T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1847
KARAR NO: 2026/496
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/04/2025
NUMARASI: 2023/16 E - 2025/341 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 24/02/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasında 30.12.2020 başlangıç, 01.02.2021 tedarik tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, davalının kullandığı elektrik bedeline ilişkin olarak ... numaralı 12.09.2022 vade tarihli, 237.614,81 TL bedelli fatura- nın keşide ve tebliğ edildiğini, faturanın süresinde ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhinde Merkezi Takip Sistemi (İstanbul) ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, belirtilen takibe fatura bedeli ile birlikte sözleşmenin 4.2 maddesine göre icra cezai şartı da uygulandığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 40' tan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunduklarını, geçerli bir takibin bulunmadığını, davacının sözleşmeye aykırı ve belirlenen tarifeye aykırı davrandığından müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini, fesih tarihine kadar tahakkuk olunan tüm faturaların ödendiğini, müvekkilinin sözleşmenin hitamından sonra düzenlenen faturalardan borçlu olmadığını beyanla davanın reddine ve alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:
\"Davanın KABULÜNE, Davalının İstanbul... ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına, faiz ve ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınmasına,Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde: Somut olayda yetki itirazı yapıldığından geçerli bir takibin bulunmadığını, davacı tarafça icra işlemlerine başlanmış ise de müvekkilinin ödeme emri tebliğ olunmadan ve henüz takipten haberdar olmadan borcu ödediğini, davalının sözleşmeye ve taraflarca kararlaştırılan tarifeye aykırı işlemleri/davranışları nedeniyle müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini, fesih tarihine kadar tahakkuk olunan tüm faturalara ödediğini, fesih tarihinden sonra tahakkuk olunan faturalar nedeniyle sorumlu tutulamayacağını, yerel mahkemece müvekkilinin ticari def- terlerinin incelenmediğini, savunma hakkının kısıtlandığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dosya kapsamından, Davacı/alacaklı tarafından, davalı/borçlu aleyhine 03.09.2022 tanzim,12.09.2022 son ödeme tarihli, ...... nolu faturadan kaynaklanan 225.247,01 asıl alacak + (Sözleşme m. 4.2 gereği) 27.029,64 TL icra ceza bedeli + 6.757,41 TL işlemiş faizden ibaret toplam 259.034,06 TL alacağın tahsili talebi ile Merkezi Takip Sistemi (İstanbul) ...... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiği, Borçlu vekilinin İcra Müdürlüğü'ne sunduğu 05.10.2022 tarihli itiraz dilekçesinde \"Müvekkilimin borcu yoktur.Ayrıca yetkili İcra Müdürlüğü ..... İcra Müdürlüğüdür.\" diyerek takibe, ödeme emrine, borca, faize, yetkiye ve tüm feri'lerine itiraz ettiği, takibin durdurulduğu,İtirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
A. ) Takibin geçerliliği ile ilgili olarak;
Yukarıda açıklandığı üzere eldeki dava İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkin olup davanın görülebilmesi için yetkili icra dairesinden başlatılmış bir takibin ve süresi içinde usulen ileri sürülmüş bir geçerli itirazın varlığı gerekmektedir.Eldeki davada, davalı/taraf borçlunun adresi itibariyle ... İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu iddia ederek icra dairesinin yetkisine itiraz etmiştir. Ancak 19.12.2018 tarihli ......' de yayınlanan \"Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun\" gereğince abonelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili olarak .... üzerinden takip yapılması ve haciz işlemlerine kadar olan işlemlerin elektronik ortamdan yürütülmesi, haciz işlemleri için yetkili icra dairesinin takip talebinde belirtilmesi gerekmektedir.Eldeki davada, takip konusu alacak elektrik aboneliği sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklanmış olup MTS üzerinden takip başlatılması yerindedir.Takip talebinde haciz işlemleri yönünden yetkili icra dairesine gelince, takip talebinde bu kısım İstanbul İcra Dairesi olarak yazılmıştır. Her ne kadar (HMK 6.md) borçlunun adresi itibariyle Sürmene İcra Daireleri yetkili ise de,TBK 89. Md. gereğince alacaklının adresi itibariyle İstanbul İcra Daireleri de yetkilidir. Alacaklı bu hususta seçimlik hakka sahip olup haciz işlemleri için seçilen İstanbul icra dairesi yetkilidir.
