T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/43
KARAR NO\t: 2026/238
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/09/2021
NUMARASI\t: 2021/38 Esas, 2021/635 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 24/02/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava; müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının reddine dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, davalı tarafından reklam hizmeti sağlanması konusunda anlaşmaya varıldığını, işbu anlaşma çerçevesinde müvekkilinin, oluşan cari hesap bakiyesi alacağını davalıdan tahsil edemediğini, bunun üzerine alacağın tahsili için İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Es. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, Davacı taraf her ne kadar takip talebinde borcun sebebini cari hesap olarak belirtmiş ve dava dilekçesinde de taraflar arasında cari hesap ilişkisi olduğunu iddia etmişse de bu hususta taraflar arasında yazılı şekilde düzenlenmiş bir cari hesap sözleşmesi olmadığından, cari hesap ilişkisinden kaynaklı götürülecek para borcunun varlığından söz edilmesi de mümkün olmadığından takibin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, somut olayda götürülecek bir para borcunun varlığının söz konusu olmadığını, dolayısıyla dava konusu olayda HMK m.6’da düzenlenen genel yetki kuralının uygulanması gerektiğini, takipte borçlu olarak gösterilen müvekkil şirketin işyerinin bulunduğu “... Sokak No:.... Levent Beşiktaş/İst” adresine göre İstanbul Merkez (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Daireleri genel yetkili mahkeme olarak işbu davada ve buna ilişkin takipte yetkili olduğunu, davacının yetki itirazının yerinde olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, itirazın iptali davasının düzenleniş amacı uyarınca takip ile itirazın iptali davası sıkı sıkıya bağlı olduğundan davacının takip talebinde ileri sürmediği bu hususları dava dilekçesinde ileri sürmesine muvafakat etmediklerini, bununla birlikte; müvekkil şirketin davacı şirkete reklam faaliyeti kapsamında hizmet vereceğine dair taraflar arasında hiçbir anlaşma bulunmadığını, tarafların yalnızca ... ... Filmi çekimi hususunda anlaşmış ve söz konusu motivasyon filminin de çekilmiş olduğunu, İlgili motivasyon filmi incelendiğinde davacının projenin tamamlanmadığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğu ve projenin tamamlanmış olduğunun açıkça görüleceğini, müvekkil şirketin hem projeyi tamamladığı hem de buna ilişkin faturayı düzenleyerek davacıya tebliğ ettiğini, davacının iddialarının yerinde olmadığını. davacının ne şekilde hesapladığı belli olmayan, ihtilaflı ve yargılamayı gerektiren takip tutarına ilişkin icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmandığını, İşbu sebeple; somut olayda likit bir alacağın varlığından söz edilemeyeceğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece 22/09/2021 tarihli karar ile, dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkin olup, tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya Mali müşavir bilirkişi ile reklam sektöründe uzman bilirkişi'ye tevdi edilerek dosyada mübrez denetime uygun olan rapor da dikkate alınarak, taraflar arasında '' Davalı yüklenicinin, davacı için motivasyon videoları (reklam amaçlı/tanıtım amaçlı) çekmesi için bedel karşılığı'' anlaşma gerçekleşmiştir. Bu husus ihtilafsız olup, ihtilaf, videoların tamamlanıp, davacıya tam teslim edilip edilmediğidir. Karine, yüklenicinin (dosyamız davalısı) videoları tam ve eksiksiz teslim ettiğini ispatlamasıdır. Ancak, davacı işverenin tacir olduğu, videoları teslim aldığı(tam veya eksik) ihtilafsız olduğundan artık derhal bu videoların ayıplı olduğunu davalıya ihtar etmesi hatta teslim anında kontrol ederek hiç almaması gerekirdi. Oysa bir ihtar bulunmamakta olup, Davalının sunduğu flash bellekte bulunan videolarda hizmetin ayıplı olduğunu düşündürecek herhan gi bir durumun olmadığı, ayıplı teslim edildiği hususunda ispat yükü davacı olup ispat edilemediği, yemine de dayanmadığından, videolar/filmler ayıpsız kabul edilir. Ayıpsız olunca da ödenen '' iş bedellerinin'' iadesi istenemeyeceğinden davanın reddine, davalının kötü niyetli tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, davalı ile varılan anlaşma kapsamında projenin tamamlanan kısımlarının ücret bakımından karşılığı faturalandırılmış ve ticari defterlerimize yansıtılarak, davalı-borçlunun avans borç bakiyesinden düşüldüğünü, ancak projenin son kısmının taraflarına teslim edilmediğinden eksik ifa söz konusu olduğunu, edimini ifa etmeyen davalı şirket tarafından, müvekkilim Şirket'e 10.12.2018 