T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ..
KARAR NO\t: ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN V.\t\t: ..
ÜYE\t\t: ..
ÜYE\t\t:..
KATİP\t\t: ..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ..
NUMARASI\t\t: ..
DAVACI\t\t: ..
VEKİLİ\t\t: Av. .
DAVALI\t\t: ..
VEKİLLERİ\t\t: Av..
DAVANIN KONUSU\t: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti (Yönetim Kurulu Kararının İptali)
İSTİNAF KARARININ\t
KARAR TARİHİ\t: ..
YAZIM TARİHİ\t: ..
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı . . vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .. tarihinde davalı kooperatife başvurarak ortak olduğunu, ortaklık payı için ödeme yaptığını, .. tarihinde yapılmış olan genel kurula katıldığını, ancak daha sonra yapılan genel kurullara müvekkiline davetiye gönderilmediğini, bunun üzerine davalı kooperatife başvurarak neden davet edilmediği ve ortaklık kaydının olup olmadığına yönelik başvuruda bulunduğunu, bunun üzerine davalı ..tarafından . ... Noterliğinin .. yevmiye numaralı onaylı yönetim Kurulu kararı ile ortaklık başvurusunun kabul edildiğinin kendisine bildirildiğini,.. yılında yapılan olağan ve olağan üstü .. kurullara müvekkilinin usulüne uygun şekilde davet edilmediğini,.. tarihinde . . Hesap yılı . . . . yapılacağı bilgisini haricen öğrendiğini, müvekkilinin .. . yapılacağı salona gittiğini, ancak ortak olmadığı gerekçesiyle . . alınmadığını, . . üyeleriyle yapmış olduğu görüşmede kendisinin ortaklıktan çıkarıldığını ve buna ilişkin . . kararı olup olmadığını bilmediklerini, bu konuda yasal yollara başvurması gerektiğini söylediklerini, müvekkilinin kooperatif ortaklığından ihracına ilişkin alınan hukuka aykırı yönetim kurulu karının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı .. .. davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; \"TMK'nın 6 ve 6100 sayılı HMK’nin 190/1. maddeleri uyarınca; ispat yükü, özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu bağlamda, davacının usulüne uygun olarak üyelikten ihraç edildiğini ispat yükü davalı kooperatif üzerindedir. Davacının, davalı kooperatiften ihracına ilişkin yönetim kurulu kararı bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla davalıya kesin süre verilerek tüm kayıtların sunulması istenmiş, ancak istenen evrakın sunulamadığı görülmektedir. ... yazılan müzekkereye verilen cevapta, davacının ihracına dair herhangi bir belge bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalıya ait kayıtların mahallinde incelenmesi amacıyla SMMM bilirkişisi ile nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi görevlendirilmiştir. Bilirkişi heyet raporunda özetle; davacı tarafından sunulan ortaklar pay defterine göre davacının .. tarihinde üyeliğinin başladığı, yeni üye alımlarına dair .. tarihli genel kurul kararında davacının isminin yer aldığı, davacının .. yılında davalıya ödeme yaptığı, .. hesap yılına dair .. tarihli olağan genel kurul toplantısında davacının toplantıya katıldığı ve imzasının bulunduğu, ancak sonrasında yapılan toplantılarda isminin bulunmadığı, yerinde yapılan incelemede davacının davalı kooperatif üyeliğinden ihracına dair herhangi bir kayda rastlanmadığı tespit edilmiştir. (...) Sunulan kayıtlardan üyelikten çıkarma kararının sunulamadığı, Usulüne uygun çıkarma işlemi yapıldığını ispat yükünün davalı kooperatif üzerinde yer aldığı, ancak davalının yukarıda ayrıntılarına yer verilen usule uygun bir şekilde çıkarma kararı aldığı ve belirlenen usulü uyguladığını ispat edemediği anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının, davalı kooperatif üyesi olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.\" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; Davacı müvekkili .. yönetim kurulunun ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptali için dava açtığını, ön İnceleme duruşmasında \"davalı .. yönetim kurulunun müvekkilimizin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini, ayrıca müvekkillerime yönetim kurulu kararı verilmediği için hangi yönetim kurulu kararının iptali gerektiği konusunda mahkemenizce bilgi verilmemekteyiz, eğer davalı tarafça yönetim kurulu kararı sunulmadığı taktirde, müvekkilimin kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini\" talep ediyoruz şeklinde iddia ve savunmasını genişlettiğini, bu durumun taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu, HMK m. 141'e göre de dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra, ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hariç olmak üzere, iddia veya savunmanın genişletilemeyecek veya değiştirilemeyeceğini, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin karar bulunmadığından davanın, dava açmakta hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, . sayılı . Kanunu hükümlerine göre kooperatif üyeliğinin tespiti davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı kooperatife üye olup olmadığı, kooperatiften çıkarılıp çıkarılmadığı konusundadır.
.. Noterliğini.. sayılı ihtarname ile davacıya gönderilen yönetim kurulu kararı ile davacının davalı .. üye olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinin sonuç kısmında \"ortaklıktan ihraç kararının iptaline\" yönelik talepte bulunmuş, .. tarihli ön inceleme duruşmasında ise \"davalı .. yönetim kurulunun müvekkilimizin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini, ayrıca müvekkillerime yönetim kurulu kararı verilmediği için hangi yönetim kurulu kararının iptali gerektiği konusunda mahkemenizce bilgi verilmemekteyiz, eğer davalı tarafça yönetim kurulu kararı sunulmadığı taktirde, müvekkilimin kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ediyoruz.\" beyanında bulunmuştur.
6100 sayılı HMK m. 141 gecikme ile öne sürülen iddianını genişletme veya değiştirmeye göre işlem yapılabilmesini, karşı tarafın açık muvafakatine bağlamıştır. Karşı tarafı rızası olmadan değiştirme / genişletme yasağı yalnız istemin kendisi bakımından ve istemin ya da savunmanın temelini oluşturan vakıalara ilişkin iddialar bakımından söz konusudur. İsteme ya da savunmaya hak veren hukuk normu konusunda öne sürülmüş iddiayı taraf, kanun süreci dahil davanın her aşamasında değiştirebilir. Taraf, bu konuda yanlış bir iddia ileri sürse de doğrusunu kendiliğinden göz önüne alıp ona göre işlem yürütmek HMK m. 33'e göre yargıcın görevidir.
Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü ve isteminin temelini oluşturan vakıa davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin devam ettiği vakıasıdır. Üyelikten çıkarma kararının iptali talebinin üyeliğinin tespiti talebi olarak değiştirilmesi durumunda davacının üyeliğinin devam ettiği vakıası bir değişikliğe uğramayacaktır. Dolayısıyla davalının HMK m. 26 taleple bağlılık ilkesine ve HMK m. 141 iddia ve savunmanın genişletilemeyeceği ilkesine aykırı şekilde karar verildiğine ilişkin istinaf talebi kabul edilmemiştir.
.. Noterliğinin..sayılı ihtarname ile davacıya gönderilen yönetim kurulu kararı ile davacının davalı kooperatife üye olduğu, genel kurula katılarak oy kullandığı, diğer genel kurul hazirun cetvellerinde de isminin bulunduğu, üyelik aidatını yatırdığı, ortaklıktan çıkartıldığına ilişkin bir karar bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 04/03/2026
\t\t\t\t
..
Başkan V.
.
¸e-imzalıdır
..
Üye
..
¸e-imzalıdır
. .
Üye
..
¸e-imzalıdır
. .
Katip
..
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. \"5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.\"