T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1807
KARAR NO: 2026/492
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2025
NUMARASI: 2022/144 E - 2025/205 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
BİRLEŞEN İSTANBUL 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/489 ESAS SAYILI DOSYA
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 24/02/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ..... tesisat nolu kullanım yerinde dava dışı ..... A.Ş'nin ticarethane grubu sözleşmeli abonesi olarak elektrik enerjisi kullandığını, davalı yanca belirtilen kullanım yerinda yapılan denetimler sonucu \" yapılan kontrolde sözleşmeli sayacın giriş sigortasından ek alınarak kumandalı kontaktör yardımı ile kaçak elektrik kullandığı tespit edildiği\" iddiası ile 21.01.2022 tarih ve ... numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa dayalı olarak 25.01.2022 tarih 71.626,20 TL be- delli kaçak tüketim ve 18.657,07 TL bedelli ek tahakkuk faturası olmak üzere toplam 90.283,27 TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, davalının tek taraflı olarak düzenlediği tutanağın kabulünün mümkün olmadığını, yapılan tahakkuk ve faturalamanın da mevzuata aykırı olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ; müvekkilinin dava konusu 71.626,20 TL bedelli kaçak tüketim ve 18.657,07 TL bedelli ek tahakkuk faturası ile ilgili olarak şimdilik 500,00 TL itibariyle borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davanın ticari dava niteliği arz ettiğini, davadan önce zorunlu arabuluculuk sürecesinin işletilmediğini,dava konusu adreste kurulu bulunan tüketim nok- tasına ait tesisat mahallinde müvekkili şirketin saha ekipleri tarafından 21.01.2022 tarihinde yapılan kontrollerde, ....... numaralı sayacın giriş sigortasından harici hat çekilerek kumandalı kontaktör yardımı ile kaçak enerji kullanıldığının tespit edildiğini,buna ilişkin olarak ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, tutanağa istinaden harici hattan çekilen akıma göre tahak- kuk hesaplaması yapılarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğ- rultusunda 04.02.2022 son ödeme tarihli, 17230 kWh karşılığı 18.657,07 TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası ve 34848 kWh karşılığı 71.626,20 TL tutarında kaçak ek tüketim faturası düzenlendiğini, bu tutarların son ödeme tarihine kadar ödenmemesi üzerine Bakırköy .......İcra Müdürlüğü' nün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, fatura hesaplamasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri kapsamında yapıldığını,tespit ve tahakkukta hata bulunmadığını, davacı yan her ne kadar kaçak elektrik kullanmadığını iddia ettiği ise de iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte , tespit tutanağı vs belgeler ile aynı kapsam ve mahiyette her hangi bir somut delil sunamadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN DAVADA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ...... seri numaralı kaçak tespit tutanağı doğrultusunda düzenlenen 18.657,07 TL bedelli kaçak tüketim ve 71.626,20 TL tutarlı ek tüketim faturasını ödememesi üzerine Bakırköy .....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu,söz konusu faturalar ile ilgili olarak davalı tarafından İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/144 esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını ve davanın derdest olduğunu beyanla; öncelikle eldeki dava ile menfi tespit davasının birleştirilmesini,yargılama sonunda davalının Bakırköy .....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının hük molun acak meblağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edil- mesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kaçak tüketim iddiası ile tutanak düzenlenmiş ve bu tutanağa dayalı olarak tahakkuk olunan faturalar ile ilgili takibe geçilmiş ise de, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, davacı tarafça yapılan tespit , tahakkuk ve faturalamanın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin söz konusu faturalar ile ilgili olarak menfi tepit davası açtığını, yapılan takibe haklı olarak itirazda bulunduklarını beyanla davanın reddini, kötü niyetle takip başlatan davacının takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile mahkumiyetini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:
\"1-Asıl davanın REDDİNE ,
2-Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile ;Bakırköy .......İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile birleşen davacının davalıdan 90.283,27 TL asıl alacak, 934,99 TL işlemiş faiz ve 168,30TL KDV olmak üzere toplam 91.386,56 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, uygulanacak olacak faiz avans faizi belirlenmek sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine Alacak likit olmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine\" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm asıl davada davacı/birleşen davada davalı ..... tarafından istinaf edilmiştir.
