T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:2023/1773
KARAR NO\t:2026/199
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAH.
TARİHİ: 22/03/2021
NUMARASI: 2007/396 Esas - 2021/392 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 11/02/2026
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... AŞ fabrikası içinde mevcut muhtelif emtia, demirbaş ve tesisatların ... sayılı ... Poliçesi ile ilgili genel şartlar, ekli özel şartlar ve klozlar mucibince 31/01/2006-2007 vadeleri arasında 1 yıl süreyle yangın ve ek teminatlarına karşı, sigortalı ...A.Ş'ne ait fabrika binası ve makineler ... başıyı ... Poliçesiyle ilgili genel şartları, ekli özel şart ve klozlar mucibince 31/01/2006-2007vadeleri arasında 1 yıl süreyle yangın ve ek teminatlara karşı, ... AŞ'ne ait poliçede yer alan ekli listede kayıtlı riziko adreslerinde mevcut muhtelif emtianın ... sayılı ... poliçesiyle ilgili genel şartlar, özel şartlar ve klozlar mucibince 31/01/2006-2007 tarihleri arasında 1 yıl süreyle yangın ve ek teminatlarına karşı sigortalandığını, depo bölümünde 17/10/2006 tarihinde çıkan yangında oluşan yoğun duman ve klor gazının sirayeti neticesinde sigortaları temin edilmiş olan ve yanan iş yerinin bitişiğinde yer alan sigortalılara ait bina ve emtiaların hasara uğradığını, davacı şirketin sigortalılara ait sigortalı kıymetlerde meydana gelen hasar karşılığı olarak: sigortalı ... ve .... AŞ'ne 20.239,50 Euro ve 20.790,55 Euro'nun 02/03/2007 tarihinde,sigortalı ... AŞ'ne 334,24 Euro'nun 11/01/2007 tarihinde ödendiğini, davacı şirketin TTK mad. 1301 uyarınca sigortalılarına tazminat ödemekle halefiyet hakkını kazandığını, BK'nun sorumluluğa ilişkin düzenlenmesi uyarınca meydana gelen hasardan sorumluluğu bulunan davalı şirketten sigortalılarına ödemek zorunda kaldığı tazminatların tahsilini talep etmişse de sulhen tahsilinin mümkün olmadığını ve talep konusu alacaklarının her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, tazminata esas poliçenin ... Poliçesi olduğunu, duman hasarlarının ise ek teminat olarak verildiğini, kimyasal zararlar veya kimyasal duman zararlarının teminat altına alınmadığını, davacının buna rağmen hasar bedelini kendi sigortalısına ödemiş ise de, davacı ile kendi sigortalısı arasındaki konu olduğunu ve poliçe teminatı dışında kalan bedellerin davalıdan talep edilemeyeceğini, sigortalının personelinin itfaiyeden önce yangına su ile müdahale ettiğini, klor içeren dumana sigortalının personeli tarafından bilinçsizce su ile müdahale edilmiş olmasının hasarı oluşturan hidroklorik asidin oluşmasına yol açtığını, ekspertiz raporunda 13/11/2006 tarihli tutanağa istinaden bina ışındaki 5 adet ... kondenser'den iki tanesinin tamirat kapsamına alındığını 3 tanesinin komple yenilendiğini, davacının kendi sigortalısına gerekenden fazla tazminat ödediğini, adeta ... AŞ tesislerinde genel bakım yapıldığını ve bu bedelin müvekkiline fatura edilmeye çalışıldığını belirterek davanın reddine dair karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \"Dava, yangından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir....Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, yangın sebebiyle davacının sigortalılarına yaptığı ödemenin davalıdan rücuen tahsiline ilişkindir. Dosyamızda öncelikle kusur konusunun aydınlatılması gerekmektedir. Bilindiği üzere davaya konu yangın sebebiyle aynı mahiyette sigorta şirketlerinin açmış oldukları birden fazla dosya bulunmakla mahkememizce bu dosyalar dava dosyasına kazandırılıp incelenmiştir. Yukarıda da ayrıntılı olarak zikredildiği üzere aynı olaya ilişkin ... A.Ş'nin açmış olduğu davada yerel mahkeme davalının % 100 tam kusuruyla yangına sebebiyet verdiği ve yangın sebebiyle meydana gelen zarardan da tamamen sorumlu olduğu yönünde hüküm kurmuş ve hüküm temyiz incelemesinden geçmekle kesinleşmiştir. Gerçekten de dosya incelendiğinde dava dışı sigortalı şirkete verilen kusurun sebebinin yangın çıkan davalıya ait fabrika binası ile dava dışı sigortalı şirketin fabrika binasın birbirine bitişik nizam olarak inşa edilmesi olarak gösterildiği anlaşılmış ancak İstanbul Anadolu (Kapatılan) 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/274E.