T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2024/534
KARAR NO\t: 2026/229
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 07.03.2024
NUMARASI\t\t: 2020/128 Esas 2024/154 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 13.02.2026
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 10.03.2026
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 22.12.2019 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan çekici ve yarı römorklu aracın seyri sırasında, çekicinin sol ön lastik kaplamasının tekerlekten koparak yolun üzerinde kaldığını, aynı istikamette seyir halinde olan davacıların murisi olan ...'in sevk ve idaresindeki araç ile bahse konu yere geldiğinde yol üzerinde bulunan kaplama lastik parçasına çarpmamak için manevra yaptığında aracın savrularak yolun sağında bulunan davalıya ait römorkun arka kısmına çarpması neticesinde meydana gelen kazada ...'in hayatını kaybettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın asli kusurlu, müteveffa ...'in ise kusursuz olduğunu, ...'in vefatı nedeniyle davacı eşi ve çocuklarının maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldıklarını, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı eş ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 150.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 150.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline (davalı ... şirketi için sigorta poliçesi kapsamındaki zararlar ve sigorta teminat miktarı ile sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 12.02.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için destek tazminatını 2.429.258,86-TL, ... için destek tazminatını 540.944,00-TL, ... için destek tazminatını 82.234,58-TL olarak belirlemiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dava şartı noksanlığından davanın usulden reddi gerektiğini, davalılardan ...'a ait aracın davalı şirkete 22.12.2019- 22.12.2020 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, avans faizi talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının tamamen kusurlu olduğunu ve müteveffanın müterafik kusurunun bulunmadığı yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, davalının KTK m.30/1-a maddesi uyarınca kusurlu sayılabilmesi için bahse konu lastiğin yapılacak teknik bilirkişi incelemesi neticesinde şartlara aykırı yahut bozuk olduğunun tespitinin gerektiğini, davalının yaşanan lastik sorununu müteakip zaman kaybetmeden aracını arıza şeridine çekerek trafik güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini, yolda kalan lastik parçalarını kenara alacakken kazanın meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında da tespit edildiği üzere müteveffanın KTK m 52/1-b maddesine aykırı hareket ettiğini, süratli olması sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek kazanın oluşumunda kusurlu hale geldiğini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, müteveffanı gelirine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, destek hesabına esas alınamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davanın, davacılar tarafından desteklerinin trafik kazası nedeniyle ölümüne dayalı olarak davalı sigortanın sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu; alınan kök raporda, bilirkişi tarafından, davalı ...’a ait çekicinin lastik kaplamasının çıkması üzerine aracını nizami olarak emniyet şeridine çektiğinden kusuru bulunmadığı, vefat edenin de yol üzerinde kalan lastik parçasını görerek alabileceği tedbir olmadığı, araç lastiğinin yıpranmış olması nedeniyle olay meydana gelmiş ise araç malikinin sorumlu olacağı, aksi durumda ise lastik imal eden firmanın sorumlu olacağının belirtildiği; İTÜ Öğretim Üyelerinden alınan raporda ise; kazanın meydana