Asıl davada davacı /birleşen davada davalısı vekili istinaf dilekçesinde: Kaçak kullanım iddiasını , bu kapsamda düzenlenen tutanağı, bilirkişi raporundaki ve mahkeme kararındaki aleyhe kabul ve tespitleri kabul etmediklerini, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için kaçak kullanımın varlığı kabul edilse bile dava konusu tutanakta kaçak kullanım şekli \" sözleşmeli sayacın giriş sigortasından ek alınarak kumandalı kontaktör yardımı ile\" şeklinde yazılmasına rağmen mahkemece alınan 12.12.2022 tarihli kök raporda kaçak kullanım şekli ile ilgili olarak \"sunulan video kayıtlarından, Sayaç öncesinde bulunan giriş sigortasının R,S,T fazlarından harici kablo ile kumanda vasıtasıyla kontaktör bobinleri enerjilendirilmek suretiyle isteğe bağlı zamanlarda harici hat alındığı, Bu durum sunulan video kaydı kapsamında sabittir. Tutanak içeriği sunulan video kaydı ile örtüşmektedir.\" şeklinde tespit yapıldığını, Yine dosyada alınan 12.02.2024 tarihli 1. ek raporda kaçak kullanım şekli;\"Sunulan video kayıtlarından, Sayaç öncesinde bulunan giriş sigortasından sigortasının R,S,T fazlarından harici kablo ile kumanda vasıtasıyla kontaktör bobinleri enerjilendirilmek suretiyle isteğe bağlı zamanlarda harici hat alındığı, Bu durum sunulan video kaydı kapsamında sabittir. Tutanak içeriği sunulan video kaydı ile örtüşmektedir \" şeklinde tanımlandığını, Bilirkişi raporunda, iddia edilen kaçak tüketim hali EPTHY.m.42/1-b bendi kapsamında tanımlandığını, oysaki kaçak kullanım şekli isteğe bağlı kontaktör vasıtası ile isteğe bağlı olarak harici hattan güç aldığı iddia edilen cihazlar bazen sayaca bazen ise harici hat üzerinden güç aldığının belirtildiğini, Tutanak ve tutanağa bağlı video kaydı içeriğindeki bu açıklamalara göre iddia konusu kaçak kullanım yönteminde; kullanım yerindeki bazı cihazların yükünün kaçak hatta aktarılabildiği, kontaktör vasıtasıyla kullanım yerindeki harici hatta aktarılan cihazların enerjilerinin bazen kaçak hattan ya da sayaç üzerinden alındığının anlaşıldığını, Buna göre sayaca ve/veya tesisata müdahale edilerek, kontaktör düzeneği üzerinden sayaca eksik tüketim kaydettirme yöntemi ile kaçak elektrik kullanıldığı iddia edildiğine göre somut uyuşmazlık yönünden iddia edilen kaçak tüketim hali EPTHY.m.42/1-b bendi kapsamında olmayıp, tutanakta anlatılan yönteme göre somut uyuşmazlıkta, EPTHY.m.42/1-c bendi kapsamında; “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek , tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,” şeklinde tanımlanan kaçak kullanım halinin bulunduğu iddia edildiğini, EPTHY.m.42/1-b bendinde tanımlanan harici hat kullanımı ise harici hattan güç aldığı iddia edilen cihazların sürekli olarak harici hat üzerinden güç alması anlamına geldiğini, İsteğe bağlı kontaktör şeklindeki kullanımlarda ise harici hat üzerinde bulunan cihazlar kontaktör yardımı ile bazen tüm yük sayaca bazen ise harici hat üzerinden kullanıldığını, bu sebepledir ki EPTHY.m.44/3 hükmünde “mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak bes- lenmiş ise,tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesap- lanır.” düzenlemesine yer verilerek harici hat kullanımında yalnızca harici hat üzerindeki cihazların kurulu gücüne göre tüketim hesaplaması yapılacağının hüküm altına alındığını,
Bilirkişi raporunda ise somut uyuşmazlıkta iddiaya konu kaçak elektrik tüketim hali hatalı olarak EPTHY.m.42/1-b bendi kapsamında değerlendirildiğinden, hesaplanan kaçak ve ek tüketim bedellerinin Müvekkili aleyhine fahiş derecede yüksek tüketim miktarı hesaplamasına sebebiyet verdiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Asıl dava İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit, birleşen dava ise İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptal talebine ilişkindir.Borçlu ... vekili müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, 21.01.2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı doğrultusunda tahakkuk ettirilen 18.657,07 TL bedelli kaçak tüketim bedeli ve 71.626,20 TL bedelli ek tüketim bedeli nedeniyle borçlu olmadığını ,
... ise , yapılan tespit, tahakkuk ve faturalama işleminde bir hata olmadığını, borçlunun söz konusu fatura bedellerini son ödeme tarihinde ödemediğini , yapılan takibe de haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmektedir. Uyuşmazlık borçlunun dava konusu mahalde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını, bu nedenle borçlu olup olmadığı ve tahsili gereken borç miktarı hususundadır.
