T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/900
KARAR NO: 2026/230
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:07/03/2024
NUMARASI:2017/246 E. - 2024/75 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Tecavüzün Tespiti İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/02/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı tarafın, müvekkili tarafından geliştirilen ve faydalı model belgesi ile koruma altına alınan ürünün aynısını birebir taklit etmekte olduğunu, buna ilişkin Bakırköy ... noterliğinin 02.05.2014tarih ve .... yevmiye no’lu ihtarnamesi ile uyarıldığını, ancak davalının eylemlerine son vermek yerine daha ticari olarak agresifleştiğini, dava konusu faydalı model belgesinin “...” olup... Y no’lu tescil numarası ile koruma altına alındığını, davalının ise bu paslanmaz çelikten ürettikleri ucu, müvekkilinden izin almaksızın üretmekte ve satmakta olduğunu, tarafların kataloğunda ürünlerin ve tecavüzün net bir şekilde görülmekte olduğunu, davacının bu davayı açmasına neden oluşturan davalı eylemlerinin neler olduğunu açıkladıktan sonra, davalı eylemlerinin ve bu eylemler karşısında müvekkilinin taleplerinin Kanunlar kapsamındaki yerini belirlemek gerektiğini, basiretli bir tacir olmak durumundaki davalının ekonomik alanda, kendi emeği nispetinde sonuç alması gerekirken, başkasının hakkına tecavüz etmesinin, haksız rekabet kasdını ortaya koyduğunu, davalının tecavüz oluşturan eylemleri sonucunda oluşan haksız rekabetin varlığının hükmen tesbiti ile önlenmesi ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması gerektiğini belirterek, öncelikle iş bu davanın etkinliğini sağlamak ve müvekkilinin daha fazla zarar görmesini engellemek amacıyla, TTK’nın 63. ve 551 sayılı KHK’nın 151. ve HMK 389. maddeleri gereğince davanın başında, İhtiyati tedbire karar verilmesini, davalının 551 sayılı KHK’nın 137. maddesi uyarınca tecavüz eylemlerinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, müvekkiline ait ... no’lu Faydalı modelden doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen, satılan ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara, kalıplara ve makinalara el konulmasına, faydalı modelden doğan haklara tecavüzün önlenmesi için, kaçınılmaz ise, ürünlerin imhasına, dava konusu taklit ürünlerin tanıtılmasına pazarlanmasına ve satışına ilişkin her türlü katalog, broşür, derginin toplatılmasına, satışının yapıldığı tüm internet sitelerindeki reklamlarının durdurulmasına ve önlenmesine, davalıların katıldıkları fuarlarda dava konusu ürünü sergilemelerinin yasaklanmasına, TTK kapsamında, haksız rekabetin tespitine durdurulmasına ve önlenmesine, faydalı modelden doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanması ve 3 büyük Gazeteden birinin tüm Türkiye ve yurt dışı baskılarında dava sonucunun ilan edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacının faydalı modeline herhangi bir tecavüz eylemi ve haksız rekabet eylemi bulunmamakta olup bilakis davacının basiretli tacir olma ilkesine aykırı davranmak sureti ile müvekkili aleyhine 6102 sayılı TTK’nın haksız rekabet hükümlerine aykırı davranarak haksız rekabet işlemekte olduğunu, müvekkilinin üretmiş olduğu ürünlerin davacının tescil başvurusundan çok daha önce müvekkili tarafından piyasaya sunulmuş ürünler olup müvekkili şirketin davacının faydalı modeline tecavüz edecek davranışlara meyletmesinin mümkün olmadığını, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2014/151 E. Sayılı dosyaya ibraz ettikleri 2012 tarihli katalog ve faturası ile birlikte müvekkilinin davacının tescil başvurusundan çok daha önce bu ürünleri piyasaya sürdüğüne ilişkin faturalar incelendiğinde davacının söz konusu ihtarı ile müvekkili müşteri nezdinde kötüleyerek sektör dışı bırakmak suretiyle haksız kazanç elde etme amacında olduğunun ortaya çıkacağını, davacının müvekkiline yönelik haksız ithamlarının müvekkilini maddi ve manevi açıdan zarara soktuğunu, davacı adına tescilli ... numaralı dava konusu faydalı modelin yeni ve ayırt edici olmayıp hükümsüzlüğü talebiyle İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2014/151 e. sayılı dosyası ile davacı aleyhine dava ikame edildiğini, 551 sayılı KHK uyarınca bir faydalı modelin belgeye kavuşması için “...” ve “SANAYİYE UYGULANABİLİR” olması gerektiğini, davacı adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli ... sayılı faydalı modelin 551 KHK uyarınca aranan “...” kriterini haiz olmadığını, işbu nedenle söz konusu faydalı modelin hükümsüz kılınıp sicilden terkini gerektiğini, faydalı model başvurusunda bulunulan ürünün yaratılmasında davacının hiçbir katkısı bulunmaması, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşan nitelikte olmaması nedeniyle hükümsüz kılınıp, sicilden terkini gerektiğini, davacı aleyhine İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2014/151 E. Sayılı dosyası ile haksız rekabetin tespiti, önletilmesi, manevi tazminat ve dava konusu davacı adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü talebi ile dava açılmış olup söz konusu davanın huzurdaki dava ile bağlantılı olduğundan dosyaların birleştirilmesine, hükümsüzlük davası huzurdaki davanın sonucunu etkileyeceğinden ve hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olacağından bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; Dava konusu somut olayda ... tescil numaralı \"...