T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1504
KARAR NO\t: 2026/189
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/05/2022
NUMARASI\t: 2021/96 Esas, 2022/313 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Eşya taşımadan kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... alanında faaliyet gösteren forwarder şirketi olduğunu, davalıya deniz taşımacılığı hizmeti verildiğini, bu nedenle davalıyla ticari ilişkilerinin bulunduğunu, müvekkili alacağının, yükün çekilmemesinden doğan demuraj alacağı olduğunu, davalının yurtdışından ithal ettiği 1112 adet yedek parça etiket makinesi ve güç kaynağı olan emtianın 2 adet konteynerde Çin'in Shekou Limanından İstanbul Kumport Limanına taşımasının yapıldığını, davalı yanın yükü zamanında çekmemesi nedeni ile demuraj masrafı oluştuğunu, işbu demuraj masraflarının davalıya iki ayrı fatura tanzim edildiğini, demuraj bedellerinin ödenmemesi üzerine İstanbul 35.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, İstanbul 35. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin malın limandan çekilmemesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın delil olarak sunduğu yük çıkış ihbarlarında malın limana ulaşacağı günün tek yanlı bir değerlendirme ile belirtildiğini, müvekkilinin bu tarihin belirlenmesinde hiçbir dahlinin olmadığını, ifa tarihinde malı limandan çekemediğini, bunun üzerine bedelin tamamı üzerinden değil, yalnızca 4.400 USD üzerinden iade faturası kesildiğini ve borcun kalanının kabulünde herhangi bir beis görülmediğini, davacının takibe ve sonrasında davaya konu demuraj alacağının kendi özensizliği nedeni ile ortaya çıktığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Dava, davacının davalıdan demuraj alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir. ... ve ... Nolu 02.07.2018 Tarihli Konşimentolar incelendiğinde ; Göndereni... (HK) Limited, alıcısı davalı ... olan konşimentolar ile ... ve YMLU ... nolu 2 adet 40 ...konteyner muhtevası emtianın Çin'in Shekou limanından, İstanbul limanına...adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Dosyada fiili deniz taşıyanı ... tarafından düzenlenmiş olan ... nolu ...'in göndereni .... Ltd., alıcısı davacı ... ... olup dava konusu yukarıda numaraları verilen konteynerlerin Çin'in Shekou limanından, İstanbul limanına...adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır.Dava konusu konteynerlerin ... teslim ile ... Shenzhen-Ambarlı limanına deniz yoluyla taşınması için teklifin verilmiş ve gönderen, alıcı ve yük detaylannı içeren rezervasyonun...adlı gemi için yapılmış olduğu anlaşılmıştır. ... teslim ile ... deniz taşımasının yapılması için navlun sözleşmesini kurma borcu altında olan davalı Şirket'in, taşıyan olarak davacıyı seçtiği, taraflar arasında navlun sözleşmesi kurulduğu, davacının taşıyan, davalının taşıtan sıfatına haiz olduğu, Davacı'nın deniz taşıma taahhüdünü bizzat yerine getirmediği ve ... ile alt taşıma sözleşmesini kurduğu, bu kapsamda dava dışı ...'nın fiili taşıyan sıfatına haiz olduğu, anlaşılmaktadır. Neticeten tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi, navlun sözleşmesi uyarınca \"taşıyan\"dır. Nitekim, konteyner yükü, TTK 1016/2 uyarınca kırkambar yükü olarak kabul edilir. Davaya konu olayda davacı, söz konusu taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ...'nın kendisine kesilen fatura bedellerini rücuen kendi taşıtanı Davacı'dan talep etmiştir. Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. İhtilaf konusu olayda, gönderilen/Davalı yükü zamanında teslim almamıştır, konteyner gecikme bedelinden Davalı, taşıtan sorumludur. Davacının fiili taşıyana fiili deniz taşıyanına ödediği demuraj bedeli : 6.930,00 Usd, davalı tarafından davacıya ödenmiş demuraj bedeli: 3.083,40 Usd , davalı tarafından, davacıya ödenmesi gereken bakiye demuraj bedeli : 3.846,60 Usd olup , davacının talebiyle bağlı kalınarak 3.346,60 Usd bedel üzerinden İcra işlemi başlatmış olduğundan davacının talebinin kabulüne \" gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının İstanbul 35. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin asıl alacak olan 3.346,60 USD üzerinden aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, icra inkâr tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; itiraza konu icra takibinin ödeme emrinde, borcun sebebinin \"deniz taşımacılığından kaynaklanan çeşitli faturalardan oluşan açık hesap alacağı\" olarak belirtildiğinden yalnızca demuraj bedeli üzerinden değil tarafların karşılıklı cari hesap ilişkileri üzerinden hesaplama ve inceleme yapılması gerektiğini, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete toplamda 10.870 USD bedelli demuraj faturası kesildiğini, ancak davacı taraf defterleri incelendiğinde dava dışı fiili taşıyan ... isimli şirket tarafından demuraj açıklamalı davacı şirkete toplamda 6.930 