tarihli 383.879,96 TL bedelli \"Yansıtılan Giderler\" açıklamalı fatura kesilip gönderildiğini, söz konusu fatura tarafımızca kabul edilmeyip Beyoğlu 1. Noterliği'nin ... Yevmiye No 17.12.2018 Tarih numaralı ihtarnamesiyle davalı tarafa iade edildiğini, faturanın tarafımızca iade edilme sebebi yapılmamış bir işe dair fatura kesilmiş olduğunu, davalı tarafından düzenlenen faturalarda hangi işin yapıldığının açıklama kısmında belirtilmesi gerekirken 10.12.2018 tarihli söz konusu faturada sadece \"Yansıtılan Giderler\" şeklinde belirsiz bir açıklama ile fatura düzenlenmiş, yapılan işin belirtildiğini, davalı tarafın, edimini yerine getirmemiş olmasına rağmen söz konusu faturayı, avans bakiyesinin sıfırlanması amacıyla düzenlediğini, davalı tarafın bu kötüniyetli tutumu tarafımızca kabul edilmeyip belirttiğimiz üzere söz konusu fatura iade edildiğini, işin yapılmadığı, açıklama yazılmamış söz konusu fatura ile sabit olduğunu, bu durumun ihtarname ile açıkça ortaya konulduğunu, bununla birlikte 2018 yılında yapılacak olan işlerle ilgili müvekkil şirket tarafından davalı-borçluya gönderilmiş olan avanstan kalan bakiyenin tahsili için tarafımızca başlatılan işbu yargılama konusu icra takibine yapılan itiraz sonrasında, davalı tarafından müvekkil Şirket'e 17.12.2020 tarihli ve icra takibi tutarı olan 146.886,82 TL bedelli, \"2018 Yılında Tarafınıza Kesilmiş Olan ve Tarafınızdan Reddedilen ... Bayi Toplantıları için Motivasyon Filmleri Yapım Gösterim ve Prodüksiyon Bedeli\" açıklamalı fatura gönderildiğini, söz konusu faturanın tarafımızca kabul edilmeyip durum, Beyoğlu 6. Noterliği'nin ... Yevmiye ve 18.12.2020 Tarihli ihtarnamesiyle davalı tarafa bildirilmiş ve faturanın iade edildiğini, iade edilen iki fatura farklı bedel ve açıklamaları içerdiğini, işbu durum dahi davalı tarafın haksızlığının bilincinde olduğunu ve borcu ödemekten kaçınma gayesiyle kötüniyetle hareket ettiğini gösterdiğini, yerel mahkemenin husumetin ayıplı ifadan doğması ve ispat külfetinin tarafımıza yüklenmesi, tarafımızca ispat edilemediği değerlendirme ve tespitlerinin hatalı olduğunu, nitekim somut olayda eser sözleşmesi kapsamında eksik ifa söz konusu olup işin teslim edildiğini ispat külfetinin davalı üzerine olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda da, flash bellek içindeki görsel delillerden, davalı tarafından bu reklamların ne zaman hazırlandığının kesin olarak tespit edilemediği, flash bellek içindeki motivasyon filminin davacı tarafa iletilip iletilmediğine dair bir veriye dosya kapsamında rastlanılamadığı değerlendirme ve tespitlerine yer verildiğini, ispat külfeti üzerinde olan davalı tarafın tam teslimi ispatlayamadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir. Davada davacı, taraflar arasında reklam ve tanıtım hizmetlerinden kaynaklanan ticari ve cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davacı şirket tarafından proje süresince ödemeler yapıldığını, davalı projenin tamamlanan kısımlarına ilişkin faturalar düzenlediği ve ticari defterlere işlendiği, ancak davalı üstlendiği reklam projesini tamamlamadığı ve aldığı avansın bakiye kısmını iade etmediğini, davacı lehine cari hesap alacağı oluştuğunu, girişilen icra takibine itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir. Davalı, taraflar arasında cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, cari hesaptan kaynaklı icra takibi yapılamayacağını, icra takip dosyasında alacak kaynaığı olarak cari hesap alacağı olarak gösterildiğini ve davacı buna bağlı olduğunu, taraflar arasında reklam hizmeti sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasında yanlızca ... ... filmi çekimi konusunda anlaştığı ve bu motivasyon filmini tamamladığı, çekilen motivasyon filminin flash diks ile dosyaya sunulabileceği, işin tamamlandığına ilişkin 17.12.2020 tarihli 146.868,82 TL bedelli e-fatura davacıya tebliğ edildiğini, proje tamamlandığını, likid bir alacak olmadığını, icra inkar tazminat talebinin reddini ve davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme, taraflar arasında motivasyon filmi çekimine ilişkin hizmet ilişkisinin bulunduğu, dava dosyasına sunulan flash belleklerde motivasyon filmine ait videoların bulunduğu, bilirkişi raporu ile bu durum tespit edildiği, hizmetin eksik veya ayıplı olduğu hususu davacı tarafından ispat edilmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında sözlü eser sözleşme ilişkisi bulunmaktadır. Dosya kapsamı ve sunulan deliller ile birlikte alınan bilirkişi raporu itibariyle, davalı tarafından davacı tarafa motivasyon filmi hizmeti ilişkin sözlü eser sözleşme ilişkisi bulunduğu kabulü gerekir.