B.) Borca ilişkin olarak;Davalı vekili \"henüz ödeme emri tebliğ edilmeden ve takipten haberdar olmadan borcu öde- diklerini\" savunmuş, davacı vekili de 07.05.2024 tarihli dilekçesinde “Tarafımızca takibe 30.09.2022 tarihinde geçilmiş olup, davalı takip borçlusu tarafından 03.10.2022 tarihinde fatura numarası açıklamaya yazılarak 237.614,81 TL ödeme yapılmıştır. Devamla anılan bedel, icra takibinden düşülmek sureti ile huzurdaki dava açılmıştır.” şeklinde beyanda bulunmuştur. Dava dilekçesinin ve tevzi formunun tetkikinde davalı tarafça 03.10.2022 tarihinde yapılan 237.614,81 TL tutarındaki ödeme mahsup edilmek suretiyle 67.199,73 TL harca esas değer üzerinden dava açıldığı görülmüştür. Mahkemece 12.03.2023 tarihli 3. Nolu duruşmada;\"9-Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek sözleşme, dayanak faturalar ve toplanan tüm deliller gözetilerek takip tarihi itibariyle varsa davacı tarafın alacağının tespiti açısından davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmak üzere bilirkişi vasıtasıyla 25.04.2024 tarihinde saat 14:00' ten itibaren inceleme yapılmasına,Bilirkişi olarak Mali Müşavir ....., nitelikli ticari hesaplamalar uzmanı ...... ve elektrik müh. .....'ın tayinine, bilirkişi için emek ve mesaisi dikkate alınarak ayrı ayrı 5.000 TL ücret taktirine, bilirkişiye raporlarını taraf sayısından bir fazla suret halinde ve HMK 273-274 maddeleri uyarınca 3 ay süre içerisinde sunmalarına, gerektiğinde bilirkişiye HMK 218 maddesi uyarınca yerinde inceleme yetkisi verilmesine, Taraflara inceleme gün ve saatinde ticari defter ve kayıtlarını hazır etmesi, hazır etmediği takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının İHTARINA, (ihtarat yapıldı)\" şeklinde ara karar oluşturulmuştur.Davalı vekili 25.03.2023 tarihli dilekçesi ile müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının \"........../Trabzon\" adresinde olduğunu bildirmiştir........... Üniversitesi Muhasebe ve Finansman A.D. Öğretim üyesi Doç. Dr. ........, Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Doç. Dr. ....., . Elektrik Mühendisliği öğr. Üyesi Dr. .....'den alınan 28.10.2024 tarihli raporda;
Taraflar arasında 30.12.2020 sözleşme başlangıç tarihli, 01.02.2021 tedarik başlangıç tarihli sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme süresi 2 yıldır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 01.02.2023 tarihinde sonlanacağı görülmektedir. Sözleşme gereği davalı herhangi bir bildirim yapmaz ise sözleşme aynı şartlarla uzayacaktır. Sözleşmenin fesih edilebilmesi için sonlanma tarihinden 2 ay önce yazılı bildirim yapılması gerekmektedir. Davalıya gönderilen 12.09.2022 son ödeme tarihli fatura bedelin 237.614,81 TL. olup, bu bedel 31.07.2022 - 31.08.2022 döneminde sayaç endeks okumalarına göre hesaplanmıştır. Fatura bileşenlerinden biri 2.712,97 TL. Gecikme bedeli diğeri de 5.290,18 TL. reaktif bedeldir. Faturada davalının gecikme bedelleri hariç geçmiş dönem 48.807,31 TL borcu olduğu yazılıdır. Gecikme bedeli önceki dönem fatura borcundan gelmektedir. Reaktif bedelde davalının kompanzasyon sisteminin iyi çalışmadığını, bu nedenle reaktif cezaya düşüldüğünü göstermektedir. Davalı yüksek meblağda elektrik enerjisi kullanan serbest elektrik tüketicisidir. Faturada görülen güvence bedeli sözleşmeden kaynaklı davalıdan taksitlerle alınan bedeldir. Bu bedel sözleşme sonlandığında davalının borcu var ise mahsup edilerek kalanı davalıya ödenecek bir bedeldir. Sözleşmeye göre davalı tarafın sözleşme sonlanmadan sözleşmeyi tek taraflı fesh ederek başka bir tedarikçiye geçmesi durumunda cezai şart maddesi gereğince son bir yıldaki en yüksek meblağlı faturanın iki katı cezai şart faturası tahakkuk ettirilecektir. Taraflar arasındaki sözleşmenin sözleşmemin 7.l maddesinde... Sözleşme, sözleşmede anılan hallerin dışında ve sözleşme süresi içerisinde Abone tarafından feshedilemez. Sözleşme imzalanmasının ardından Tedarikçi tarafından herhangi bir dönem faturası çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın, abone tarafından sözleşme süresi içerisindeki sözleşmedeki fesih koşulları dikkate alınmadan her hangi bir tarihte fesih edilmesi, yazılı bildirim olmaksızın tahliye edilmesi veya başka bir Tedarikçi tarafından talep edilmesi halinde (bu talep bu sözleşme kapsamında süresinden önce haksız fesih anlamı taşıyacaktır, Abone her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12(on iki) dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 (iki) katı kadar cezai şartı Tedarikçi 'ye ödemeyi kabul eder...