T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1713 - 2026/363
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/1713
KARAR NO\t: 2026/363
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK
\t\t MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 20/02/2025
NUMARASI\t\t: 2024/208 E. - 2025/55 K.
DAVANIN KONUSU\t:YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü
\tTaraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/02/2025 tarih ve 2024/208 E. - 2025/55 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı, davalılar ..., ... Ofis Mobilyaları Otomotiv İnşaat Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:Davacı vekili, müvekkilinin Ankara ilinde 1985 yılından bu yana mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ise müvekkiline ait tasarımların birebir aynısını üretip sattığını, aynı zamanda 2019 07499 sayılı başvuru ile bu tasarımların tescili için başvuruda bulunduğunu, tasarım tescilinin ilanına itiraz ettiklerini, itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile 2019/07499-10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 78, 79, 80, 82 nolu tasarımlar bakımından itirazın reddedildiğini, oysa dava konusu tasarımlar ile müvekkiline ait 2017/05868-12, 13, 14, 15, 16, 17, 23, 24, 25, 26, 27, 28 nolu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim yönünden birebir aynı olduğunu, müvekkiline ait tasarımdaki rafların konumu, plaka sayıları, plakaların paralel konumları ve plakaları tutan metal çubuklar ile en alt rafın yere değen bir biçimde tasarlanması birebir kopyalanarak davalı yana ait tasarıma uygulandığını ileri sürerek, 2020-T-569 sayılı YİDK kararının iptaline, davalı şirket adına tescilli 2019/07499-10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 78, 79, 80, 82 sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı şirket vekili, davacı her ne kadar ürünlerinin müvekkiline ait ürünlerle benzer olduğunu iddia etse de taraflar arasında devam eden Ankara 1.FSHHM 2019/307 E. sayılı dosyası ile görülen derdest davada davacının YİDK kararına itiraz yönündeki talepleri için alınmış olan bilirkişi raporunda davacıya ait 2017/05868 sayılı tasarımlar ile davalı müvekkiline ait 2018/07743 sayılı tasarımları arasında benzerlik bulunmadığının, kök ve ek raporlar ile sabit olduğunu, davacıya ait tasarımlarla müvekkiline ait tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dava konusu 2019/07499 - 12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 nolu tasarımların , davaya konu başvuru sahibi davalıya ait 2018/ 07743 20-21-22 sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, diğer dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici bulunduğu, mutlak yenilik araştırmasında da dava konusu tasarımların yeniliğini ortadan kaldıracak ürünlere rastlanılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile TPMK YİDK 'in 2020-T-569 sayılı sayılı kararının 2019/07499 - 12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 nolu tasarımlar bakımından iptaline, 2019/07499 - 12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, dava konusu bir kısım tasarımların reddine mesnet yapılan davalıya 2018 07743/20 sayılı tasarımın müvekkilinin işbu davaya da mesnet olan 2017 05868-12 ve 16 sayılı tasarımlar nedeniyle reddedildiğini, dava konusu YİDK kararının, bu kararla çelişkili olduğunu, dava konusu tasarımların müvekkilinin mesnet tasarımlarının kopyası olduğunu, davacının daha önce müvekkili tasarımları nedeniyle reddedilen tasarımları tescil ettirmek istediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu tasarımların davacının mesnet tasarımlarından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğunun açıkça ortada olduğunu, bu nedenle dava konusu YİDK kararının yerinde bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.
