T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2022/1050
KARAR NO:2026/322
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/876
KARAR NO: 2021/1077
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
DAVA:Tazminat
KARAR TARİHİ:04/03/2026
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin uzun zamandır kullandığı, kurucu ve ortaklarının da soyadını taşıyan ... ismini kendi adlarına tescilletmek için 29.07.2009 tarihinde 35. emtia sınıfında marka tescil başvurusu yaparak 20.07.2010 tarihinden itibaren tescil ettirdiğini, 09.06.2010 tarihinde aynı marka ve logo ile bu kez 6-7-9. emtia sınıfları için bulundukları başvurularının reddedilmesi üzerine yapılan itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunca 14.05.2013 tarihinde kısmen reddedildiğini, 7-9. sınıflardan müvekkili şirket 6. sınıftan ise itirazda bulunanlar adına tescil yapılmasına karar verildiğini, tescil talebi kabul edilen müvekkilin tescil belge harcını yatırması için kendisine tanınan iki aylık sürenin müvekkili şirketin vekili sıfatı ile işlemlerinin takibini yapan davalı tarafından atlanılarak müvekkiline haber verilmediğini ve başvurunun işlemden kaldırılmasına neden olunduğu, bunun üzerine davalının bu hatalarını telafi etmek için masraflarını kendileri karşılamak suretiyle, 29.09.2014 tarihinde aynı marka ve logonun tescili için tekrar başvuruda bulunmuşsa da... adıyla yapılmış ... başvuru numaralı 04.07.2014 tarihli tescil başvurusu ile karşılaşıldığı, bu başvuruya 13.01.2015 tarihinde itiraz edilmiş ise de, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın reddedildiğini, bunun üzerine bahse konu tescilin hükümsüzlüğü için Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/12 E. sayılı dosyası ile açılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiğini, davalı şirketin TBK'nın 556. maddesinde düzenlenen vekilin özen gösterme borcu ile 49. maddesinde düzenlenen haksız fiillerden doğan sorumluluk hükmü hilafına davranışları ile müvekkilinin kendi faaliyet alanında kendi markasının tescilini bir daha asla alamayacak olmasına neden olduğunu, davalı şirketin itirazlar birimi sorumlusu ünvanlı yetkilisi ...'in 25.12.2015 tarihinde müvekkili şirket kurucusu ... ...'a gönderdiği mailde durumu ikrar ettiğini, vaktinde bilgilendirilmesi halinde 500,00 TL belge harcını yatırarak adına tescili alabilecek olan müvekkilinin 17.668,21 TL harcamasına rağmen tescil hakkını kaybettiğini, davalı şirketin kusurlu ve ihmalkar eylemlerinin davacının içine soktuğu durumun vahameti ortada olduğunu, ticari hayatları boyunca bir daha geri dönüşünün olmayacak olması, yani bundan sonra adlarını kendi faaliyet alanlarında bir daha asla tescil ettiremeyecek olmalarının tam olarak telafisi artık mümkün olmadığını belirterek 17.668,21 TL maddi, ticari itibarını zedelemesi sebebiyle de 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı şirketten alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin marka ve patent konusunda danışmanlık yaptığından vekilen sorumlu olduğu işlere karşı tazminat davasının Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, TBK'nın 72. maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davacı şirketin tescil etmek istediği ... kod numarası ile işlem gören ... markasıyla ilgili olarak 35. Emtia sınıfında faaliyet göstermek üzere marka tescil başvurusunun müvekkil şirketçe ilgili işlemlerin tamamlanmasına müteakip 20.07.2010 tarihinde markanın tescil edildiğini, devam eden süreçte bu sefer de aynı marka ve logo hakkında 6-7-9 emtia sınıfları için müvekkili şirketçe başvuru da bulunulmuşsa da resmi bülten döneminde markaya gelen itiraz neticesinde markadan belirli kısımların çıkarıldığını, bu kararın ... ...'a mail olarak süresi geçmeden gönderildiğini, bilahare ... ... gelen onay dahilinde çıkarılan kısımların yeniden eklenmesi için karara itiraz yapıldığını, işbu itirazın neticesinde verilen YİDK kararının ... ...'a süresi içinde mail atıldığını, vekil sorumluluğunu gereği gibi yerine getirdiğini, görevini ihmal ettiği iddiası kesin suretle