirimin mevcut olmadığını, davacının hak düşürücü mahiyette olan bildirim süresine uymamasından dolayı davayı ikame hakkı olmadığını, davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini, mahkemece tamamen yanlış bir değerlendirmeyle, emtianın havalimanına ulaştığı tarihte tutulan raporla- ki bu raporda gerçek bir hasar tespiti yoktur- varma yerinde derhal hasar ihbarı şartının sağlandığının kabul edildiğini, bildirilecek olan hasarın emtia hasarı olduğunu, koli-ambalaj hasarı bildiriminin tek başına emtia hasarı bildirimi yerine geçmeyeceğini, ambalaj hasarlı alındıktan sonra en eç 14 gün içinde emtia içinde bildirim yapılmış olmasaı gerektiğini, böyle bir bildirimin olmadığını, varma yerinde kargo hasar raporunda ''kolilerde yırtık ve ıslaklık'' tespit edilmesine karşın, 240 koliden kaç adedinde böyle bir hasar olduğu, bu hasarın koliden öte içerik yüke hasar verip vermediğinin sabit olmadığını, bu gibi ambalaj-koli yırtık ve ıslaklık tespitinden sonra en geç hasar ihbarı 14 günlük süre içinde gereği gibi yapılmadığını, tutulan tutanağın hasarı teyit etmekten uzak olduğunu, somut olayda hasar tespiti gereği gibi yapılmadığını, gerçek zararın sabit ve denetlenebilir olmadığı halde hukuka aykırı hüküm tesis edildiğini, mahkemenin kararı, denetime-hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporlarına dayandığını, raporların çelişkili, havayolu ile kargo taşıma mevzuatından kopuk ve gerekçesiz, zararın gerçek ve sabit olduğu konusunda kanaat veremeyen, denetime elverişsiz raporlar olduğunu, sunulan raporlarda ''…mevcut dosyalarda yeterli delil ve inceleme imkanı olmadığı'', ''mahkemeye sunulan delil ürün olmadığı, Ekspertiz Raporuna bağlı kalarak, görsel üzerindeki analizle ıslaklık sebebiyeti ile taşınma esnasında deformasyona uğradığı, dosya münderecatı kapsamında taşıyıcı firmanın sorumluluğu yeterli delil ve inceleme imkanı olmaması ...\" ifadeleri ile tekstil-konfeksiyon ürünleri bakımından gerekli incelemenin yapılamadığını, yani zararın gerçek ve sabit olduğu konusunda bilirkişi raporunda kanaat verilemediğini, raporlarda, dosya münderecatı kapsamında taşıyıcı firmanın sorumluluğu için yeterli delil ve inceleme imkanı olmadığı belirtildiğini, ancak kendi içinde çelişkili olacak şekilde kolilerdeki yırtık ve tekstil ürünü emtianın hasar gördüğü ve bu hasarın taşıyıcıdan dolayı kusurlu olduğu anlaşılabildiği gibi çelişkili, somut olaya uymayan, yanlış görüş belirtildiğini, eksper raporunun Sigortacılık Kanunu ile şart koşulan görgüye ve yerinde incelemeye dayalılık şartını içermediğini, kusur ve zarar bakımından yeterli kanaat verici delil olmadığını, dva konusu iddia edilen zararın hatalı paketlemeden kaynaklandığını, müvekkilinin hiçbir surette sorumluluğu bulunmadığını, somut olayda ıslanmanın ambalaj kaynaklı olduğu, iddia edilen zararın hatalı paketlemeden kaynaklandığını,ulararası ticarete konu tekstil ürünü malların karton kutu içinde taşınması halinde, söz konusu olabilecek elleçleme, aktarma, antrepo gibi süreçler, mevsim şartları ve sefer yapılan yerin koşulları vs. düşünüldüğünde bunlara karşı mukavemet edemeyeceğini, hatalı paketlemeden kaynaklı olduğu halde, yerel mahkemenin bu hususu da değerlendirmeksizin karar verdiğini, davacının sigortalısına ödemesi beyana dayalı, gerçek zarar hesaplanmadan dayanaksız bir şekilde yapıldığını, mahkemece davacıdan, dava konusu ürünlerin nerede olduğunu bildirmesini istemiş, davacı ürünlerin ... Endonezya'nın emirleri doğrultusunda lojistik firmasınca kesilerek ve yakılarak imha edildiğini söylemiş, bir takım fotoğraflar sunduğunu, ıslanma hasarının söz konusu olması malların tamamen imha edilmesini gerektirecek nitelikte bir hasar olmadığını, tekstil ürünü bir emtianın ıslanması halinde tamamen kullanılamaz hale gelmeyeceğini, tümünün zayi olmayacağını, bir kısmının