KAÇAK KULLANIM OLGUSU:Dosya kapsamından;... görevlileri tarafından borçlunun bijuteri dükkanı olarak işlettiği işyerindeki tesisatta 21.01.2022 tarihinde yapılan denetimler sonucu \" ...... numaralı sayacın giriş sigortasından harici hat çekilerek kumandalı kontaktör yardımı ile kaçak enerji kullandığı\" tespit edilmekle, buna ilişkin olarak ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiği,( tespit anında borçlunun mahalde hazır bulunduğu ,ancak imzadan imtina ettiği),tespit anının video görüntüsü olarak kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır.Elektrik Mühendisi ....... tarafından düzenlenen 12.12.2022 tarihli kök raporda; ... tarafından sunulan video kayıtlarından, Sayaç öncesinde bulunan giriş sigortasının R,S,T fazlarından harici kablo ile kumanda vasıtasıyla kontaktör bobinleri enerjilendirilmek suretiyle isteğe bağlı zamanlarda harici hat alındığı, bu durumun sunulan video kaydı kapsamında sabit olduğu, tutanak içeriğinin sunulan video kaydı ile örtüştüğü, borçlunun tutanak tarihi itibariyle kaçak elektrik kullandığı hususunda bir tereddütün bulunmadığı, kaçak kullanım şeklinin EPTHY'nin 42/1-b maddesinde tanımlandığı üzere \"abonelik mevcut iken harici hat ile elektrik tüketimi \" şeklinde olduğu vurgulanmıştır.
KAÇAK TAHAKKUKU YÖNÜNDEN;
A.) GÜÇ:Borçlunun tüketimi harici hat çekerek elektrik kullanım içerikli olduğundan, EPTHY'nin 44/3 maddesi gereğince kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarında sadece bu hat (HARİCİ HAT) üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınmalıdır.Bilirkişi raporunda; harici hat üzerinde. tespit edilen akımlara göre harici hat üzerinde (.......) amper x 220:24200 watt belirtilmiştir.
B.) SÜRE: EPTHY'nin 45. Md. gereğince mevzuat kapsamında davalı kurum davacıyı 180 gün kaçak +180 gün kaçak ek tahakkuku olmak üzere 360 gün süre sınırı ile kaçak kullanımdan sorumlu tutabilir.Bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen kök raporda ;...'ın sayacın demant değerlerini esas aldığı ve borçluyu 180 gün kaçak+ 89 gün kaçak ek tahakkuk süresinden sorumlu tuttuğu ,ancak davalı kurumca incelenen sayaç demant değerlerinin ve endeks döküm kayıtları sunulma- dığından süre vs yönünden tespitlerin yapılamadığı, ... tarafından borçlunun sayacının tutanak önce- sindeki demant güç değerleri ile tutanak tarihinden 2 yıl öncesi ve günümüz tarihleri arasını kapsar endeks döküm kayıtlarının sunulması akabinde kanaat belirtileceği yönünde görüş bildirilmiştir.14.02.2024 Tarihli 1. Ek Raporda:
\" Borçlunun tutanak öncesi ve sonrası ortalama tüketimler arasında bariz fark tespit edildiği, tutanak tarihi itibariyle ki davacı tüketiminin ELEKTRİK Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42-b hükmü doğrultusunda kaçak elektrik tüketimi olduğu \" yönündeki görüş aynen devam etmiştir.
