T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2025/373
KARAR NO\t: 2026/59
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ \t\t: 25/11/2024
NUMARASI\t\t: 2024/166 Esas, 2024/497 Karar
DAVA\t\t: Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 16/04/2024
KARAR TARİHİ\t: 05/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 05/01/2026
İlk derece mahkemesince verilen hüküm süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Taraflar arasında görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemenin kararında fazlaya ilişkin talebin reddine denildiğini, buradaki fazlalık kısmın ne olduğunun açıkça yazılmadığını, mahkemenin reddettiği şeyin ıslah tutarı mı yoksa bakiye alacak kısmı mı olduğunu kesin ve net bir şekilde açıklamadığını ileri sürerek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, alacak (adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan) istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı ancak kamu düzenine aykırılıkların re'sen gözetileceği düzenlenmiştir
Davacı ... tarafından adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan alacak için davalı borçlular ... ve Erzurum ... İnşaat Taahhüt Otomobil Mobilya Tekstil Elektrik Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi hakkında 1.876.200,00 TL'nin tahsili talepli Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2022/.... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, süresinde yapılan itiraz nedeniyle takibin durdurulduğu, alacaklı tarafından Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla takibe yönelik itirazın 20.000,00 TL'sinin iptali istemli dava açıldığı, yargılamanın devamı sırasında davacı sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde alacak tutarının 1.761.055,03 TL olarak belirlendiğini, icra takibine yapılan itirazın 20.000,00 TL'lik kısmının iptali ile bakiye 1.741.055,03 TL'nin ise 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, mahkemece davacı tarafından yapılan bu ıslah işlemi nitelik olarak davanın tamamen değiştirilmesine yönelik olup; alacağın bir kısmının itirazın iptali şeklinde, bir kısmının ise alacağın tahsili olarak talep edilmesine yasal olarak imkan bulunmadığından, bir diğer deyişle usulüne uygun ıslah işlemi bulunmadığından açılan dava hakkında \"1-Davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-Davalı Erzurum ... İnşaat Taahhüt Otomobil Mobilya Tekstil Elektrik Malzemeleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi aleyhine açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; Bu davalının Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2022/....esas sayılı dosyasına yaptığı İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile takibin 20.000,00 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, 3-Fazlaya dair talebin reddine,\" şekli karar verildiği ve karar istinaf edilmeden kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı ... iş bu dava ile yine aynı adi ortaklık sözleşmesine istinaden 1.740.000,00 TL alacağının tahsili talepli Erzurum ... İnşaat Taahhüt Otomobil Mobilya Tekstil Elektrik Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi dava açıldığı, mahkemece 2022/... Esas sayılı dosyasında ıslah yolu ile ileri sürülen 1.741.055,03 TL alacak ile somut eldeki dosyada ileri sürülen alacağın konusunun aynı olduğu ve anılan dosyada, kesin hüküm sonucunu doğuracak şekilde \"fazlaya dair talebin reddine\" karar verilmiş olduğu anlaşılmakla aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmış olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i maddesine aykırılık nedeniyle işin esası incelenmeksizin davanın usulden reddi karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/.... Esas sayılı dosyasında ıslah ile talep edilen 1.741.055,03 TL yönününden verilen ve kesinleşen hüküm ile davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık esastan çözülmemiş olduğundan, anılan karar yönünden maddi anlamda bir kesin hükümden bahsedilemez. Başka ifadeyle, anılan davanın mahkemece ıslah dilekçesi usulüne uygun kabul edilmemesi nedeniyle usulden red edilmiş olduğu açık olup, usulden reddin ilgilileri yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı açıktır.
Dolayısıyla mahkemece, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası yönünden davanın kesin hüküm oluşturduğu saptaması yapılmış ise de, yapılan tesbit yerinde değildir. Anılan red kararı esastan değil aslında usulden red kararı olduğundan davacı yönünden kesin hüküm sonucunu doğurmaz.
Özetle mahkemece yapılacak iş; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2023/...Karar sayılı dosyasında verilen hükmün - davacının hak kaybına neden olunmaması gerektiğinden - usulden red kararı olduğu değerlendirilip, eldeki davada işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir. (Yargıtay 21. HD 2019/2796 Esas 2019/8069 Karar)
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına ve dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.11.2024 tarihli 2024/166 Esas 2024/497 Karar sayılı hükmünün HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından peşin olarak alınan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde yatıranlara iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 7251 sayılı Kanunla değişik HMK.nun 353/1-a ve 362/1-g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere 05/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.