gelmesinde teknik arıza göstererek sıyrılan ön lastiğin %50 oranında kazada etken olduğu, davalı sürücünün %25 oranında tali kusurlu olduğu, davacıların desteğinin de %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, son olarak Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 06.04.2023 tarihli raporda ise davalı sürücünün ve davacıların desteğinin kusursuz olduğu, öngörülemeyen teknik arıza nedeniyle yerinden çıkan kaplamanın ise olayın meydan gelmesinde %100 oranında etkisinin bulunduğunun belirtildiği; kusur raporundan sonra aktüer bilirkişinden %75 kusur durumuna göre alınan raporda, davacıların destek zararlarının hesaplandığı, sigorta şirketi yönünden limit dahilinde gareme hesabının yapıldığı, raporun karar vermeye elverişli olduğu; toplanan delillere göre 22.12.2019 tarihinde işleten ...'a ait ve idaresinde bulunan çekici ve yarı römorklu araçlara ait kaplama lastiğin yol ortasına düştüğü, davacıların desteğinden önce başka bir aracın lastiğe çarparak bu aracın şarampole düşerek takla attığı ve bunu takiben 4 dk kadar sonra davacılar desteği ...'in idaresindeki araç ile seyir halinde iken, havanın yeni aydınlanmaya başladığı saat 07:05 civarında halen yol ortasında bulunan lastiğe çarpmamak için manevra yaptığı, aracın kontrolünü kaybederek yolun sağında park halinde bulunan yarı römorkun arka kısımlarına çarptığı, davacı ...'in eşi diğer davacıların babası destek ...'in ertesi gün 23.12.2019 tarihinde vefat ettiği, kazanın oluş şekline göre, davalı çekicinin sürücüsü ve işleteni olan ...'ın 2918 sayılı yasanın 85/1 maddesi uyarınca sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, oluşan kazada alaca karanlık havada daha önce meydana gelen ilk trafik kazası sonucu, kaza yerinde durmak zorunda olan taşıtların görünürlüğüne bağlı olarak far ışığı altında, kazanın ani ve beklenmedik olmasına yol açmayacak emniyetli sürüş hızında araç kullanmayan, aracın hızı nedeniyle yola düşen lastik parçasını görmesiyle birlikte etkin fren veya manevra yapamayan destek ...'in %25 oranında, lastiğin kaplamasının düşmesi, ilk kazanın gerçekleşmesinden itibaren 4 dk kadar vakit geçmesine rağmen yola gerekli uyarı levhasını zamanında koymada geciken sürücü ve işleten ...'ın %25 oranında kusurlu bulundukları, lastik kaplamasının yola düşmesinin kazada %50 oranında etkin olduğu, kusursuz sorumlu araç işletenin destek ...'in kusurundan sorumlu tutulamayacağı ve mevcut kazanın 2918 sayılı yasanın 92. maddesinde sayılan sigorta kapsam dışı olay olarak değerlendirilemeyeceği, davacılardan ... 17.08.2000 doğumlu olup kaza tarihinde 19 yaşın üzerinde olup yüksek okul okumadığı, bu kapsamda kaza tarihinde destek aldığının kabulünün mümkün olmadığı, desteğin mevcut kusur oranı dikkate alındığında; davacı ...'in 1.821.944,14TL, davacı ...'in 405.708,00TL, davacı ...'in 61.675,93 TL destek tazminatına hak kazandıkları, davacı sigortanın sorumluluğunun poliçe limiti olan 390.000,00 TL ile sınırlı olduğu, ilk kazayı yapan ... plakalı araç sürücüsü ...'in hazırlık aşamasında kollukça alınan ifadesi, ...'in ifadesi ile uyuşması, kabule uygunluğu nedeniyle itibar edilen mahkemece İstanbul Teknik Üniversitesinden oluşturulan heyetten alınan 14.11.2022 tarihli rapor, hazırlık evrakı, adli tıp raporları, aktür raporu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli, kazanın meydana gelişindeki kusur oranları, davacıların yaşadığı acı, elem ile hakkaniyet kuralları TMK’nın 24. ve TBK'nın 58. maddelerinde düzenlenen manevi tazminat hükümleri değerlendirildiğinde manevi tazminatın yasal şartları oluştuğu da gözetilerek davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü gerektiği gerekçesiyle ile \";Davacı ...'in destek tazminat talebinin reddine,davacılar ..., ... ve ...'in destek tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 1.821.944,14TL (davalı sigortanın sorumluluğu 281.791,42TL ile sınırlı olmak üzere), davacı ... için 405.708,00TL (davalı sigortanın sorumluluğu 62.748,92TL ile sınırlı olmak üzere), davacı ... için 61.675,93TL (davalı sigortanın sorumluluğu 9.539,13TL ile sınırlı olmak üzere) 'nin davalı ... yönünden desteğin ölüm tarihi olan 23.12.2019 tarihinden davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 21.