Davalı Şirket vekili, dava konusu tasarımların davacının mesnet tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğunu, bu dava ile hiçbir ilgisi bulunmayan ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olan 2018 07743 sayılı tasarım yönünden yapılan incelemenin kanuna aykırı olduğunu, müvekkilinin tasarımlarının anılan tasarım karşısında da yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE\t: Dava, YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İşlem dosyasının incelenmesinden, davacı Şirketin, davalı Şirketin 2019 07499 sayılı çoklu tasarım başvurusuna yaptığı itirazının, dava konusu 2020-T-569 sayılı YİDK kararı ile kısmen kabul edilerek, dava konusu 2019 07499-68 ve 69 sayılı tasarım başvurularının reddine karar verildiği, işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince, dava konusu tasarımların davacının itirazına mesnet tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen ilk karar, Dairemizin 2022/323 E- 2024/654 K sayılı ilamında belirtilen, bilirkişi raporları arasında oluşan çelişki giderilmeden ve bir bilirkişi raporuna neden üstünlük tanındığı tartışılmadan karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkemece Dairemiz kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan bilirkişi raporunda, dava konusu 2019 07499 /12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 sayılı tasarımların , dava konusu başvuru sahibi davalıya ait 2018 07743/20-21-22 sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, sayılanlar dışında kalan dava konusu tasarımların ise davacının itirazına ve davasına menset tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, yapılan mutlak yenilik araştırmasında da 2019 07499/12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 sayılı tasarımla dışında kalan dava konusu tasarımların yeniliğini ve ayırt ediciliğini kaldıran bir tasarıma rastlanılmadığı belirtilmiş, mahkemece de bahsi geçen rapor hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiştir.
Ancak, SMK'nın 57/2 maddesinde koruma talep edilen bir tasarımın, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması halinde bu açıklamanın tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemeyeceği hüküm altına alınmış olup, somut olayda da dava konusu 2019 07499/12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 nolu tasarımların reddine mesnet alınan 2018 07743/20-21-22 sayılı tasarımlar, dava konusu tasarımların sahibi olan davalı Şirkete aittir, Bahsi geçen 2018 07743/20-21-22 sayılı tasarımlar, 09/01/2019 tarihinde bültende yayımlanmak suretiyle ilk defa kamuya sunulan, dolayısıyla 26/11/2019 başvuru tarihli dava konusu tasarımlar yönünden yukarıda belirtilen hoşgörü süresi kalan tasarımlardır. Bu itibarla, mahkemece davalı Şirkete ait 2018 07743/20-21-22 sayılı tasarımların dava konusu 2019 07499 /12, 17, 23, 24, 29, 34, 37, 38 ve 43 sayılı tasarımların yenilik ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davalılar vekillerinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmüştür.
Hal böyle olmakla birlikte, mahkemece dava konusu 2019 07499/12,17 ve 23 sayılı tasarımların reddine mesnet alınan ve fakat davalının SMK'nın 57/2 maddesi uyarınca hoşgörü süresi içerisinde kalan 2018 07743 -20 sayılı tasarımının, davacının itirazı üzerine, 2017 05868/16, 2017 05870/25, 2017 05870/7 sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesiyle davalı Kurum tarafından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, dava konusu 2019 07499-12,17 ve 23 sayılı tasarımlar ile davacının itirazına mesnet 2017 05868/16 sayılı tasarımın karşılaştırılması yapılmışsa da; 2017 05870/25 ve 2017 0570/7 sayılı tasarımlar yönünden bir karşılaştırma yapılmamıştır. Oysa mahkemece alınan bilirkişi raporunda dava konusu 2019 07499/12, 17 ve 23 sayılı tasarımların, yine davalıya ait olan 2018/07743-20 sayılı tasarım ile aynı olduğu belirtildiğine göre, tasarımlar yönünden kabul edilen mutlak yenilik kriteri nedeniyle, dava konusu 2019/07499-12, 17 ve 23 sayılı tasarımların, 2017 05870/25 ve 2017 0570/7 sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olup olmadığı yönünde ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmaması doğru olmamış, davacı vekilinin de bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmüştür.
Bu itibarla Dairemizce, taraf vekillerinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı ve davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
\t1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 20/02/2025 gün ve 2024/208 E. - 2025/55 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA;
\t2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
\t3-Taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
\t4-Davacı ve davalılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 615,40'ar-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacı ve davalılara ayrı ayrı iadesine,
\t5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\t6-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
\t7-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 20/02/2026 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2026
\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.