hatta tamamının bile kullanılabilir halde olabileceğini, herhangi bir sovtaj çalışması dahi yapılmadığını, sırf ıslanma hasarlı olmasına rağmen mallar koliler halinde yakıldığını, kaç adetinde ne kadar hasar var tespit edilmediğini, dolayısıyla 1.000 USD muafiyet tenziliyle 4.030,14 USD miktarında belirlenen hasarın fahiş ve gerçeklikten uzak olduğunu, kaç adet, hangi türden konfeksiyon emtiası nasıl hasarlandı da böylesi bir miktarda zarara yol açtığının belli olmadığını, davacının, gerçek zarar belirlenmeksizin müşteri memnuniyeti için ödeme yaptığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, dava dışı sigortalıya ait emtiaların hava yolu taşıması sırasında hasarlandığı iddiasıyla, poliçe uyarınca sigortalıya ödenen hasar tutarının davalı akdî ve fiili taşıyıcılardan rücuen tahsil için başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalılar vekilince, yasal süresi içinde ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya kapsamında bulunan Bakırköy 6.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 4.030,14 USD asıl alacak, 28,49 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.058,63 USD (22.063,52 TL) alacak için 20.2.2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak 08.01.2019 ... AŞ, ... nolu nakliyat hasar dosyasına istinaden rücuen tazminat alacağının gösterildiği, ödeme emrinin davalı ... AO'ya 04.03.2019 tarihinde, davalı ....AŞ'ye 06.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... AO tarafından 06.03.2019 tarihinde, davalı ... ... AŞ tarafından 12.03.2019 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçeleri ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık Türkiye'den Endonezya'ya yapılan uluslararası hava yolu ile kargo taşıması sırasında meydana geldiği iddia olunan zararın rücuen tazmini istemine ilişkin olup somut olayda 04.11.1999 tarihinde yürürlüğe giren, Türkiy'nin 26.03.2011 tarihi itibariyle taraf olduğu ... Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Nitekim mahkemece de bu kapsamda inceleme yapılmıştır.
Davalı ... AO vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede:
Dava dışı sigortalı ..... AŞ'nin tekstil ürünlerinin yurt içi ve yurt dışı taşımasının davacı tarafından emtia blok abonman sigorta poliçesi ile 31.12.2017-30.12.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigorta örtüsü altına alındığı, dava konusu emtianın hava yolu ile Türkiye'den Endonezya'ya taşıma işinin ... sayılı hava taşıma senedine (Air Waybill) göre fiilen davalı ... AO tarafından yapıldığı, bu davalının fiili taşıyıcı olduğu görülmektedir.
Davacı, emtiaların sahibi gönderen sigortalısına zarar bedelini ödemesi sonrasında onun haklarına halef olarak eldeki davayı açtığı anlaşılmakta olup dosya kapsamındaki ödeme makbuzuna göre davacının aktif dava ehliyeti bulunduğundan davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
... Konvansiyonunun 31/2. maddesinde; hasar durumunda, teslim almaya yetkili şahıs tarafından hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç, kontrol edilmiş bagajlar durumunda alınan tarihten itibaren yedi (7) gün ve kargo halinde teslim tarihinden itibaren on dört (14) gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunacağı, ihbarın, yukarıda belirtilen süreler içinde, ayrı bir yazılı bildirim olarak gönderilmesi veya taşıma belgesi üzerine yazılmak suretiyle yapılması gerektiği, belirtilen sürelerde ihbarda bulunulmaması halinde, taşıyıcının kötü niyeti dışında, taşıyıcı aleyhine dava açılamayacağı düzenlenmiştir. Taşıyıcının herhangi bir suretle hasarı öğrenmesi halinde, ihbarın süresinde yapılmadığını ileri sürmesi TMK'nın 2. maddesi uyarınca iyiniyet kurallarıyla bağdaşmayacağından, bu durumda hasar nedeniyle ihbar şartı aranmamalıdır (Yargıtay 11. HD'nin 12/10/2015 tarihli, 2015/3494 E. 2015/10300 K. Sayılı ilamı).