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının bakiye taleplerinin ayrı ayrı reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, takdiren davacı ... için 112.500,00TL, davacılar ..., ..., ... için ayrı ayrı 75.000,00'er TL manevi tazminatın desteğin ölüm tarihi olan 23.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, bakiye taleplerin ayrı ayrı reddine,” karar verilmiş hüküm davalı ... AŞ vekili ve davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde, vefat edene %25 kusur izafe edilerek davanın kısmen reddine karar verildiğini, mahkeme kararının bu yönyle hatalı olduğunu, dosyada Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulundan alınan raporda, yola düşen lastik kaplamanın kazanın meydana gelmesinde %100 etken olduğunun belirtildiğini, bu rapor yerine İTÜ’den alınan rapora üstünlük verilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul edilmiş olmasının da hatalı olduğunu, takdir edilen manevi tazminatın yetersiz olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, dosyada bir çok rapor alındığını ve sigortalıya kusur izafe edilmediğini, bunun yanı sıra bilirkişilerin lastik konusunda belirtmiş olduğu görüşler ile birlikte davacının, işletenin hatalı lastik kullandığı iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, resmi görevlilerce düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında araç lastiğinin diş derinliğinin mevsimsel koşullara uygun olduğuna ilişkin belirleme yapıldığını, davacının kusuru ve iddiasını kanıtlaması gerektiğini, bu nedenle kararın hatalı olduğunu, davada reddedilen maddi tazminat kalemleri bulunmasına rağmen sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasının da hatalı olduğunu, davada, sigorta şirketinin 354.079,47 TL ile sorumluluğuna karar verilmiş iken, harçtan 390.000,00 TL ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkemece, verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle; destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemidir. Mahkemece, davacı ...'in destek tazminatı talebinin reddine, diğer davacıların destek tazminatı talebinin kısmen kabulüne, davacıların manevi tazminat taleplerinin de kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Olay tarihinde, davalının sevk ve idaresindeki arkasında yarı römork bulunan çekici ile seyri sırasında, olay yerine geldiğinde aracın sol ön lastik kaplamasının tekerlekten ayrılarak, taşıt yolu üzerine düşmesi sonrasında, davalının aracını emniyet şeridine çekerek durakladığı sırada, önce başka bir aracın yol üzerinde bulunan lastik kaplamasına çarparak, direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıktığı, söz konusu kazadan 4 dakika kadar sonra ise, davacıların desteğinin sevk ve idaresindeki araçla direksiyon hakimiyetini kaybederek, emniyet şeridi üzerinde duraklayan davalıya ait aracın, dorsenine çarpması ile ölümlü trafik kazasının meydan geldiği, Kaza Tespit Tutanağı, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Ceza soruşturmasındaki olaya ilişkin beyanlarda; davalı ... \" Ben bugün yani 22.12.2019 günü saat 06.30 sıralarında sürücülüğünü yapmakta olduğum adıma kayıtlı ... dorse plakalı ... çekici plakalı ... marka kırmızı renkli tır ile 60 km ile hızla emniyet