-2014/305K. sayılı ilamında da bildirildiği üzere somut olayda her iki binanın birbirine bitişik nizam olmayıp dava dışı sigortalı şirketin binasının dışında tel çit bulunduğu, tel çite bitişik nizamda davalı şirket binasının bulunduğu dolayısıyla yangın esnasında yürürlükte bulunan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe göre yönetmelikçe kastedilen manada bitişik nizam binadan bahsedilemeyeceği, nitekim bu hususun aslında dosyamızda tartışma konusu da olamayacağı zira aynı olay sebebiyle açılıp temyizen kesinleşen karar doğrultusunda da davalının tam kusurlu olduğu, aynı olayda farklı kusur oranları olamayacağından mahkememizce aldırılan 10/11/2009 tarihli bilirkişi raporundaki kusur tesbitine değer verilmemiş ve neticeten davalı meydana gelen yangın sebebiyle tam kusurlu addedilmekle meydana gelen zarardan da tam sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Saniyen meydana gelen yangındaki kusur hususunda mahkememizin kabulü gerekçesiyle bildirilmekle bu kez de tazminatın ne olacağı hususunun açığa kavuşturulması gerekmektedir. 10/11/2009 tarihli mahkememizce aldırılan teknik bilirkişi heyeti raporunda; meydana gelen yangın sebebiyle hasarın tespitinde dava dosyasında bulunan eksperin görüş ve değerlendirmelerine bir kalem hariç aynen katılındığı, katılınmayan kalemin ise ...olarak kabul edilen üç adet ... marka ... kondarsenlerin eskime ve sovtaj bedelinin model yılı ve yaşları dikkate alındığında %20 olarak alınmasının uygun olacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Teknik bilirkişi bu durumda 3x38.450,00Eurox0,20= 23.070,00-Euro sovtaj bedeli olacağını bildirmiştir.Mahkememizce hasar dosyası ayrıntılı olarak incelenmiş dava dışı ... A.Ş'de meydana gelen yangın sebebiyle ... Kompresörü için 200,00Euro , ... üç adet kondarser için ise 3x38.450,00x0,95(Eskime ve sovtaj bedeli %5 alınarak)=109.582,50-Euro , makinelerin nakli için 351,48-Euro , vinç masrafı 173,04-Euro, montaj ve demontaj işçiliği 405,56-Euro , bakım onarım 5.407,45-Euro , kazıma-boya 2.995,43-Euro , bakım onarım 117,88-Euro , bakım onarım 206,82-Euro , motor sürücüsü ve çıkış filtresi 2.055,30-Euro , ... 4.650,41-Euro ve filtre 168,06-Euro olmak üzere toplamda eksper tarafından ... marka ... kondarser için 126.113,93-Euro hasar bedeli belirlendiği, teknik bilirkişimizin belirtmiş olduğu üzere ... marka üç adet kondarserde meydana gelen hasarın eskime ve sovtaj bedeli %20 olarak hesap edildiğinde ise 3x38.450,00-Eurox0.80= 92.280,00-Euro hesap edildiği, bu durumda eksperin belirlemiş olduğu 109.582,50-Euro yerine mahkememizce teknik bilirkişinin raporu doğrultusunda resen hesap edilen 92.280,00 Euro bedel baz alındığında toplam sigortalı hasarının 108.811,43-Euro olduğu, buna 2.577,03-Euro yangın söndürme ve müdahale gideri de eklendiğinde toplam hasarın 111.388,46-Euro olduğu, davacı sigorta şirketinin poliçelerdeki sorumluluk hissesinin %16 olduğu, bu durumda hesaplamanın 111.388,46x0,16= 17.822,15-Euro olduğu, neticeten üç adet ... marka ... kondarser için teknik bilirkişi raporu doğrultusunda mahkememizce yapılan hesaplama ile davacı sigorta şirketinin mesul olduğu hasarın 17.822,15-Euro olduğunun anlaşıldığı, bu bedele 200,00-Euro ... Kompresörü hasar bedeli de eklendiğinde 18.022,15-Euro toplam makine ve teçhizat hasarı bedelinin davacı sigorta şirketinin sorumlu olduğu makine ve techizat hasarı bedeli olarak hesap edildiği, ... A.Ş zararı olan yangın sebebiyle zayi olmuş gıda maddelerinin toplam bedelinin ise 20.239,50-Euro olduğu bu hususun teknik bilirkişi raporu ile de gıda mühendisi tarafından tespit edildiği, dava dışı diğer firma olan ... A.