kabule etmediklerini, maili de sunma ihtimalimallerinin müvekkili şirkette meydana gelen hırsızlık olayından ötürü bulunmadığını, hırsızlık olayına ilişkin polis ekiplerince tutulan tutanağın sunulduğunu, şirket çalışanlarının mailine online ortamda erişilemediğini, marka tesciline ilişkin olarak yatırılması gereken harca ilişkin bilgilendirmenin müvekkilince yapılmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yaşanan olumsuzluk neticesinde ikinci kez aynı markanın tescili için başvuruda bulunulduğunu, başvurunun reddi üzerine sürecin Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılan 2016/12 E. sayılı dosya ile süreç devam ettiğini, müvekkili şirketin TBK'nın 49. maddesi uyarınca haksız fiil dolayısıyla sorumlu tutulamayacağını, bir an için müvekkilinin sorumlu olduğu düşünülse bile buradaki kusurun şirketten değil üçüncü kişi olan hırsızın bilgisayarları çalması nedeniyle gerçekleştiğinden illiyet bağının kesildiğini, bu nedenle de müvekkili şirketin mezkûr olaydan sorumlu tutulamayacağını, tüzel kişilerin manevi tazminat talep edemeyeceğini, manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hukuki niteliği itibariyle davalının ağır ihmali sonucu kişilik hakları zarara uğrayan ve daha da uğraması iddiasıyla davacının 17.668,21 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talebinin, 04.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan alınıp davacıya ödenmesi talebine ilişkin maddi ve manevi tazminat davasında, davacı şirketin ...Makineleri ve bunların yedek parçalarının ... imalatı ile uğraştığı, kendi markasını yaratmak için kullanılan ve ortakların soyadını taşıyan ... ismini tescil etmek için marka tescil başvurusu yaptığı ve 20.07.2010 tarihinden itibaren tescil ettirdiği, 09.06.2010 tarihinde de bu kez patent estitüsüne aynı marka ve logo ile 6/7/9 emtia sınıfları için başvuruda bulunduğu, başvurunun kısmen reddedildiği, ancak tescil talebi kabul edilen kısmı için tescil belge harcını yatırması için verilen sürede bu işlemlerin takibini yapan davalı tescil ve
danışmanlık şirketi tarafından yatırılmadığı ve kendilerine bu hususta haber verilmediği, sonrasında aynı marka ve patent için başvuru yapıldığında başka bir şirketin ''...'' adı ile yapılan bir tescil başvurusunun bulunduğunun bildirildiği, itirazın markalar dairesi başkanlığı tarafından reddedildiği, bu tescilin hükümsüzlüğü için Ankara 4. Fikri ve Sinai haklar dairesinde açılan davanın reddine karar verildiği belirtilerek; davalının bu davranışı ile bir daha kendi markalarını tescil ettiremeyeceklerini bu kusurlu eylemden dolayı zarar gördüklerini ve ticari kayba uğrayacaklarını belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş olduğu, davalı şirketin marka vekili olarak özen yükümlülüğünü ihlal edip etmediği hususunda davacı şirketin marka başvurusuna itiraz eden 3. kişinin itirazının Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından 14.05.2013 tarihinde kısmen kabul edildiği, marka tescil prosedürünün tamamlanması için ''Tescil ücreti bildirim yazısının 31.05.2013 tarihinde tebliğ edildiği, 24.06.2013 tarihinde davalı şirket çalışanınca e-mail yoluyla davacı şirkete ilgili kararın gönderildiği, ancak gönderilen mail içeriğinde tescil ücretinin belli bir tarihe kadar ödenmesi gerektiği, tescil ücretinin ne kadar olduğu ve ödeme davacı tarafından gerçekleştirilip dekontu marka vekiline gönderilecek ise bu gönderimin en geç hangi tarihe kadar yapılması gerektiğine dair bildirimin bulunmadığı, sadece mail olarak gönderimin vekilden beklenen ve gereken özeni sarf ettiğini göstermediği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davalının gereken özen borcunu yerine getirmediği ve sözleşmeye ve vekillik meslek kurallarına aykırı davrandığı, davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispatlayamadığı, davacı şirketin davalıdan oluşan zararının tazmin talebinin yerinde olduğu, davacı tarafça talep edilen maddi zarar kalemlerinden 27.07.2010 tarihli 828 TL ve 27.10.2011 tarihli 295 TL'lik harcamaların davalının marka vekili olarak