kemerim takılı vaziyette sağ şeritte seyir halinde iken bir anda aracımın sol ön lastiği patladı ve lastik yerinden çıkarak yola düştü. Ben de hemen aracı sağa çekmek için sağda bulunan araç park yerine girdim ve tam araçtan inerken plakasını olay nedeniyle öğrendiğim ... plakalı ... marka Gri renkli araç solda bulunan şarampole girerek takla attı. Ben bu araca yardım etmek istedim ancak başka bir kaza olmaması için önce yola düşen lastiği almak için lastiğe doğru gittiğim sırada plakasını yine olay nedeniyle öğrendiğim ... plakalı beyaz renkli ... marka araç süratli bir şekilde üzerime doğru geldi ve ben hemen kendimi kenara attım. Bu esnada ... plakalı araç benim park ettiğim ve ikaz ve uyarı lambalarını yakarak bıraktığım ... dorse plakalı ... çekici plakalı aracıma arkadan çarptı. Başka bir kaza olmaması için yoldan lastiği alarak aracıma çarpan yaralıların yanına yardıma gittim. Daha sonra olay yerine ambulans ve itfaiye ekipleri gelerek yaralıları araçtan çıkardılar ve hastaneye götürdüler. .... Kazalar ... plakalı ... marka Gri renkli araç ve ... plakalı beyaz renkli ... marka araç sürücülerinin dikkatsizlikleri nedeniyle gerçekleşmiştir. \" şeklinde beyan ettiği; vefat edene ait araçta yolcu olarak bulunan ... ifadesinde \"Ben bugün yani 22.12.2019 günü saat 06.30 sıralarında sürücülüğünü daha önce birlikte çalışmış olduğum işler aracılığıyla tanışmış olduğum arkadaşım ...'in yapmakta olduğu ... plakalı ... marka Beyaz renkli araçla arka koltukta diğer arkadaşım ... ile birlikte adresini olay nedeniyle öğrendiğim Orhaniye Mahallesi FSM Bulvarı Kahramankazan istikameti 34. Km ... AŞ Mevkiinde yaklaşık 95-100 km hızla sağ şeritte seyir halinde iken bir anda yol ortasında tır lastiği gördük. ... bu lastiğe çarpmamak için önce sağa sonra sola manevra yaptı ve lastiğe çarpmadık ancak ... aracın kontrolünü kaybetti ve araç kaymaya başladı. Bu sırada hemen önümüzde sağ şeridin kenarında park halinde herhangi bir ikaz uyarı işareti ya da levhası bulunmayan plakasını olay nedeniyle öğrendiğim ... Dorse Plakalı ... çekici plakalı ... marka tır'a sol tarafımızla arkadan çarptık. Çarpmanın şiddeti ile ... ve ... araçta sıkıştılar. Benim yaralanmam hafif olduğu için araçtan indim arkadaşlarıma yardım etmeye çalıştım. Bu sırada yolun diğer tarafındaki şarampolde ... Plakalı ... marka gri renkli aracın ters dönmüş vaziyette durduğunu ve içinde kimsenin olmadığını gördüm. ..... Olay yerindeyken kazaya neden olan yol ortasındaki lastiğin ... Dorse Plakalı ... çekici plakalı ... marka tırdan düştüğünü öğrendim.\"şeklinde beyan bulunduğu, ... ifadesinde \"Ben bugün yani 22.12.2019 günü saat 06.40 sıralarında sürücülüğünü yapmakta olduğum adıma kayıtlı ... plakalı ... marka Gri renkli aracımda yanımda bulunan ağabeyim ..., halamın oğlu ... ve eniştem ... ile birlikte yaklaşık 85 km hızla sol şeritte emniyet kemerlerimiz takılı vaziyette Çankırı iline doğru seyir halinde iken adresini olay nedeniyle öğrendiğim Orhaniye Mahallesi FSM Bulvarı Kahramankazan istikameti 34. km ... AŞ mevkinde plakasını olay nedeniyle öğrendiğim sağ tarafta yol kenarındaki emniyet şeridinde park halindeki herhangi bir ikaz ve uyarı işareti yanmayan ve bulunmayan ... dorse plakalı ... çekici plakalı ... marka tırın yola düşmüş ve yol ortasında duran lastiğini son anda farkettim ancak manevra yapmama rağmen çarpmaya engel olamadım. Çarpma sonrasında aracım sol tarafta bulunan şarampole girerek takla atıp durdu. Araç içerisinden yanımdakiler ile birlikte kendi imkanlarımız ile araçtan çıktıktan yaklaşık 3-4 dk sonra küt diye bir ses duydum ve plakasını olay nedeniyle öğrendiğim ... plakalı beyaz renkli ... marka aracın kaza yapmamıza neden olan ... dorse plakalı ... çekici plakalı ... marka tıra arkadan çarpmış olduğunu gördüm.\" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkemece hükme esas İTÜ Öğretim Üyelerinden alınan raporda da; davalıya ait aracın lastiğinin parçalanarak, kara yoluna kaplama üzerinde düşmesi sonrasında, kazanın lastiğin parçalanması ile aracın kontrolünü kaybetmesi ile neticelenen bir kaza olmayıp, lastiğin kaplamasının kopması yanı sıra, yol üzerinde lastik parçasının kalmış olması nedeniyle, bu lastik parçasının orada bulunmasından sorumlu olan kişilerin alabilecekleri önlemler ve yine kara yolu üzerinde seyreden araçların, alabileceği tedbirler çerçevesinde kusur belirlenerek, raporda; Kazaya giden süreci başlatan sebep hususunda: Trafik Kazası Tespit Tutanağında belirtildiği üzere, çekicinin ön sol lastik kaplamasının soyulup koparak yolun üzerinde kalmasının, geriden gelen taşıtların sürüş emniyetini tehlikeye düşürdüğünün anlaşıldığı, dolayısıyla soyularak yola düşen lastik parçası kazaya giden sürece yol açtığından asli kusurlu olduğu; araçtan kopan lastik parçasının araçlar için tehlike yaratmaması için alınacak güvenlik tedbirleri açısından; tanık beyanları da nazara alındığında, sürücü ...'ın, sürücü ... 'in karıştığı ilk anda gerçekleşen trafik kazasından sonra, tırını yola taşacak şekilde park etmek zorunda kaldığını dikkate alması, fotoğrafta da tam bir lastik boyutuna yakın büyüklüğe sahip olan yola düşen lastik parçasının kazaya yol açtığına şahit olmasıyla acele etmesi, trafikteki diğer araçları uyarmak bakımından gerekli tedbirleri alacak kadar yeterli süresi olması dikkate alındığında sürücü ... 'ın, yola düşen lastik parçasıyla başlayan trafik kazasına giden sürecin önlenebilir olmasındaki dikkat ve özen yükümlülüğü bakımından ihmali bulunduğunu, dolaysıyla, dava konusu trafik kazasın meydana gelmesinde sürücü ...'a bundan ötürü tali kusur atfetmenin mümkün olduğu, dosyada bulunan bilirkişi raporlarında bu açıdan yapılan değerlendirmelere iştirak edilmediği, vefat eden sürücü ... 'in kazanın oluşumuna katkısı yönünden ise Trafik Kazası Tespit Tutanağında kazanın meydana geldiği vakitte havanın açık ve alaca karanlık olduğu, dava konusu kaza öncesinde meydana gelen ilk trafik kazası sonucu kaza yerinde durmak zorunda olan taşıtların görünürlüğüne bağlı olarak far ışığı altında, kazanın ani ve beklenmedik olmasına yol açmayacak emniyetli sürüş hızına uyulması sonucu, tam bir lastik boyutuna yakın büyüklüğe sahip olan yola düşen lastik parçasını zamanında görmesiyle dava konusu trafik kazasının, etkin fren veya manevra ile önlenebilir olduğunun aşikar olduğunu, dolayısıyla, sürücü ...'e, ... plakalı kamyonetle karıştığı dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, dikkat ve özen yükümlülüklerine uymayan sürüşünden ötürü tali kusur atfetmenin mümkün olduğu dosyada bulunan bilirkişi raporlarında bu açıdan yapılan değerlendirmelere iştirak edilmediğini belirtilerek, sonuç olarak teknik arıza göstererek sıyrılan ön sol tır lastiğinin %50 oranında kazada etken olduğunun tespitinin mümkün olduğunu, ... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römorklu tır sürücü ... 'a %25 oranında tali kusurlu bulmanın mümkün olduğunu, ... plakalı taşıt sürücüsü ...'i %25 oranında tali kusurlu bulmanın mümkün olduğunu, değerlendirilerek kusur raporun tanzim ediliği görülmüş, ilk derece mahkemesi tarafından, kusur raporu yeterli görülerek, kusur raporu çerçevesinde, vefat eden sürücünün kusurundan davalıların sorumlu olmayacağı gözetilerek, %75 kusur durumuna göre aktüer hesap bilirkişisi tarafından hesaplanan destek tazminatına göre maddi tazminat taleplerine yönelik olarak, yine %75 kusur oranı çerçevesinde manevi tazminat taleplerine yönelik olarak karar verildiği görülmüştür.