Ş'nin ise yangın sebebiyle zayi olan gıda maddeleri bedelinin 334,24-Euro olduğu, tüm bunlardan davacı sigorta şirketinin tamamen sorumlu bulunduğu ve yapmış olduğu ödemeyle sigortalısına halef olmakla meydana gelen zarardan yangın sebebiyle sorumlu olan davalıdan rücuen talep edebileceği mahkememizce anlaşılmakla, gerekçeli bilimsel ve denetime uygun teknik bilirkişi raporu yukarıda ayrıntılı olarak bahsedildiği üzere kusur tesbiti hariç hükme esas alınmış ve mahkememizce rapor doğrultusunda usul ekonomisi ilkesi gereğince yapılan hesaplama ışığında açılan davanın kısmen kabulüne\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; eksik incelemeye dayalı olarak kısmen kabul kararı verildiğini, yangından hemen sonra alınan 28.11.2006 tarihli Eksper Raporlarında çeşitli tespitler ve teknik incelemeler yapıldığını, akabinde müşterek sigorta kapsamında (davacı nezdinde %16'lık müşterek sigorta bağlamında) hasar nedeniyle sigortalı ... A. Ş.'nin 20.590,55 Euro ve 20.239,50 Euro zarara uğradığının kayıt altına alındığını, nitekim hasar tespiti için teçhizat ve makinelerin incelendiği raporda, 3 adet kondenserin eskime payı ve sovtaj bedelinin %5 olarak belirlendiğini ve bu tespit üzerinden de teknik incelemelerin sıcağı sıcağına yapıldığını , ancak mahkeme tarafından neden %20 oranın belirlendiği gibi soru ve detayların düzenlenen raporda açıklığa kavuşturulmadığını ve soyut biçimde gerekçesiz olarak eskime payı ve sovtaj bedeli olarak %20 oran belirlenmesinin mesnetsiz olduğunu ve objektif olmadığını, bu husustaki eksikliğe dair yeni bir teknik bilirkişi raporu alınarak buna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme neticesinde verilen kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıdan 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. arasında ... numaralı riziko adresindeki (... Şeyhli/Pendik adresinde) bina, makinalar yönünden 31/01/2006-2007 dönemlerini kapsar şekilde ... Poliçesi düzenlenmiş ve dava konusu hasar 17/10/2006 tarihinde meydana gelmiştir. Taraflar arasında... numaralı ve aynı dönemleri kapsar şekilde düzenlenen poliçede ise, emtia yönünden ''...'' hasarı ek teminat kapsamına alınmıştır.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı... A.Ş. arasında .. numaralı riziko adresindeki emtia yönünden 31/01/2006-2007 dönemlerini kapsar şekilde ... Poliçesi düzenlenmiş ve ''duman'' hasarı ek teminat kapsamına alınmıştır.Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında; \"Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.\" şeklinde vurgulanmıştır. 6762 sayılı TK'nun \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1301.maddesinde ise \"Sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin vatı zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak. Tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal ededr.\" hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.Düzenlenen yangın raporunda, depo içerisindeki klor maddesinin ve depo dahilinin alevli surette yanmakta olduğunun görülmesi üzerine yapılan müdahale sonucunda yangın tamamen söndürüldüğü, yangının çıkış sebebinin tespit edilemediği belirtilmiştir. 28/11/2006 tarihli ekspertiz raporunda, davacı ... Sigorta yönünden hasar tazminat hesabı yapılmış ve ''makina-tesisat'' başlıklı kısımda İtalya menşeli ... marka 3 adet radyal fanlı 30 kw 1450d/d motorlu ... Kondenserler yönünden bedel hesaplamasında %5 eskime payı ve sovtaj tenzili uygulanmıştır.Hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda, dava dışı sigortalı yönünden yapılan tazminat hesabında eksperin görüş ve değerlendirmelerine bir kalem hariç aynen katıldıklarını beyan etmişlerdir. Anılan raporun 4. sayfasında, pert total olarak nitelendirilen kondanserlerin imalat tarihinin 1998 olduğu, buna karşılık kısmi hasarlı kondanserlerin üretim yılı 2002 olarak tespit edildiğinden, yangın tarihinde 4 yaşında, ömrü açısından 5 yıl garantili olması göz önünde bulundurularak eskime ve sovtaj bedelinin %20 olacağı yönünde tespitte bulunulmuştur. İstanbul Anadolu (Kapatılan) 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/274 Esas 2014/305 Karar sayılı dosyası incelenmesinde; davacısı ... A.