özen yükümlülüğüne aykırı eylemi öncesinde gerçekleştiğinden bu iki kaleme ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, bunun dışında kalan masraflar yönünden ise taleplerin kabulüne karar verilmiş, yine manevi tazminat talebi bakımından ise davacı şirkete ait ... markası ile dava dışı .... Şti. ne ait... markası arasında her ne kadar iştigal ettiği faaliyet alanları farklı olsa da kullanılan ibareler arasında ayırt edemeyecek derecede benzerlik bulunduğu, davacının ... markasını 07 ve 09. sınıflarda tescil ettirememesinin dava dışı .... Şti. nin alt iştirakiymiş gibi algılanmasına sebep olacağı ve davacı tarafın marka tescil imkanından mahrum kaldığı anlaşıldığından takdiren 20.000,00-TL manevi tazminata hükmetmek gerektiği gerekçesiyle Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE, 15.120,21-TL maddi tazminatın davalıdan 04/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE, Takdiren 20.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan 04/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, uyuşmazlığın temelini oluşturan yidk kararının müvekkili şirket çalışanlarından burcu çelik tarafından 24.06.2013 tarihinde davacı şirket yetkilisi ... ...’a mail olarak gönderilmesine rağmen mahkeme ve bilirkişi tarafından dikkate alınmadığını, davacının yargılama sürecinde ileri sürdüğü iddianın aksi yazılı delille ispatlandığını, müvekkilinin davacıyı bilgilendirdiği maile karşı olumlu görüş sergilendiğine dair ispat yükünün davacıya geçtiğini, bu noktada davacı tarafça sunulan herhangi bir somut delil olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya iletilen yeniden inceleme ve değerlendirme kurulu kararı içeriğinde itiraz yoluna ilişkin detaylı bilgilendirmenin mevcut olduğunu, bilirkişi raporunda davacının maillerindeki sıkıntıdan hiç söz edilmediğini, davacının ihmali sonucunda marka tescilinin gerçekleşmemiş olma ihtimalinin gözardı edildiğini, davacının en başta ... markasına yeniden inceleme ve değerlendirme kurulu nezdinde itiraz etmiş olsaydı bahse konu hükümsüzlük davasını açmayacak olup anılan masrafları da sarf etmeyeceğini, Ankara 4. Fikri ve Sinai Haklar Mahkemesi'nin 2016/12 E. sayılı dosyasının celbedilerek dosyanın kesinleşip/kesinleşmediği, davacının bu davada gerekli işlemleri yapıp/yapmadığı; tüm yargı yollarını tüketip/tüketmediği hususunun irdelenmesini gerektiğini, manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olup manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:Dava, marka vekilinin vekalet görevinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davalı vekilinin istinaf başvurusu kapsamında dosya öncelikle 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeninden olan görev hususunda incelendiğinde;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde;\"Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.\" hükmü yer almaktadır.HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca \"Mahkemenin görevli olması\" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise \"Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir...\" düzenlemesi yer almaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.05.2014 tarih ve 2014/2100 E., 2014/8582 K. sayılı ilamı:\"...556 Sayılı KHK'nın 71. maddesinde bu KHK'da öngörülen davalarda görevli mahkemenin ihtisas mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. Yine aynı KHK'nın 81. maddesinde ise, Türk Patent Enstitüsü'nde marka işlemleri hususunda işlem yapabilecek kişilere dair düzenleme yapılmıştır. Öte yandan 5000 Sayılı Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinde patent ve marka vekillerinin bu kanun ve diğer sınai haklarla ilgili konularda, ilgili kişileri Enstitü nezdinde temsil edeceği, danışmanlık yapacağı ve sınai hakların korunması için Enstitü nezdinde gerekli girişimlerde bulunup işlemleri yürütecekleri, vekillerin, Enstitü nezdinde ilgili kişilerin haklarının tesisi, korunması ve bunlarla ilgili olarak idare ile her türlü ilişkilerin temini, tesisi ve yürütülmesi ile yükümlü oldukları, vekiller hakkında