Somut olayda, 03.03.2018 tarihinde varış yerine ulaşan emtianın kısmen hasarlı olduğu, davalı fiili taşıyıcı ...'nın varış hava alanına inişinden sonra yer hizmetleri olduğu anlaşılan ... görevlilerince tutulan 03.03.2018 tarihli tutanakta ''ıslaklık bulunduğu ve ezilmiş olduğu'' hususunun yer aldığı, yer hizmetleri sağlayanın taşıyıcı adına hizmet gören kişiler olduğu, tutulan tutanağın hasar ihbarı yerine geçtiği anlaşıldığından bu sebeple ayrıca hasar ihbarı yapılması gerekmemektedir. Hasarın oluştuğundan haberdar olan taşıyıcının Konvansiyonun 31.maddesine uygun ihbar yapılmadığı yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. ... Konvansiyonu'nın 18. maddesi uyarınca, hava yolu taşımasını yapan davalı ... AO, hasarın hava yolu taşıması sırasında meydana gelmesi hâlinde sorumlu olacaktır. ... Konvansiyonu 22/3. maddesinde ise \"Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun, taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda, gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcın kargonun tahrip olması, kaybolması yada kargoya hasar gelmesi her kilogram için sorumluluğu 19 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.\" denilerek, taşıyıcının sorumluluğu ve sorumluluk sınırları düzenlenmiştir. Taşıyıcının Konvansiyon kapsamındaki sorumluluğu kural olarak sınırlı sorumluluktur. Ancak gönderenin, taşımaya konu emtia için özel bir fayda beyanında bulunduğu ve gerektiğinde ek ücret ödediği hâllerde, taşıyanın gerçek zarardan sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Somut davada, alınan bilirkişi raporu ve ek raporunda emtianın hesaba esas ağırlığının 155 kg olarak belirlendiği, bu belirlemenin ... Konvansiyonun 22. maddesinde belirlenen ilklere uygun olduğu, emtianın belirlenen ağırlığına göre ... üzerinden hesaplama yapılarak sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanması yerindedir. Taşımacının, taşıma sırasında oluşan zarardan sorumlu olmakla birlikte sorumluluğu sınırlandırılmıştır. Somut olayda, sınırlı sorumluluğu ortadan kaldıracak herhangi bir neden bulunmamaktadır.
Hava taşıması bakımından olaya uygulanması gereken ... Konvansiyonu'nun 18/2.b maddesi uyarınca gönderenin emtiayı kusurlu ve yetersiz ambalajlamasından kaynaklanan hasarlardan, hava yolu taşımacısı sorumlu değildir. Taşımaya konu emtiadaki hasarın yetersiz veya uygun olmayan ambalajlamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti önem arz etmektedir. Ancak ilk derece mahkemesince alınan ek raporlarda ambalaj yetersizliğine ilişkin bir belirleme yapılmamış, aksine tekstil ürünlerinin karton kutularda koli bantlarıyla ambalajla paketleneceğini belirtilmiş olup somut olayda emtiaların da bu şekilde taşınırken kısmen zarara uğradığı anlaşılmıştır. Bir kısım taşınan emtiada hasar oluşmuş olması da bu hasarın taşımacının kusurundan kaynaklandığını göstermektedir. Bu nedenle taşımacının kusurundan kaynaklanan zarardan Konvansiyon hükümlerine göre davalı ... AO'nun sorumlu tutulması yerindedir.