Ş davalısı ... A.Ş olduğu davada, uyuşmazlığın aynı hasara ilişkin sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Anılan yargılamada, mahkeme tarafından meydana gelen hasarda davalının müterafık kusuru olduğu kabul edilmiş ve bu karara yönelik temyiz yasa yoluna başvurulmuştur. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2010/6399E.-2011/16769K. Sayılı ilamında, kusur yönünden mahkeme kararı yönünden bozma kararı verilmiş ve yeniden yapılan yargılama sonucunda, davalının tam kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir. Bu karara karşı temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda, mahkeme kararının Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2015/2915E. 2017/10609K. Sayılı ilamıyla harç yönünden düzeltilerek onanmasına ve aynı dairenin 2018/702 E.-2019/731 K. numaralı ilamıyla karar düzeltme talebi reddine dair karar verildiği tespit edilmiştir. İstinafa konu iş bu davada, mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, %20 sovtaj bedeli uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş ve davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:Sunulan dava dilekçesi ile ... şirketine ait olan muhtelif gıda maddelerinde 20.239,50 Euro, sigortalı ... şirketine ait muhtelif teçhizat ve makine ve yukarıda adres bölümünde belirtilen fabrika binası ve makinelerde 20.790,55 Euro, sigortalı ... firmasına ait muhtelif gıda maddelerinde hasar tespit edildiğini, davacı sigorta şirketinin sigortalı ... ve .... AŞ'ne 20.239,50 Euro ve 20.790,55 Euro'nun 02/03/2007 tarihinde,sigortalı ... AŞ'ne 334,24 Euro'nun 11/01/2007 tarihinde ödendiğini belirterek , ödenen hasar bedelinin davalıdan tazmini istemli açılan iş bu davada, mahkeme tarafından yapılan yargılamada 10/11/2019 tarihli bilirkişi heyetinin düzenlediği rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur. Hükme esas alınan rapor ile ekspertiz raporunda tazminat hesabında uygulanan eskime payı-sovtaj bedeli arasında farklılık bulunmakta olup, davacı vekili tarafından %20 uygulanan eskime payı-sovtaj bedeli yönünden istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, dava dışı ... A.Ş'nin açmış olduğu davada... A.Ş. Nin % 100 tam kusuruyla yangına sebebiyet verdiği ve yangın sebebiyle meydana gelen zarardan da tamamen sorumlu yönünde verilen kararın temyiz incelemesinden geçerek esinleşmesi nazara alındığında, istinafa konu iş bu davada mahkemenin davalıyı tam kusurlu olduğunun kabulüyle hüküm tesis etmesi yerindedir.Bilindiği üzere, bilirkişi raporu kural olarak hakimi bağlamaz. Hakim, raporu serbestçe takdir eder. Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa, hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez ise de, 6100 sayılı HMK 'nun 282.maddesi uyarınca hakim bilirkişilerin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Somut davada, ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada, özel ve teknik açıklamalardan yola çıkılarak ve açıklanarak %20 oranında eskime payı tayin edilmiştir. Bu halde, mahkeme hakiminin tekrar rapor alması zorunlu olmamakla beraber, dosyada yer alan tespitler ışığında hakimin bilirkişi raporunu değerlendirme ve karar vermek yetkisi bulunmaktadır. İş bu nedenle, pert total olarak kabul edilen 3 adet ... marka ... kondanserlerin eskime ve sovtaj bedelinin model yılı ve yaşı dikkate alınarak %20 olması yönünde karar verilmesi yerinde olup, tekrar bilirkişi raporu alınması gerektiği yönündeki istinaf sebebine itibar edilmemiştir. 6100 sayılı HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından davacı tarafından yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 ve 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20/2 maddesi uyarınca HMK'nın ek 1.maddesindeki değişiklik dikkate alınarak kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/02/2026