Borçlar Kanunu'nun vekalet ile ilgili hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.Somut uyuşmazlıkta davalı vekilin sorumluluklarının doğup doğmadığı anılan kanun, kararname ve bu kararname uyarınca çıkarılan yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını gerektireceğinden uyuşmazlığa ihtisas mahkemesi olan fikri ve sınai haklar davalarına bakmakla görevli mahkemede bakılması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir ve taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Bu itibarla, mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekirken, davanın esastan incelenerek karara bağlanması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.\"şeklindedir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16.04.2007 tarih ve 2006/2409 E., 2007/5802 K. sayılı ilamı:\"Dava,davacının marka vekili olarak üstlendiği edimi yerine getirdiği halde bir kısım ücreti davalının ödemediği iddiasına dayalı olarak başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece, sözleşme hükümleri de tartışılarak,davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Sözleşmenin uyuşmazlık noktalarından birine ilişkin olan ve mahkemece de tartışılan 16 ncı maddesinde, “Müracaat edilen marka,birebir benzer markadan dolayı red edilmiş ise,vekil yeni marka müracaatında sözleşmenin 20 nci maddesi dikkate alınarak hiçbir ücret talep etmeyecektir.”hükmüne yer verilmiş olup,diğer hükümlerde de marka başvurusu ve TPE’nün konumu,yetkileri ile ilgili,diğer anlatımla marka hukukuna ilişkin kurum ve kuralları gündeme getiren edimlerden söz edilmiştir.Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte olan,556 sayılı KHK.nin 80 nci maddesi ile TPE Kuruluş ve Görevleri Hakkında 5000 sayılı Kanun’un 30. maddesi ve 554 sayılı KHK.nin 30/2-g maddesi,556 sayılı KHK.nin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğin 11/2 nci maddesi marka vekilliği ile ilgili esasları düzenlemiştir.Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlıkta, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmasını ve tartışılmasını gerektiren uyuşmazlıklar, 26.03.2001 tarihli Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 335 sayılı kararı ile kurulan İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin görevine girmektedir.Mahkemelerin görevi,kamu düzenine ilişkin olup,yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekmektedir. O halde, mahkemece, görevsizlik kararı verilerek,dosyanın İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesi gerekirken, esasa girilip hüküm tesisi,bozmayı gerekmiştir.\" şeklindedir.
Somut uyuşmazlıkta da davacı vekilince, davalının müvekkili şirketin marka vekilliğini yaptığı dönemde, vekillin özen gösterme borcuna aykırı olacak şekilde marka başvurusu hakkında gerekli bilgilendirmeyi yapmadığını ileri sürülerek, maddi ve manevi tazminat isteminde bulunulduğuna göre, davalı marka vekilinin davacı ile aralarındaki sözleşmeden dolayı sorumluluğunun doğup doğmadığının tespiti, uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan konu anılan kanun, khk ve yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını gerektireceğinden, somut uyuşmazlıkta görevli mahkeme ihtisas mahkemesi olan Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir.Bu kapsamda İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce esas yönünden inceleme yapılarak hüküm tesis edilmesi isabetsiz olup usul ve yasaya aykırıdır.Açıklanan sebeplerle; mahkemenin görevli olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 ve 355. maddeleri uyarınca esası incelemeden kararın kaldırılmasına, esasa ilişkin istinaf sebeplerinin kararın kaldırılması sebebine göre bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/876 E. 2021/1077 K. sayılı 16/11/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvurma harcının Hazine'ye gelir kaydına, davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talep halinde iadesine,
4-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1.c bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/03/2026