1- Davacılar vekili, mahkemece alınan raporlarda kazanın meydana gelmesine lastik kaplamasının %100 etkisi olduğu kabul edildiği halde İTÜ Öğretim Üyeleri tarafından tanzim edilen rapora üstünlük tanınmasının ve vefat edene %25 kusur verilerek, tazminat taleplerinin kısmen reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek; davalı ... vekili ise, kazaya lastik kaplamasının kopmasının neden olduğu ve bu nedenle sürücü kusurunun bulunmadığını belirterek kusur raporuna itiraz ederek kararı istinaf etmiş ise de; Meydana gelen trafik kazası, desteğin sevk ve idaresindeki ticari kapalı kasa kamyonet ile emniyet şeridinde duran araca çarpması ile meydana gelen trafik kazası olup, kaza lastiğin parçalanması nedeniyle aracın kontrolünün kaybedilmesi ile neticelenen bir kaza değildir. Lastiğin kaplamasının kopması yanı sıra, yol üzerinde lastik parçasının kalmış olması nedeniyle, bu lastik parçasının kaldırılmasından ve orada bulunmasından sorumlu olan kişilerin alabilecekleri önlemler ve yine karayolu üzerinde seyreden araçların, alabileceği tedbirler çerçevesinde kusur belirlenecektir. Mahkemece hükme esas alınan raporda da, kazanın bu oluş şekli, ceza soruşturmasındaki beyanlarda değerlendirilmek suretiyle kusurun belirlenmiş olmasına, kazanın meydana gelmesine kopan lastik parçasının, bir müddet sonra meydana gelen kazada etken rolü olması yanı sıra, kazaya yol üzerinden kalan lastik parçası konusunda kara yolunda seyretmekte olan araçların uyarılması ve gerekli önlemlerin alınmasında geciken davalının yanı sıra, yol üzerinde bulanan ve görülebilecek büyüklükte olan lastik parçasına rağmen gerekli dikkat ve tedbir alamayan vefat edenin lastik parçasını fark ettikten sonra, lastik parçasına çapmaksızın, aracını direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile kaza meydana gelmiş olduğu nazara alındığında, kamyonet vasfındaki aracının hızını, yol durumu, aracın teknik özelliklerine göre ayarlamaması ve gerekli tedbiri almayarak, yol üzerinde gördüğü cisim sonrasında, cisme çarpmaksızın, aracın kontrolünü kaybetmiş olması nedeniyle ölümlü kazanın meydana gelmiş olması nedeniyle kazanın meydan gelmesinde kusurlu kabul edilmiş olmasının oluşa uygun bulunmasına, dosyada alınan diğer raporlarda, lastik kaplamasının kopmasından bir müddet sonra meydana gelen kazaya yönelik olarak, yol üzerinde bulunan lastik parçasına yönelik alınabilecek önlemlerin ve yol üzerindeki araçların seyiri sırasında alabilecekleri önlemler değerlendirilmemiş olması nedeniyle oluşa uygun olmadığından hükme esas alınan raporla çelişki oluşturacak mahiyette olmamasına göre, davacılar vekilinin ve davalı ... AŞ vekilinin kusura yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
2-Davalı vekili tarafından, lastik patlaması nedeniyle oluşan zarar yönünden sorumluluğu olmadığını ileri sürmüş ise de, KTK'nın 86. Maddesinde \"(1)İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. (2)Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.\" denilmiş olup, kazaya sigortalı aracın lastik kaplamasının kopmasının da etkili olması karşısında, lastik kopmasının teknik arızdan kaynaklanmadığı, davalılar tarafından kanıtlanmadığından, davalı gerek lastik kaplamasının kazaya etkisi açısından, gerekse de sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta limiti ile sınırlı olarak zarardan sorumludur. Buna göre mahkemece %75 kusur oranında davalının sorumluluğuna karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davalının buna yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.
3-Davacılar vekili manevi tazminattın yetersiz olduğunu ileri sürmüş ise de; davacılar tarafından talep edilen manevi tazminatı TBK'nın 56/2 maddesi kapsamında, yakınlarının vefatı nedeniyle manevi tazminat istemi olup, meydana gelen olayın trafik kazasından kaynaklanmış olması, kazanın oluş şekli ve kusur durumu, davacıların vefat eden ile yakınları durumları nazara alındığında, tarafların sosyal ekonomik durumları, kaza tarihindeki paranın satın alma gücü, manevi tazminatın içtihatlar ile benimsenen amacı ve niteliği nazara alındığında takdir edilen manevi tazminatın TMK'nın 4. maddesi çerçevesinde hak ve nesafet ölçüsünde takdir edilmiş olmasına göre davacıların manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.