USD bedelli demuraj açıklamalı fatura kesildiğini, davacı tarafça kesilen faturalar oldukça fahiş demuraj bedelleri içerdiğinden davacı tarafa 07.12.2018 tarihli 4.440 USD bedelli iade fatura kesildiğini, davacı şirketçe de bu iade fatura kabul edilerek ticari defterlerine işlendiğini, davacı taraf ticari defterleri incelendiğinde icra takip tarihi itibariyle müvekkili şirketten 3.346 USD alacağı olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket ticari defterleri incelendiğinde de takip tarihi olan 13.05.2019 tarihi itibariyle davacı tarafa herhangi bir borcu olmadığının tespit edildiğini, raporda da belirtildiği üzere 3.346 USD farkın 616 USD kısmının tarafların borç ödemesi esnasında farklı kur miktarlarını baz almalarından kaynaklandığını, taraflar arasında kur farkı talep edilebileceğine dair yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın ticari defterlerinde yer alan 10.01.2019 tarihli 2.730 USD tutarlı demuraj açıklamalı faturanın müvekkili şirket tarafından davacı tarafa iade edildiğini, davacı şirketin iade işlemini ticari defterlerine işlemediğini, tarafların demuraj tarifesi hususunda karşılıklı bir anlaşmaları bulunmadığını, bilirkişi raporunda kesilen demuraj faturalarının da gönderilen demuraj tarifesi ile uyumlu olmadığının tespit edildiğini, davacı tarafa ödenen demuraj bedelinin 3.700 USD olduğunu, cari hesapta müvekkilinin davacıdan 616,60 USD alacağı bulunduğundan 3.700 USD den bu cari hesap bakiyesi düşüldüğünde kalan miktar olan 3.083,40 USD ödendiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, taşınan yükün alıcı tarafından gecikmeli teslim alınması sebebiyle ödendiği iddia olunan konteyner demuraj ücretinin davalıdan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı, davalıya ait emtiaların Çin'in Shekou limanından, İstanbul limanına...adlı gemi ile taşındığını, yükün 03.07.2018 tarihinde yüklemem limanından çıktığını, emtiaların 25.07.2018 tarihinde varış limanına vardığını, 21 gün serbest süre içinde emtiaların çekilmemesi nedeniyle 14.08.2018 tarihinden itibaren demuraj oluştuğunu, bu bedelden davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.İstanbul 35. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... AŞ tarafından davalı .... Ltd. Şti. aleyhine deniz taşımacılığından kaynaklanan çeşitli faturalardan oluşan açık hesap alacağı nedeniyle 3.346,60 USD tutarında takip başlatıldığı görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacıya davalı tarafından 04.07.2018 tarihli yük çıkış bilgisi gönderildiği, dava konusu yüklerin 03.07.2018 tarihinde yükleme limanından çıktığı, tahmini olarak 25.07.2018 tarihinde Ambarlı limanında olacağının ihbar edildiği, 25.07.2018 tarihli yük varış bildirimi gönderildiği, orijinal konşimentoların ibraz edilerek gümrük ordinosunun teslim alınmasının ihbar edildiği, yük varış bildirimi ile demuraj tarifesinin ve 21 günlük serbest süre sonunda demuraj tahakkuk ettirileceğinin davalıya bildirildiği tespit edilmiştir.Davalı alıcı ile davacı arasında, eşyanın taşıması için navlun sözleşmesi kurulmuş olup bu sözleşme uyarınca davacı taşıyan, davalı ise taşıtan ve yükleten sıfatına sahiptir. Davacı taşımayı fiilen kendisi yerine getirmemiş, dava dışı ... ile alt navlun sözleşmesi kurmuş olup, eşya fiilen ... tarafından taşınmıştır.Davacı ... AŞ'nin dolu konteyneri teslim almış olduğu, davalıya 25.07.2018 tarihinde geminin Ambarlı Limanına varacağının ve orijinal konşimentoların ibraz edilerek gümrük ordinosunun teslim alınmasının ihbar edildiği, davalı şirketin davacı yan ile arasındaki yazışmalarda demuraj sorumluluğuna itiraz etmediği, yükün teslim alınarak boş konteynerin iadesinin gerçekleştirildiği, fiili taşıyan ... tarafından davacıya kesilmiş 6.930,00 USD bedelli demuraj fatura bedelinin davacı tarafça dava dışı fiili taşıyana ödendiği ve davacının taşıtanı olan davalıya sözkonusu demuraj bedelini yansıtabileceği sonucuna varılmıştır. Yargıtayın konuya ilişkin içtihadı da aynı doğrultudadır (Yargıtay 11.HD nin Esas No:2014/9700 Karar No:2014/16907 K. Tarihi:5.11.2014; aynı Dairenin 2014/9700 E. 2014/16907 K. Sayılı emsal kararları) Somut olayda davalış yük zamanında teslim alınmadığından konteyner gecikme bedelinden sorumludur. Davalı tarafından davacıya ödenmiş demuraj bedeli 3.083,40 USD, bakiye demuraj bedeli 3.846,60 USD dir. Mahkemece davacı talebiyle bağlı kalınarak 3.346,60 USD bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,
2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 1.050 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,
5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;
HMK'nın 353.1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 05.02.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU : HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca dava konusunun miktarı itibariyle karar kesindir.