şeklindedir. Ancak, bu durum gerçekleşmemiştir. Davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı husus ise; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların sözleşmede belirtilen sürede ödenmediği şeklindedir. Sözleşmenin 4.1 maddesinde....Faturalar, Tedarikçi hesabına Fatura'nın tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde ödenecektir. denilmekte olup dosyaya konu olan fatura tarihi 03.09.2022, vadesi ise 12.09.2022 tarihidir. Sözleşmenin 4.3 maddesi; \"Herhangi bir faturanın belirtilen düzenleme tarihinden 7 ( yedi) gün geçmiş olmasına rağmen fatura bedelinin tam olarak ödenmemiş olması halinde, herhangi bir ihbar ve ihtara gereci olmaksızın Tedarikçi, Abone' nin elektrik enerjisini kestirebilir ve sözleşme hakları baki kalmak koşulu ile sözleşmeyi tek taraflı fesih edebilir veya Madde 7'deki cezai şart ve kâr kaybını talep etme hakkını kulla- nabilir. Bu durumda fesih hakkının kullanılmaması, bu hakkın kullanılmasından feragat edildiği anlamına gelmeyeceği gibi, bu hakkın herhangi bir zaman dil kullanılmasına engel teşkil etmeyecektir...şeklindedir.Diğer taraftan Taraflar arasındaki sözleşmenin sözleşmemin 4.2. maddesi:\" Tedarikçi, vade- sinde ödenmeyen fatura aylık % 5 (yüzde beş) gecikme zammı uygulayacak ve ilave olarak her geç ödenen fatura için 5(beş) TL sabit bedel ekleyerek faturalayacaktır. Bu oran ve bedel her yılbaşında Ocak bir önceki yılın TÜFE oranında artırılacaktır, Ayrıca abonenin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, icralık her faturanın yüzde on ikisi (% 12'si) kadar icra ceza bedeli talep edilecektir ..\" şeklindedir. Bu tespitlere göre dava konusu fatura bedeli ödenmediğinden icraya konu edilen normal tüketim faturasıdır. Ancak, davalı taraf icra takibine sebebiyet verdiğinden davalı tarafa sözleşme gereği icra ceza bedeli 27.029,64 TL. (fatura bedelinin % 12'si) uygulanmıştır.-Davacı ..... A.Ş.'nin 2022 yılına ait ticari defterleri 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 242. maddesinin 2. fıkrasına, 5766 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca 14.12.2012 tarihinde yayımlanan 421 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine uygun şekilde e-defter olarak tutulmaktadır. Bu kapsamda envanter defteri dışındaki yasal defterlerin tasdiki uygulaması ortadan kalkmıştır. İncelenen ticari defterlere ilişkin mükellefiyetlerin tam ve eksiksiz yerine getirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Davalı vekilinin 23.03.2024 UYAP tarihli dilekçesiyle davalı şirketin ticari defterlerinin Trabzon ili Sürmene ilçesinde bulunduğu belirtildiğinden davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamamıştır. Davacı ..... A.Ş.'nin ticari defterlerindeki kayıtlarla örtüşen muavin kayıtları incelenmiştir. Dava konusu icra takibinin dayanağı 03.09.2022 tarihli, 12.09.2022 son ödeme tarihli, ..... nolu ve 237.614,81 TL (12.367,80 TL'lik kısmı güvence bedeli taksiti olup takibe konu edilmemiştir) tutarlı faturanın, davacı şirket ticari defterlerinde ........ nolu yevmiye maddesi altında kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.Davalı şirket tarafından 03.10.2022 tarihinde yapılan 237.614,81 TL tutarındaki ödeme de davacı şirket ticari defterlerinde...... nolu yevmiye maddesi altında kayıtlıdır.Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda;Davacı tarafın usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu;Dava konusu icra takibinin dayanağı faturanın, davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu;Davalı şirket tarafından 03.10.2022 tarihinde yapılan 237.614,81 TL tutarındaki ödemenin dikkate alınmasıyla davacının davalıdan (takip tarihi olan )30.09.2022 tarihi itibarıyla 259.034,06 TL ve dava tarihi olan 05.02.2023 itibarıyla 83.121,34 TL alacaklı olduğu\" belirtilmiştir.Taraflar arasında dava konusu fatura dışındaki faturaların ödenip ödenmediği hususunda bir ihtilaf yoktur. Dava konusu faturanın son ödeme tarihinde ödenmediği, bu nedenle 30.09.2022 tari- hinde takip başlatıldığı, davalının takipten sonra ancak ödeme emri henüz tebliğ edilmeden 03.10.2022 tarihinde asıl alacağı oluşturan fatura bedelini (237.614,81 TL'yi) davacı şirkete ödediği, bu ödemenin davacının kayıtlarına girdiği, ancak icra ceza bedeli, işlemiş vs takip giderlerinin ödenmediği, davacının dava açarken yapılan ödemeyi mahsup ettiği ve bakiye alacak yönünden itirazın iptali talebinde bulunduğu, bilirkişi incelemesi sonucu dava tarihi itibariyle bakiye 83.121,34 TL alacağın mevcut olduğu, davacının iş bu davaya konu ettiği alacak miktarının ise 67.199,73 TL olduğu tespit edilmiştir.Davalının bakiye alacağın da ödendiği yönünde bir beyanda bulunmamıştır.İddia, savunma, mevcut delil durumuna göre yargılamaya konu uyuşmazlık aydınlanmış olup davalının ticari defterlerinin incelenmesinin davanın esasına bir katkı sağlamayacağı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,
Alınması gereken 4.590,41 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.147,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.442,81 TL'nin istinaf edenden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/02/2026