Buna göre; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, istinaf sebeplerine ve istinafa konu kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalı ... AŞ vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
4-Davalı vekili, maddi tazminata yönelik davanın kısmen reddine karar verildiğinden, kendileri lehine de vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir. Davacı ... haricindeki davalılar yönünden, davalı ... şirketi, sigorta limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğundan sigorta şirketi açısından bu davalılar yönünden taleplerin kısmen reddi söz konusu olmadığından, bu davacıların talepleri açısından, davalı ... AŞ lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinde isabetsizlik yok ise de; davacı ...'in destek tazminatı talebinin mahkemece, davacı destekten yoksun kaldığını kanıtlayamadığından reddedilmiştir. Bu durumda, davalı ... şirketi aleyhine açılan davanın da esastan reddine karar verilmiş olmasına göre, davalı ...'in maddi tazminat davasının reddedilmiş olması nedeniyle, diğer davalı ile birlikte, sigorta şirketi lehine de vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmemiş olması doğru görülmemiştir.
5-Davalı ... AŞ'nin karar ilam hacınından sorumlu olduğu miktarın hatalı tespit edildiğine yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; davalı ... şirketi karar ve ilam harcından sorumlu olduğu miktar, yargılama neticesinde sorumluluğuna karar verilen miktar üzerinden Harçlar Kanunu gereğince hesaplanacak nispi karar ve ilam harcı ile sınırlı olup, harcın belirlenmesinde poliçedeki teminat limiti değil, yargılamada sorumluluğuna karar verilen miktar esas alınarak belirlenir. Somut olayda, davalı ... şirketinin teminat limiti 390.000,00 TL olmakla birlikte, zarar görenlerin tamamının birlikte dava açmamaları nedeniyle KTK'nın 96. maddesi gereğince yapılan garame hesabına göre bu davacılar yönünden, davalı ... şirketinin 354.079,47 TL ile sınırlı olarak sorumluluğuna karar verilmiştir. Bu durumda davalı ... şirketinin bu miktar üzerinden hesaplanan 24.187,17 TL karar ve ilam harcından sorumlu olacağı gözetilerek, peşin ödenen harcında mahsubundan sonra bakiyesine üzerinden davalının sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, 390.000,00 TL poliçe limiti üzerinden hesaplanan 26.640,90 TL karar ve ilam harcından sorumlu tutulması, bunun yanı sıra, davacı tarafından yatırılan peşin harç ve ıslah harcı, bu davalının sorumlu olduğu harçtan mahsup edilmediği halde, yargılama gideri olarak kısmen bu davalıdan da limit ölçüsünde davacının talep edebileceği kabul edilerek, karar ilam harcından davalının sorumluluğunun daha da artırılmış olması doğru görülmemiş, davalının buna yönelik istinaf sebeplerinin kabulü gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... AŞ vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddi ile yukarıda 4 ve 5 no'lu bentlerde yazılı nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre kararın HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, istinaf eden davalı lehine kaldırılmasına, buna göre davacı ...'in davasının reddedilmiş olması nedeniyle, diğer davalı ile birlikte, bu davalı lehinde 1.000.00 TL vekalet ücreti takdir edilerek, ayrıca davalı 24.187,17 TL nispi karar ve ilam harcından, davalı tarafından yapılan ödemelerden kısmi olarak davalı sigortanın da yargılama gideri olarak sorumluluğuna karar verilmiş olduğundan, usuli kazanılmış haklar gözetilerek ilk derece mahkemesi kararında kabul edilen mahsup miktarı gözetilerek sorumlu olduğu miktar üzerinde karar ve ilam harcına karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine karar verilmiş, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak aşıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM \t\t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
II-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK’nın 353/1.b.2.maddesi gereğince esas hakkında YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Buna göre;
1-Davacı ...'in destek tazminat talebinin REDDİNE,
2-Davacılar ..., ... ve ...'in destek tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE, Davacı ... için 1.821.944,14TL (davalı sigortanın sorumluluğu 281.791,42TL ile sınırlı olmak üzere), Davacı ... için 405.708,00TL (davalı sigortanın sorumluluğu 62.748,92TL ile sınırlı olmak üzere), Davacı ... için 61.675,93TL (davalı sigortanın sorumluluğu 9.539,13TL ile sınırlı olmak üzere)'nin davalı ... yönünden desteğin ölüm tarihi olan 23.12.2019 tarihinden davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 21.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının bakiye taleplerinin ayrı ayrı reddine,