Davacı şirket davalı şirkete çeşitli tarihlerde avans ödemeleri yapmış ve tarafların ticari defterlerinde bu husus işlenmiştir. Davalı ticari defterlerinde avans kaydı kapatılmamış bu sebeple bilirkişi davacının 146.868,82 TL alacaklı olduğuna ilişkin rapor sunulmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, 17.12.2020 tarihli 146.868,82 TL bedelli fatura düzenlendiği ve yine davalı tarafından istinaf dilekçesinde belirtilen 10.12.2018 tarihli 383.879,96 TL yansıtılan giderler ilişkin rapor sunulduğu görülmektedir.
Bilirkişi tarafından, davalının savunmasında geçen faturalar itibariyle bir inceleme yapılmadığı görülmektedir.
Davacı taraf davalı tarafından işin tamamlanmadığını, son kısmın teslim edilmediğini, kesilen faturaların yapılan işe dayanmadığını, faturalar iade edildiğini, teslim ve tam ifanın gerçekleşmediğini ileri sürmüştür.
Dosya kapsamı itibariyle, ürünün ayıplı olduğuna ilişkin bir ispat vasıtası dosyaya sunulmamıştır. Ayrıca davacı tarafından yapılan ayıp bildirimi, ihtar edildiğine ilişkin bir delil sunulmamıştır.
Taraflar arasındaki ilişki, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de buna karşılık bir bedel ödemeyi üstlendiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir
Eser sözleşmelerinde bedelin istenebilir olması için kural olarak eserin tamamlanıp teslim edilmesi gerekir. İş bedelinin bir kısmı veya tamamı peşin veya aşamalı ödeme ya da avans niteliğinde ödenmiş ve buna rağmen işin bir kısmı tamamlanmamış ya da kusurlu yapılmış ise; iş sahibi, işin tamamlanması, eksik ve kusurların giderilmesini ve bedelini isteyebileceği gibi fazla ödemenin iadesini de talep edebilir.
Bu halde fazla ödeme olup olmadığı; gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar düşülerek tespit edilmesi ve bunun kararlaştırılan birim fiyata göre hak edilen iş bedeli saptandıktan sonra yapılan ödemeden düşülmesi suretiyle hesaplanır.
Kural olarak eser sözleşmelerinde işin yapıldığını, tamamlandığını ve iş sahibine teslim edildiğini kanıtlama yükümlülüğü yükleniciye aittir,,,. Yüklenici, eseri sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak imal edip, tam ve eksiksiz olarak süresinde iş sahibine teslim ettiğini ispatla yükümlüdür,.
İş sahibinin temel borcu bedel ödemek olup, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü iş sahibindedir,,. Somut olayda davacı iş sahibi avans ödemesi yaptığı tarafların ticari defterlerinde sabittir.
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmayıp, iş bedeli konusunda taraflar anlaşamamışlarsa (davacı işin yapılmadığını, davalı yapıldığını iddia ediyorsa ve bedelde uyuşmazlık varsa), iş bedelinin TBK m. 481 uyarınca, işin yapıldığı yer ve zamandaki serbest piyasa rayiçlerine göre bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerekir
Somut olayda, davacı dava dilekçesi ile, davalı yüklenici tarafından davalı ediminin son kısmını teslim etmediğini, reslam/motivasyon filmi projesinin tamamlanmadığını beyan etmiştir.
Davalı yüklenici yapmış olduğu edim için TBK 481. maddesi gereği sözlü sözleşme kapsamında yapılan imalatların bedeli yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre belirlenmeli, eksik ve ayıplı imalat varsa bunlar da dikkate alınarak hak edilen iş bedeli tespit edilmeli, avans ödemeler düşülmek suretiyle sonuca gidilmelidir.
O halde mahkemece, edimin ispat yükümlüğü davalı yüklenicide olduğu dikkate alınarak, davalı tarafında edim teslim edildiği ancak eksik teslim edilen kısımlar itibariyle beyan ve delilleri alınmak suretiyle, dosya bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi heyetine gerekirse sektör bilirkişi eklenmek suretiyle, davalı yüklenici tarafından yapılan imalatların fiziki seviyesini ve niteliğini tespit etmek, bu imalatların yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre (KDV hariç, yüklenici kârı dahil) bedelini hesaplatmak, varsa ayıplı ve eksik işlerin bedelini düşmek, bulunan bu hakediş bedelinden davacı iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemeleri mahsup etmek ve sonucuna göre (fazla ödeme varsa iadesine) karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, yukarıda belirtilen yöntemle TBK'nın 481. maddesine uygun, denetime elverişli bilirkişi raporu alınmadan, ispat yükü ve delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜNE,
2-İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 22/09/2021 tarih, 2021/38 Esas, 2021/635 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, \t
4-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,
5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 24/02/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.