GÜÇ YÖNÜNDEN: Mevzuat madde 44 /(3) hükmü gereği, Tutanak içeriği harici hat çekerek elektrik kullanım içerikli olduğundan kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarında sadece bu hat (HARİCİ HAT) üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınmalıdır. Harici hat üzerinde tespit edilen akımlara göre harici hat üzerinde (36+36+38) amper x 220 Volt0 24200 watt güç tespiti yapılmıştır.Borçlu vekili itirazlarında iddia ettiği ...... değerinin tutanak tarihi itibariyle 0,98 olduğu bilinmediğinden, davalı kurumun 24200 watt güç tespiti kabul edilebilir. Yine borçlu vekilince itiraza konu “tespit edilen güç değerinin 0,6 kullanma faktör çarpılması gerektiği” iddiası bakımından; şayet davalı kurum görevlilerince cihazlar belirtilerek her biri için güç değeri belirlenmiş olunsa idi davacı vekili itirazında haklı olabilecekti, oysa tutanak incelendiğinde harici hat üzerinde akım tespiti yapıldığı anlaşılmakla, akım değerlerinin 0,6 kullanma faktörlü değer olduğu gözetilerek, harici hat üzerindeki akım değerleri dikkate alınarak yapılan güç tespitinin doğru olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
SÜRE YÖNÜNDEN: Yine borçlu vekilinin itirazıma konu, kaçak tahakkuk hesaplamasında tutanak tarihi ile en son okuma tarihi arasındaki sürenin dikkate alınması gerektiğine ilişkin itirazı bakımından; Şayet kaçak kullanım gerekçesi yukarıda mevzuat madde 42 /1- c kapsamında olsa idi mevzuat madde 45/1- c hükmü gözetilerek davacı vekili itirazında haklı olabilecekti. Oysa kaçak kullanım gerekçesi mevzuat madde 42-b hükmü kapsamında olup (harici hat ile kullanım) davalı kurumun 180 gün süre üzerinden kaçak tahakkuk düzenleyebileceği değerlendirilmiştir.Mevzuat kapsamında ... borçluyu 180 gün kaçak + 89 gün kaçak ek tahakkuku olmak üzere 269 gün süre üzerinden sorumlu tutmuştur. Aşağıdaki tüketim kıyaslamalarından 27.04.2021 tarihi itibariyle borçlunun tüketiminde düşüş sabittir. 27.04.2021 tarihi, kaçak kullanım başlangıcı olarak kabul edilebilir .
KAÇAK EK TAHAKKUKU (EKSİK TÜKETİM HESABINA KONU) AKTİF TÜKETİCİ YÖNÜNDEN; Tüketimde düşüş 27.04.2021 tarihi itibariyle başladığından, tutanaktan geriye 180 gün kaçak süreden kalan 89 gün için kaçak ek tahakkuk hesaplaması yapılabilecektir.Mevzuat 45/3-ç hükmü gereği, diğer tüketici abone grubunda olan davacı günlük 8 saatlik kullanım süresinden sorumlu tutulabilecektir.
CEZA KATSAYISI:Yönetmelik Madde 46/(2) hükmü gereği; davacının mükerrer (tekrar eden) kaçak elektrik enerjisi kullandığına dair belge sunulmadığından, hesap bülten formunda mükerrer hanesi boş olduğundan, fonsuz tarifenin 1,5 katı kadar faturaya ceza enerji bedeli yansıtılabileceği kanaatine varılmıştır.
TAHSİLİ GEREKEN ALACAK:
A.)ASIL DAVADA: Tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri huzurdaki dava konusu tutanak için tek tek uyarlanmış olup, hesaplama şekli ayrıntılı olarak gösterildiği üzere davacı şirketin; 71.626,20 TL. (kaçak) + 18.657,07 TL. (kaçak ek) olmak üzere toplam 90.283,27 TL. Kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği kanaatine varılmıştır.
B.) BİRLEŞEN DAVADA: ...'ın icra takibinde tahsilini talep ettiği alacak 90.283,27 TL kaçak tüketim bedeli (asıl alacak) + 1.155,63 TL gecikmiş gün faizi + 208,62 TL 'dir.
Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre de, takip tarihi itibariyle tahsili gereken alacağın 90.283,27 TL. (Asıl alacak) +1.155,63 TL. (gecikme faizi)+ 208,02 TL. (faiz KDV si) olmak üzere toplam 91.646,92 TL olduğu tespit edilmiş olup talepte fazlalık görülmemiştir.
31.10.2024 tarihli 2. Ek raporda da; aynı tespitler tekrarlanmış , görüş değişmemiştir.
Dosya kapsamına göre, borçlunun tutanak tarihi itibariyle EPTHY'nin 42/1-c md. Kapsamında değil 42/1-b md. Kapsamında \" abonelik mevcut iken HARİCİ HAT ile\" elektrik enerjisi kullandığı sabit olup ... tarafından yapılan tespitte bir hata olmadığı tartışmasızdır.
Buna göre bilirkişinin 42/1-b md'den hareketle tahakkuk ve hesaplama yapması ve itirazları giderici ve hükme elverişli şekilde düzenlenen raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik görülmemiştir.
Birleşen davada İcra inkar tazminatına ilişkin talep reddedilmiş olmakla kısmen kabul hükmü kurulmuştur. ( ...'ın hüküm hakkında istinaf başvurusu yoktur.)
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,asıl davada davacı/birleşen davada davalı ...'in istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Asıl davada davacı / birleşen davada davalı ...'in asıl ve birleşen davaya ilişkin istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,
Asıl davada davacıdan alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
Birleşen davada davalıdan alınması gereken 6.242,62-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.560,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.510,62 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.