\" başlıklı faydalı modele tecavüzden bahsedebilmek için davacı tarafın korunan bir faydalı model hakkının bulunması şarttır. Dava konusu faydalı modelin dava tarihi itibari ile halen tescilli olduğu, yargılama sırasında davalı tarafça dava konusu... tescil numaralı \"paslanmaz çelik fıskiye ucu\" başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğü talebi ile İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde 2014 151 E. Sayılı dava ikame edildiği bu davanın yargılaması sonucunda 07.06.2017 tarihinde faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiği bu kararın 28.01.2022 tarihinde kesinleştiği dikkate alındığında davacı tarafın korunan bir faydalı model hakkının bulunmayacağı dikkate alındığında davalının varsa eyleminin de faydalı model hakkına tecavüz oluşturmayacağı, yine anılan hükümde haksız rekabetin oluşmayacağı yönünde karar verildiği ve bu kararın da kesinleştiği dikkate alındığında davanın REDDİNE, karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili adına ... numara ile tescilli \"...\" başlıklı faydalı modele yönelik davalının rıza dışı üretim ve satış yaparak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 141. maddesi kapsamında tecavüzde bulunduğunu ve haksız rekabet yarattığını, yerel mahkemenin HMK madde 31 uyarınca davayı aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve teknik bilgi gerektiren bu uyuşmazlıkta uzman bilirkişi incelemesi yaptırması gerekirken şahsi bilgisiyle veya eksik değerlendirmeyle karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin iddiaları ve vakıaları yeterince araştırmadan yalnızca bekletici mesele olarak aldığı İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2014/151 E. Sayılı dosyasının sonucuna dayanmış ve eksik inceleme neticesinde davanın reddine hükmettiğini, Yargıtay içtihatları uyarınca teknik konularda rapor alınmamasının bozma sebebi sayıldığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını ve haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının talep etmiş olduğu tecavüzün tespiti şartlarının oluşabilmesi için tr ... tescil numaralı \"paslanmaz çelik fıskiye ucu\" başlıklı faydalı modele ilişkin davacı tarafın korunan bir faydalı model hakkının bulunması gerektiğini, İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde 2014/151 E. Sayılı dosyasında faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davacı tarafın korunan bir faydalı model hakkının bulunmayacağı dikkate alındığında müvekkilli tarafından yapılan herhangi bir eylemin de faydalı model hakkına tecavüz oluşturmayacağını belirterek mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, davacı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı, tecavüzün durdurulması, önlenmesi davasıdır. Davacı taraf, kendisi adına tescilli bulunan ... tescil numaralı \"...\" başlıklı faydalı modele konu ürünün davalı tarafından taklit edici şekilde üretilmesi dolaysıyla faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz ettiğini ve yine bu eyleminin haksız rekabet oluşturduğundan bahisle tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasını, önlenmesin, tecavüze konu ürünün toplanmasına ve imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, İstanbul Anadolu 2. FSHHM nin 2014/151 Esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapıldığı, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde 2014 151 E. 2017/119 Karar sayılı ilamı ile dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiği ve bu kararın istinaf edilmesi neticesinde İst. BAM 44 HD nin 2020/768 esas sayılı dosyası ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeden, 28.01.2022 tarihinde kesinleştiği, hükümsüzlük kararının baştan itibaren sonuç doğuracağından, davacı tarafın korunan bir faydalı model hakkının bulunmadığı, davalının varsa eyleminin de faydalı model hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşmayacağından mahkemece davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 07/03/2024 tarih ve 2017/246 E., 2024/75 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 12/02/2026