3-Davacıların manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE, takdiren davacı ... için 112.500,00TL, Davacılar ..., ..., ... için ayrı ayrı 75.000,00'er TL manevi tazminatın desteğin ölüm tarihi olan 23.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, bakiye taleplerin ayrı ayrı reddine,
4-Alınması gereken 195.303,41TL (davalı ... şirketi 24.187,17 TL'si ile sınırlı olacak şekilde müteselsilen sorumlu olmak üzere) harçtan peşin yatırılan 1.721,42TL ile yargılama sırasında yatırılan 10.416,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 183.165,99 TL'nin, (ilk derece mahkemesi kararında sigorta yönünden peşin harç ve ıslah harcından, davacıların sigorta şirketinden talep edebileceği miktar olarak kabul edilen 1.934,56 TL'nin sigorta şirketi tarafından yargılama gideri olarak talep edileceği kabul edildiğinden, usulû kazanılmış hak gözetilerek bu miktar kadar ödeme sigortanın sorumlu olduğu harçtan mahsup edilerek, davalı ... şirketi 22.252,61 TL ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile hazineye gelir yazılmasına,
5-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 28 adet e tebligat gideri 220,50-TL, 46 posta ve Dosya gönderme masrafı 411,60TL, 4 normal tebliğat ücreti 76,00TL, 1 kep ücreti 1,00TL, 4.400,00TL bilirkişi ücreti, 7.350,00TL adli tıp ücreti olmak üzere toplam 12.535,60TL'nin red ve kabul oranına göre 10.787,70TL lik kısmı (Davalı ... şirketi 1.398,53 TL ile sınırlı olarak, müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ile 54,40TL başvurma harcı, 1.721,42TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 10.416,00TL ıslah harcı olmak üzere (davalı ... şirketi yönünden ilk derece mahkemesi tarafından verilen karadaki usulü kazanılmış haklar gözetilerek 1934,56 TL'si ile sınırlı olacak şekilde sorumlu olmak üzere) toplam 24.727,42 TL 'nin, davalı sigortanın sorumluluğu 3.333,09TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Maddi tazminat davası yönünden davacılar davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi gereğince davacı ... lehine 217.755,53TL, ... lehine 62.799,12, ... lehine 17.900,00 TLvekalet ücretinin, davalı sigortanın sorumluluğu 58.500,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
7- Red edilen maddi tazminat davası yönünden davalılar davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Askeri Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince davacı ...'den 95.014,06 TL, ...'den 17.900,00 TL ...'den 21.637,76TL vekalet ücretinin ayrı ayrı adı geçen davacılardan alınarak davalı ... 'a verilmesine,
Davalı ... hakkındaki davanın reddedilmiş olması nedeniyle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince 1.000,00 TL vekalet ücretinin, kendilerini vekil ile temsil ettiren davalı ... ve davalı ... AŞ'ye verilmesine,
8- Manevi tazminat davası davası yönünden davacılar davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi gereğince davacı ... lehine 18.000,00 TL, ... lehine 17.900,00 TL ... lehine 17.900,00 TL, ... lehine 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine,
9- Red edilen manevi tazminat davası yönünden davalı ... davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince davacı ..., ... ..., ... den 17.900,00 er TL vekalet ücretinin ayrı ayrı alınarak davalı ... 'a verilmesine,
10-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-İstinaf talebi kabul edilen, davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının isteği halinde davalıya iadesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf başvurusu reddedilen davacılardan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL mahsubu ile bakiye 304,40 TL'nin davacılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan 1.169,40 istinaf başvuru harcına ilişkin giderin davacılardan tahsil edilerek davalı ... AŞye verilmesine,
4-İstinaf talebi reddedilen davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
6-Kararın taraflara tebliğine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 13.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip
...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.