Davacı sigortacı yaptığı ödemeye ilişkin taşımacıya rücusuna ilişkin olarak ödediği bedelin tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatmış olup takip tarihinden önce davalıyı temerrüte düşürmediği anlaşıldığından mahkemece asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilerek işlemiş faiz talebinin reddi ile temerrüt tarihi olan takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi de yerinde olmuştur.
Bu açıklamalara göre, davalı ... AO vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı ... AO vekilinin istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı ... ...AŞ vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede:
Davalı ... ... AŞ vekili, müvekkilinin taşıma işinde taşıyıcı acentesi ve temsilcisi sıfatıyla taşıma senedi düzenlediğini, taşıma işleri komisyoncusu olduğunu ve pasif husumeti bulunmadığını ileri sürmüştür. Ancak mahkemece bu savunma üzerinde durulmadan karar verilmiştir.
Airwaybill kayıtlarına göre, bu davalının , göndericinin yani sigortalının acentesi olarak yer aldığı, gönderici bilgilerini airwaybilde doğruladığı, diğer davalı fiili taşımacının bu şekilde yükü taşıdığı, aksine bir belgenin yani bu davalının taşıyıcı olduğunu gösterir bir belgenin bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda davalı ... .... AŞ'nin taşımada taşıyıcı sıfatının bulunduğuna dair bir delile dosya kapsamında rastlanmadığı ve bu sebeple pasif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün davalı .... AŞ yönünden kaldırılmasına ve davalı davalı ... ... AŞ yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine Dairemizce karar verilmesi gerekmiştir.
Dairemizce davalı ... ... AŞ yönünden hüküm kurulurken diğer davalı ... AO yönünden ilk derece mahkemesince kurulan hüküm karar bütünlüğü açısından Dairemiz kararına aynen muhafaza edilmiştir.
Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı ... AO'nun istinaf başvurusunun esastan reddine; davalı .... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının bu davalı yönünden düzeltilmek üzere kaldırılmasına ve davanın esası hakkında yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davalı ... AO'nun vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ve davalı ... ... AŞ vekilince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;
1-Davalı ... AO aleyhindeki davanın kısmen kabulüne, bu davalının Bakırköy 6.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak miktarı olan 4.030,14 USD üzerinden devamına, asıl alacak olan 4.030,14 USD'ye takip tarihinden itibaren davacının takip dosyasındaki (yıllık %6 Kamu Bankaları en yüksek mevduat faizi) talebini geçmemek kaydıyla 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca (Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı) faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davalı ... ...AŞ aleyhindeki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
3-Alacağın miktarı yargılama ile belirlendiğinden ve likit sayılmadığından, davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddine,
4-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.577,82-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 397,25 TL peşin harç ve 110,32 TL icra dosyasına yatırılan peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.070,25-TL harcın davalı ... AO'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Arabuluculuk son tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... AO''dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 397,25 TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 110,32 TL peşin harcın davalı ... AO'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça harç dışında sarf edilen 165,00 TL posta masrafı, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.415,00 TL yargılama giderinin davalı ... AO'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, iş bu karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince belirlenen 23.261,56 TL vekalet ücretinin davalı ... AO'dan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... ...AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, iş bu karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7/2 ve 13/2 maddeleri gereğince belirlenen 23.261,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...AŞ'ye verilmesine,
10-Kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333. maddesi gereğince, yatıran tarafa iadesine,
11-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden:
a-Davalı ... ... AŞ tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; bu davalı tarafından yatırılmış olan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince bu davalıya iadesine,
b-Davalı ... ... AŞ tarafından yapılan 220,70 TL başvuru harcı ve 78,60 TL posta masrafı olmak üzere toplam 299,30 TL kanun yolu giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı ... AO tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; yatırdığı istinaf karar harcının ise karar kaldırılıp yeniden hüküm kurulduğundan, talep hâlinde bu davalıya iadesine,
d-Davalı ... AO tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
12-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
13-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;
HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.19.02.2026
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.